5.34.73

वाक्संयमो हि नृपते सुदुष्करतमो मतः

vāksaṃyamo hi nṛpate suduṣkaratamo mataḥ

5.34.73.2

अर्थवच्च विचित्रं च न शक्यं बहु भाषितुम्

arthavacca vicitraṃ ca na śakyaṃ bahu bhāṣitum

5.34.74

अभ्यावहति कल्याणं विविधा वाक् सुभाषिता

abhyāvahati kalyāṇaṃ vividhā vāk subhāṣitā

5.34.74.2

सैव दुर्भाषिता राजन्न् अनर्थायोपपद्यते

saiva durbhāṣitā rājann anarthāyopapadyate

5.34.75

संरोहति शरैर् विद्धं वनं परशुना हतम्

saṃrohati śarair viddhaṃ vanaṃ paraśunā hatam

5.34.75.2

वाचा दुरुक्तं बीभत्सं न संरोहति वाक्क्षतम्

vācā duruktaṃ bībhatsaṃ na saṃrohati vākkṣatam

5.34.76

कर्णिनालीकनाराचा निर्हरन्ति शरीरतः

karṇinālīkanārācā nirharanti śarīrataḥ

5.34.76.2

वाक्शल्यस्तु न निर्हर्तुं शक्यो हृदिशयो हि सः

vākśalyastu na nirhartuṃ śakyo hṛdiśayo hi saḥ

5.34.77

वाक्सायका वदनान्निष्पतन्ति यैर् आहतः शोचति रात्र्यहानि

vāksāyakā vadanānniṣpatanti yair āhataḥ śocati rātryahāni

5.34.77.2

परस्य नामर्मसु ते पतन्ति तान् पण्डितो नावसृजेत् परेषु

parasya nāmarmasu te patanti tān paṇḍito nāvasṛjet pareṣu

5.34.78

यस्मै देवाः प्रयच्छन्ति पुरुषाय पराभवम्

yasmai devāḥ prayacchanti puruṣāya parābhavam

5.34.78.2

बुद्धिं तस्यापकर्षन्ति सो ऽपाचीनानि पश्यति

buddhiṃ tasyāpakarṣanti so 'pācīnāni paśyati

5.34.79

बुद्धौ कलुषभूतायां विनाशे प्रत्युपस्थिते

buddhau kaluṣabhūtāyāṃ vināśe pratyupasthite

5.34.79.2

अनयो नयसंकाशो हृदयान्नापसर्पति

anayo nayasaṃkāśo hṛdayānnāpasarpati

5.34.80

सेयं बुद्धिः परीता ते पुत्राणां तव भारत

seyaṃ buddhiḥ parītā te putrāṇāṃ tava bhārata

5.34.80.2

पाण्डवानां विरोधेन न चैनाम् अवबुध्यसे

pāṇḍavānāṃ virodhena na cainām avabudhyase

5.34.81

राजा लक्षणसम्पन्नस्त्रैलोक्यस्यापि यो भवेत्

rājā lakṣaṇasampannastrailokyasyāpi yo bhavet

5.34.81.2

शिष्यस्ते शासिता सो ऽस्तु धृतराष्ट्र युधिष्ठिरः

śiṣyaste śāsitā so 'stu dhṛtarāṣṭra yudhiṣṭhiraḥ

5.34.82

अतीव सर्वान् पुत्रांस्ते भागधेयपुरस्कृतः

atīva sarvān putrāṃste bhāgadheyapuraskṛtaḥ

5.34.82.2

तेजसा प्रज्ञया चैव युक्तो धर्मार्थतत्त्ववित्

tejasā prajñayā caiva yukto dharmārthatattvavit