1.488.2

प्रभुणा शासनीयास् ता राजा तु पुरुषं नयेत्

prabhuṇā śāsanīyās tā rājā tu puruṣaṃ nayet

1.489

प्रोषितस्वामिका नारी प्रापिता यद्य् अपि ग्रहे

proṣitasvāmikā nārī prāpitā yady api grahe

1.489.2

तावत् सा बन्धने स्थाप्या यावत् प्रत्यागतः प्रभुः

tāvat sā bandhane sthāpyā yāvat pratyāgataḥ prabhuḥ

1.490

कल्पितो यस्य यो दण्डस् त्व् अपराधस्य यत्नतः

kalpito yasya yo daṇḍas tv aparādhasya yatnataḥ

1.490.2

पणानां ग्रहणं तु स्यात् तन्मूल्यं वाथ राजनि

paṇānāṃ grahaṇaṃ tu syāt tanmūlyaṃ vātha rājani

1.491

माषपादो द्विपादो वा दण्डो यत्र प्रवर्तितः

māṣapādo dvipādo vā daṇḍo yatra pravartitaḥ

1.491.2

अनिर्दिष्टं तु विज्ञेयं माषकं तु प्रकल्पयेत्

anirdiṣṭaṃ tu vijñeyaṃ māṣakaṃ tu prakalpayet

1.492

यत्रोक्तो माषकैर् दण्डो राजतं तत्र

yatrokto māṣakair daṇḍo rājataṃ tatra

1.492.2

कृष्णलैश् चोक्तम् एव स्याद् उक्तदण्डविनिश्चयः

kṛṣṇalaiś coktam eva syād uktadaṇḍaviniścayaḥ

1.493

माषो विंशतिभागस् तु ज्ञेयः कार्षापणस्य तु

māṣo viṃśatibhāgas tu jñeyaḥ kārṣāpaṇasya tu

1.493.2

काकणी तु चतुर्भागा माषकस्य पणस्य च

kākaṇī tu caturbhāgā māṣakasya paṇasya ca

1.494

पञ्चनद्याः प्रदेशे तु संज्ञेयं व्यवहारिकी

pañcanadyāḥ pradeśe tu saṃjñeyaṃ vyavahārikī

1.494.2

कार्षापणोण्डिका ज्ञेयास् ताश् चतस्रस् तु

jñeyās tāś catasras tu dhānakaḥ

1.494.3

ते द्वादश सुवर्णास् तु दीनारश् चित्रकः स्मृतः

te dvādaśa suvarṇās tu dīnāraś citrakaḥ smṛtaḥ

1.495

असत् सद् इति यः पक्षः सभ्यैर् एवावधार्यते

asat sad iti yaḥ pakṣaḥ sabhyair evāvadhāryate

1.495.2

तीरितः सो ऽनुशिष्टस् तु साक्षिवाक्यात् प्रकीर्तितः

tīritaḥ so 'nuśiṣṭas tu sākṣivākyāt prakīrtitaḥ

1.496

कुलादिभिर् निश्चिते ऽपि सन्तोषं न गतस् तु यः

kulādibhir niścite 'pi santoṣaṃ na gatas tu yaḥ

1.496.2

विचार्य तत् कृतं राजा कुकृतं पुनर् उद्धरेत्

vicārya tat kṛtaṃ rājā kukṛtaṃ punar uddharet

1.497

न स्त्रीभ्यो दासबालेभ्यः प्रयच्छेत् क्वचिद् उद्धृतम्

na strībhyo dāsabālebhyaḥ prayacchet kvacid uddhṛtam

1.497.2

दाता न लभते तत् तु तेभ्यो दद्यात् तु यद् वसु

dātā na labhate tat tu tebhyo dadyāt tu yad vasu

Kātyāyanasmṛti