Dharmalib

Kātyāyanasmṛti

Notable Lemmas:

dā (168 Occurences)kṛ (163 Occurences)

81–100 of 1966 verses

1.41.2

व्यवहारश् चरित्रेण तदा तेनैव बाध्यते

vyavahāraś caritreṇa tadā tenaiva bādhyate

1.42

विरुद्धं न्यायतो यत् तु चरित्रं कल्प्यते नृपैः

viruddhaṃ nyāyato yat tu caritraṃ kalpyate nṛpaiḥ

1.42.2

एवं तत्र निरस्येत चरित्रं तु नृपाज्ञया

evaṃ tatra nirasyeta caritraṃ tu nṛpājñayā

1.43

अनेन विधिना युक्तं बाधकं यद् यद् उत्तरम्

anena vidhinā yuktaṃ bādhakaṃ yad yad uttaram

1.43.2

अन्यथाबाधनं यत्र तत्र धर्मो विहन्यते

anyathābādhanaṃ yatra tatra dharmo vihanyate

1.44

अस्वर्ग्या लोकनाशाय परानीकभयावहा

asvargyā lokanāśāya parānīkabhayāvahā

1.44.2

आयुर्बीजहरी राज्ञां सति वाक्ये

rājñāṃ sati vākye svayaṃkṛtiḥ

1.45

तस्माच् छास्त्रानुसारेण राजा कार्याणि साधयेत्

tasmāc chāstrānusāreṇa rājā kāryāṇi sādhayet

1.45.2

वाक्याभावे तु सर्वेषां देशदृष्टेन संनयेत्

vākyābhāve tu sarveṣāṃ deśadṛṣṭena saṃnayet

1.46

यस्य देशस्य यो धर्मः प्रवृत्तः सार्वकालिकः

yasya deśasya yo dharmaḥ pravṛttaḥ sārvakālikaḥ

1.46.2

श्रुतिस्मृत्यविरोधेन देशदृष्टः स उच्यते

śrutismṛtyavirodhena deśadṛṣṭaḥ sa ucyate

1.47

देशपत्तनगोष्ठेषु पुरग्रामेषु वासिनाम्

deśapattanagoṣṭheṣu puragrāmeṣu vāsinām

1.47.2

तेषां स्वसमयैर् धर्मशास्त्रतो ऽन्येषु तैः सह

teṣāṃ svasamayair dharmaśāstrato 'nyeṣu taiḥ saha

1.48

देशस्यानुमतेनैव व्यवस्था या निरूपिता

deśasyānumatenaiva vyavasthā yā nirūpitā

1.48.2

लिखिता तु सदा धार्या मुद्रिता राजमुद्रया

likhitā tu sadā dhāryā mudritā rājamudrayā

1.49

शास्त्रवद् यत्नतो रक्ष्या तां निरीक्ष्य विनिर्णयेत्

śāstravad yatnato rakṣyā tāṃ nirīkṣya vinirṇayet

1.49.2

नैगमस्थैस् तु यत् कार्यं लिखितं यद् व्यवस्थितम्

naigamasthais tu yat kāryaṃ likhitaṃ yad vyavasthitam

1.50

तस्मात् तत् सम्प्रवर्तेत नान्यथैव प्रवर्तयेत्

tasmāt tat sampravarteta nānyathaiva pravartayet

1.50.2

प्रमाणदेशदृष्टं तु यद् एवम् इति निश्चितम्

pramāṇadeśadṛṣṭaṃ tu yad evam iti niścitam

1.51

अप्रवृत्तं कृतं यत्र श्रुतिस्मृत्यनुमोदितम्

apravṛttaṃ kṛtaṃ yatra śrutismṛtyanumoditam