1.381

प्रत्यर्थिनार्थिना वापि साक्षिदूषणसाधने

pratyarthinārthinā vāpi sākṣidūṣaṇasādhane

1.381.2

प्रस्तुतार्थोपयोगित्वाद् व्यवहारान्तरं न च

prastutārthopayogitvād vyavahārāntaraṃ na ca

1.382

साक्षिदोषाः प्रवक्तव्याः संसदि प्रतिवादिना

sākṣidoṣāḥ pravaktavyāḥ saṃsadi prativādinā

1.382.2

पत्रे विलिख्य तान् सर्वान् वाच्यः प्रत्युत्तरं ततः

patre vilikhya tān sarvān vācyaḥ pratyuttaraṃ tataḥ

1.383

प्रतिपत्तौ तु साक्षित्वम् अर्हन्ति न कदाचन

pratipattau tu sākṣitvam arhanti na kadācana

1.383.2

अतो ऽन्यथा भावनीयाः क्रियया प्रतिवादिना

ato 'nyathā bhāvanīyāḥ kriyayā prativādinā

1.384

अभावयन् धनम् दाप्यः प्रत्यर्थी साक्षिणः स्फुटम्

abhāvayan dhanam dāpyaḥ pratyarthī sākṣiṇaḥ sphuṭam

1.384.2

भाविताः साक्षिणः सर्वे साक्षिधर्मनिराकृताः

bhāvitāḥ sākṣiṇaḥ sarve sākṣidharmanirākṛtāḥ

1.385

आकारो ऽङ्गितचेष्टाभिस् तस्य भावं

ākāro 'ṅgitaceṣṭābhis tasya bhāvaṃ

1.385.2

प्रतिवादी भवेद्धीनः सो ऽनुमानेन लक्ष्यते

prativādī bhaveddhīnaḥ so 'numānena lakṣyate

1.386

कम्पः स्वेदो ऽथ वैकल्यम् ओष्ठशोषाभिमर्शने

kampaḥ svedo 'tha vaikalyam oṣṭhaśoṣābhimarśane

1.386.2

भूलेखनं स्थानहानिस् तिर्यगूर्ध्वनिरीक्षणम्

bhūlekhanaṃ sthānahānis tiryagūrdhvanirīkṣaṇam

1.386.3

स्वरभेदश् च दुष्टस्य चिह्नान्य् आहुर् मनीषिणः

svarabhedaś ca duṣṭasya cihnāny āhur manīṣiṇaḥ

1.387

सभान्तःस्थैस् तु वक्तव्यं साक्ष्यं नान्यत्र साक्षिभिः

sabhāntaḥsthais tu vaktavyaṃ sākṣyaṃ nānyatra sākṣibhiḥ

1.387.2

सर्वसाक्ष्येष्व् अयं धर्मो ह्य् अन्यत्र स्थावरेषु तु

sarvasākṣyeṣv ayaṃ dharmo hy anyatra sthāvareṣu tu

1.388

अर्थिप्रत्यर्थिसांनिध्ये साध्यार्थस्य च संनिधौ

arthipratyarthisāṃnidhye sādhyārthasya ca saṃnidhau

1.388.2

प्रत्यक्षं देशयेत् साक्ष्यं परोक्षं न कथंचन

pratyakṣaṃ deśayet sākṣyaṃ parokṣaṃ na kathaṃcana

1.389

अर्थस्योपरि वक्तव्यं तयोर् अपि विना क्वचित्

arthasyopari vaktavyaṃ tayor api vinā kvacit

1.389.2

चतुष्पदेष्व् अयं धर्मो द्विपदस्थावरेषु च

catuṣpadeṣv ayaṃ dharmo dvipadasthāvareṣu ca

1.390

तौल्यगणिममेयानाम् अभावे ऽपि विवादयेत्

taulyagaṇimameyānām abhāve 'pi vivādayet

Kātyāyanasmṛti