4.2.69

युवतिश्च जितक्रोधा यथाशास्त्रप्रवर्तिनी

yuvatiśca jitakrodhā yathāśāstrapravartinī

4.2.69.2

करोति वश्यं भर्तारं सपत्नीश्चाधितिष्ठति

karoti vaśyaṃ bhartāraṃ sapatnīścādhitiṣṭhati

5.1.1

स्त्रीपुरुषशीलवस्थापनं व्यावर्तनकारणाणि स्त्रीषु सिद्धाः पुरुषा अयत्नसाध्या योषितः व्याख्यातकारणाः

vyāvartanakāraṇāṇi strīṣu siddhāḥ puruṣā ayatnasādhyā yoṣitaḥ vyākhyātakāraṇāḥ paraparigrahopagamāḥ

5.1.2

तेषु साध्यत्वम् अनत्ययं गम्यत्वम् आयतिं वृत्तिं चादित एव परीक्षेत

teṣu sādhyatvam anatyayaṃ gamyatvam āyatiṃ vṛttiṃ cādita eva parīkṣeta

5.1.3

यदा तु स्थानात् स्थानान्तरं कामं प्रतिपद्यमानं पश्येत् तदात्मशरीरोपघातत्राणार्थं परपरिग्रहान् अभ्युपगच्छेत्

yadā tu sthānāt sthānāntaraṃ kāmaṃ pratipadyamānaṃ paśyet tadātmaśarīropaghātatrāṇārthaṃ paraparigrahān abhyupagacchet

5.1.4

दश तु कामस्य स्थानानि

daśa tu kāmasya sthānāni

5.1.5

चक्षुःप्रीतिर् मनःसङ्गः संकल्पोत्पत्तिर् निद्राच्छेदस्तनुता विषयेभ्यो व्यावृत्तिर् लज्जाप्रणाश उन्मादो मूर्छा मरणम् इति तेषां लिङ्गानि

cakṣuḥprītir manaḥsaṅgaḥ saṃkalpotpattir nidrācchedastanutā viṣayebhyo vyāvṛttir lajjāpraṇāśa unmādo mūrchā maraṇam iti teṣāṃ liṅgāni

5.1.6

तत्राकृतितो लक्षणतश्च युवत्याः शीलं सत्यं शौचं साध्यतां चण्डवेगतां च लक्षयेद् इत्याचार्याः

tatrākṛtito lakṣaṇataśca yuvatyāḥ śīlaṃ satyaṃ śaucaṃ sādhyatāṃ caṇḍavegatāṃ ca lakṣayed ityācāryāḥ

5.1.7

व्यभिचाराद् आकृतिलक्षणयोगानाम् इङ्गिताकाराभ्याम् एव प्रवृत्तिर् बोद्धव्या योषित इति वात्स्यायनः

vyabhicārād ākṛtilakṣaṇayogānām iṅgitākārābhyām eva pravṛttir boddhavyā yoṣita iti vātsyāyanaḥ

5.1.8

यं कंचिद् उज्ज्वलं पुरुषं दृष्ट्वा स्त्री कामयते

yaṃ kaṃcid ujjvalaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā strī kāmayate

5.1.8.2

तथा पुरुषो ऽपि योषितम्

tathā puruṣo 'pi yoṣitam

5.1.8.3

अपेक्षया तु न प्रवर्तत इति गोणिकापुत्रः

apekṣayā tu na pravartata iti goṇikāputraḥ

5.1.9

तत्र स्त्रियं प्रति विशेषः

tatra striyaṃ prati viśeṣaḥ

5.1.10

न स्त्री धर्मम् अधर्मं चापेक्षते कामयत एव

na strī dharmam adharmaṃ cāpekṣate kāmayata eva

5.1.10.2

कार्यापेक्षया तु नाभियुङ्क्ते

kāryāpekṣayā tu nābhiyuṅkte

5.1.10.3

स्वभावाच्च पुरुषेणाभियुज्यमाना चिकीर्षन्त्यपि व्यावर्तते

svabhāvācca puruṣeṇābhiyujyamānā cikīrṣantyapi vyāvartate

5.1.10.4

पुनः पुनर् अभियुक्ता सिध्यति

punaḥ punar abhiyuktā sidhyati

5.1.10.5

पुरुषस्तु धर्मस्थितिम् आर्यसमयं चापेक्ष्य कामयमानो ऽपि व्यावर्तते

puruṣastu dharmasthitim āryasamayaṃ cāpekṣya kāmayamāno 'pi vyāvartate

5.1.10.6

तथाबुद्धिश्चाभियुज्यमानो ऽपि न सिध्यति

tathābuddhiścābhiyujyamāno 'pi na sidhyati

5.1.10.7

निष्कारणम् अभियुङ्क्ते

niṣkāraṇam abhiyuṅkte

Kāmasūtra