1.112

तथात्मैको ऽप्य् अनेकश् च जलाधारेष्व् इवांशुमान्

tathātmaiko 'py anekaś ca jalādhāreṣv ivāṃśumān

1.113

इति

iti

1.114

न च अपक्वकषायस्य कदाचिद् अपि उक्तरूपम् आत्मज्ञानं भवति तथा च मलिनो हि यथादर्शो रूपालोकस्य न क्षमः

na ca apakvakaṣāyasya kadācid api uktarūpam ātmajñānaṃ bhavati tathā ca malino hi yathādarśo rūpālokasya na kṣamaḥ

1.115

तथा ह्य् अपक्वकरण आत्मज्ञानस्य न क्षमः

tathā hy apakvakaraṇa ātmajñānasya na kṣamaḥ

1.116

इत्याद्य् उक्तम्

ityādy uktam

1.117

इत्य् अलं भूयसा उक्तेन

ity alaṃ bhūyasā uktena

1.118

एवम् असौ भगवान् स्वातन्त्र्यशक्तिमहिम्ना पशुदशाम् अवलम्बमानो भोगोपदानप्रवणः सम्पूर्णदेहप्राणबलः सन् उक्तेन षडध्वजालक्रमेण प्रबुद्धः शरीरपरिग्रहम् आसादयति क्रमेण भुक्तेषु कर्मसु षड्भिर् भावविकारैर् जरारोगादिभिः काययन्त्रे विघटमाने देहस्तम्भो वेपथुर् नाडीचक्रसंकोचः क्वचिद् विपर्ययेण तद्विकासो मर्मभङ्गः शोष इत्यादि पूर्वसंस्थापनोपमर्दकं सर्वम् उपपद्यते यावत् विनश्यति विनाशश् च क्षणिको ऽस्य यद्य् अपि तथापि स्थूलया वृत्त्या दशभिर् दशभिर् अभिव्यक्तः प्रोक्तः

evam asau bhagavān svātantryaśaktimahimnā paśudaśām avalambamāno bhogopadānapravaṇaḥ sampūrṇadehaprāṇabalaḥ san uktena ṣaḍadhvajālakrameṇa prabuddhaḥ śarīraparigraham āsādayati krameṇa bhukteṣu karmasu ṣaḍbhir bhāvavikārair jarārogādibhiḥ kāyayantre vighaṭamāne dehastambho vepathur nāḍīcakrasaṃkocaḥ kvacid viparyayeṇa tadvikāso marmabhaṅgaḥ śoṣa ityādi pūrvasaṃsthāpanopamardakaṃ sarvam upapadyate yāvat vinaśyati vināśaś ca kṣaṇiko 'sya yady api tathāpi sthūlayā vṛttyā daśabhir daśabhir abhivyaktaḥ proktaḥ

1.119

तथा हि बाल्यं वृद्धिर् बलं प्रज्ञा त्वक् चक्षुः श्रोत्रम् इन्द्रियम्

tathā hi bālyaṃ vṛddhir balaṃ prajñā tvak cakṣuḥ śrotram indriyam

1.120

आसनं शयनं पुंसां दशभिर् दशभिर् व्रजेत्

āsanaṃ śayanaṃ puṃsāṃ daśabhir daśabhir vrajet

1.121

इत्य् उक्तम्

ity uktam

1.122

ततश् च तस्मिन् शरीरयन्त्रे विघटिते सा संवित् प्राणनात्मताम् अवलम्ब्य आतिवाहिकेन देहेन देहान्तरं नीयते ततश् च आतिवाहिकं शरीरकं भूतभविष्यद्देहान्तराले युग्यस्थानीयं सम्भवति यदारूढो ऽसौ पुद्गलः शरीरान्तरासङ्गम् अनुभवति उक्तं च कोशभाष्ये मृत्यूपपत्तिभवयोर् अन्तरा भवतीह यः

tataś ca tasmin śarīrayantre vighaṭite sā saṃvit prāṇanātmatām avalambya ātivāhikena dehena dehāntaraṃ nīyate tataś ca ātivāhikaṃ śarīrakaṃ bhūtabhaviṣyaddehāntarāle yugyasthānīyaṃ sambhavati yadārūḍho 'sau pudgalaḥ śarīrāntarāsaṅgam anubhavati uktaṃ ca kośabhāṣye mṛtyūpapattibhavayor antarā bhavatīha yaḥ

1.123

गम्यदेशानुषक्तत्वाद् उपपन्नो ऽन्तराभवः

gamyadeśānuṣaktatvād upapanno 'ntarābhavaḥ

1.123.2

व्रीहिसंतानसाधर्म्याद् अवच्छिन्नसमुद्भवः

vrīhisaṃtānasādharmyād avacchinnasamudbhavaḥ

1.124

प्रतिबिम्बम् असिद्धित्वाद् असाम्याच् च निदर्शनात्

pratibimbam asiddhitvād asāmyāc ca nidarśanāt

1.124.2

स पुनर्मरणात् पूर्वम् उपपत्तिक्षणात् परम्

sa punarmaraṇāt pūrvam upapattikṣaṇāt param

1.124.3

स्वजातिशुद्धकर्माक्षदृश्यकर्मविवेकवान्

svajātiśuddhakarmākṣadṛśyakarmavivekavān

1.125

इति

iti

1.126

श्रुतिश् च द्वे ते चक्रे सूर्ये ब्रह्माण ऋतुथा विदुः

śrutiś ca dve te cakre sūrye brahmāṇa ṛtuthā viduḥ

1.126.2

अथैकं चक्रं यद् गुहा तद् अद्धातय इद्

athaikaṃ cakraṃ yad guhā tad addhātaya id

1.127

इति अयम् अर्थः हे सूर्ये भगवति आत्मशक्ते ब्रह्माणः ब्रह्मवादिनः ऋतुथा काले काले ते तव सम्बन्धिनी द्वे चक्रे विदुः चक्रम् इव चक्रं परिवर्तसाधर्म्यात् शरीरम् उच्यते तयोर् द्वित्वं वर्तमानभाविभेदात् अतस् तयोर् अन्तरे कथितया युक्त्या यद् एकम् आतिवाहिकाख्यं तत् गुहा गुप्तम् अनुपलक्ष्यम् इत्य् अर्थः अत एव तद् अद्धातयः इत् विदुः योगिन एव जानन्ति इति

iti ayam arthaḥ he sūrye bhagavati ātmaśakte brahmāṇaḥ brahmavādinaḥ ṛtuthā kāle kāle te tava sambandhinī dve cakre viduḥ cakram iva cakraṃ parivartasādharmyāt śarīram ucyate tayor dvitvaṃ vartamānabhāvibhedāt atas tayor antare kathitayā yuktyā yad ekam ātivāhikākhyaṃ tat guhā guptam anupalakṣyam ity arthaḥ ata eva tad addhātayaḥ it viduḥ yogina eva jānanti iti

Janmamaraṇavicāra