3.7.11

अन्यदा भूषणं पुंसः क्षमा लज्जेव योषितः

anyadā bhūṣaṇaṃ puṃsaḥ kṣamā lajjeva yoṣitaḥ

3.7.12

पराक्रमः परिभवे वैयात्यं सुरतेष्व् इव

parākramaḥ paribhave vaiyātyaṃ surateṣv iva

3.8

राजा विहस्याह

rājā vihasyāha

3.8.2

आत्मनश् च परेषां च यः समीक्ष्य बलाबलम्

ātmanaś ca pareṣāṃ ca yaḥ samīkṣya balābalam

3.8.3

अन्तरं नैव जानाति स तिरस्क्रियते ऽरिभिः

antaraṃ naiva jānāti sa tiraskriyate 'ribhiḥ

3.9

सुचिरं हि चरन् नित्यं क्षेत्रे सत्यम् अबुद्धिमान्

suciraṃ hi caran nityaṃ kṣetre satyam abuddhimān

3.9.2

द्वीपिचर्मपरिच्छन्नो वाग्दोषाद् गर्दभो हतः

dvīpicarmaparicchanno vāgdoṣād gardabho hataḥ

3.10

बकः पृच्छति कथम् एतत्

bakaḥ pṛcchati katham etat

3.10.2

राजा कथयति

rājā kathayati

3.10.3

अस्ति हस्तिनापुरे विलासो नाम रजकः

asti hastināpure vilāso nāma rajakaḥ

3.10.4

तस्य गर्दभो ऽतिभारवहनाद् दुर्बलो मुमूर्षुर् इवाभवत्

tasya gardabho 'tibhāravahanād durbalo mumūrṣur ivābhavat

3.10.5

ततस् तेन रजकेनासौ व्याघ्रचर्मणा प्रच्छाद्यारण्यकसमीपे सस्यक्षेत्रे विमुक्तः

tatas tena rajakenāsau vyāghracarmaṇā pracchādyāraṇyakasamīpe sasyakṣetre vimuktaḥ

3.10.6

ततो दूरात् तम् अवलोक्य व्याघ्रबुद्ध्या क्षेत्रपतयः सत्वरं पलायन्ते

tato dūrāt tam avalokya vyāghrabuddhyā kṣetrapatayaḥ satvaraṃ palāyante

3.10.7

अथैकदा केनापि सस्यरक्षकेण धूसरकम्बलकृततनुत्राणेन धनुष्काण्डं सज्जीकृत्यानतकायेनैकान्ते स्थितम्

athaikadā kenāpi sasyarakṣakeṇa dhūsarakambalakṛtatanutrāṇena dhanuṣkāṇḍaṃ sajjīkṛtyānatakāyenaikānte sthitam

3.10.8

तं च दूराद् दृष्ट्वा गर्दभः पुष्टाङ्गो यथेष्टसस्यभक्षणजातबलो गर्दभो ऽयम् इति मत्वोच्चैः शब्दं कुर्वाणस् तदभिमुखं धावितः

taṃ ca dūrād dṛṣṭvā gardabhaḥ puṣṭāṅgo yatheṣṭasasyabhakṣaṇajātabalo gardabho 'yam iti matvoccaiḥ śabdaṃ kurvāṇas tadabhimukhaṃ dhāvitaḥ

3.10.9

ततस् तेन सस्यरक्षकेण चीत्कारशब्दाद् गर्दभो ऽयम् इति निश्चित्य लीलयैव व्यापादितः

tatas tena sasyarakṣakeṇa cītkāraśabdād gardabho 'yam iti niścitya līlayaiva vyāpāditaḥ

3.10.10

अतो ऽहं ब्रवीमि सुचिरं हि चरन् नित्यम् इत्यादि

ato 'haṃ bravīmi suciraṃ hi caran nityam ityādi

3.10.11

दीर्घमुखो ब्रूते ततः पश्चात् तैः पक्षिभिर् उक्तमरे पापा दुष्टबक अस्माकं भूमौ चरन्न् अस्माकं स्वामिनम् अधिक्षिपसि

dīrghamukho brūte tataḥ paścāt taiḥ pakṣibhir uktamare pāpā duṣṭabaka asmākaṃ bhūmau carann asmākaṃ svāminam adhikṣipasi

3.10.12

तन् न क्षन्तव्यम् इदानीम्

tan na kṣantavyam idānīm

3.10.13

इत्य् उक्त्वा सर्वे मां चञ्चुभिर् हत्वा सकोपा ऊचुः पश्य रे मूर्ख स हंसस् तव राजा सर्वथा मृदुः

ity uktvā sarve māṃ cañcubhir hatvā sakopā ūcuḥ paśya re mūrkha sa haṃsas tava rājā sarvathā mṛduḥ

Hitopadeśa