2.49.5

करटको ब्रूते

karaṭako brūte

2.49.6

उदीरितो ऽर्थः पशुनापि गृह्यते हयाश् च नागाश् च वहन्ति चोदिताः

udīrito 'rthaḥ paśunāpi gṛhyate hayāś ca nāgāś ca vahanti coditāḥ

2.49.7

अनुक्तम् अप्य् ऊहति पण्डितो जनः परेङ्गितज्ञानफला हि बुद्धयः

anuktam apy ūhati paṇḍito janaḥ pareṅgitajñānaphalā hi buddhayaḥ

2.50

आकारैर् इङ्गितैर् गत्या चेष्टया भाषणेन च

ākārair iṅgitair gatyā ceṣṭayā bhāṣaṇena ca

2.50.2

नेत्रवक्त्रविकारेण लक्ष्यतेऽन्तर्गतं मनः

netravaktravikāreṇa lakṣyate'ntargataṃ manaḥ

2.51

अत्र भयप्रस्तावे प्रज्ञाबलेनाहम् एनं स्वामिनम् आत्मीयं करिष्यामि

atra bhayaprastāve prajñābalenāham enaṃ svāminam ātmīyaṃ kariṣyāmi

2.51.2

यतः

yataḥ

2.51.3

प्रस्तावसदृशं वाक्यं सद्भावसदृशं प्रियम्

prastāvasadṛśaṃ vākyaṃ sadbhāvasadṛśaṃ priyam

2.51.4

आत्मशक्तिसमं कोपं यो जानाति स पण्डितः

ātmaśaktisamaṃ kopaṃ yo jānāti sa paṇḍitaḥ

2.52

करटको ब्रूते सखे त्वं सेवानभिज्ञः

karaṭako brūte sakhe tvaṃ sevānabhijñaḥ

2.52.2

पश्य

paśya

2.52.3

अनाहूतो विशेद् यस् तु अपृष्टो बहु भाषते

anāhūto viśed yas tu apṛṣṭo bahu bhāṣate

2.52.4

आत्मानं मन्यते प्रीतं भूपालस्य स दुर्मतिः

ātmānaṃ manyate prītaṃ bhūpālasya sa durmatiḥ

2.53

दमनको ब्रूते भद्र कथम् अहं सेवानभिज्ञः पश्य

damanako brūte bhadra katham ahaṃ sevānabhijñaḥ paśya

2.53.2

किम् अप्य् अस्ति स्वभावेन सुन्दरं वाप्य् असुन्दरम्

kim apy asti svabhāvena sundaraṃ vāpy asundaram

2.53.3

यद् एव रोचते यस्मै भवेत् तत् तस्य सुन्दरम्

yad eva rocate yasmai bhavet tat tasya sundaram

2.54

यतः

yataḥ

2.54.2

यस्य यस्य हि यो भावस् तेन तेन हि तं नरम्

yasya yasya hi yo bhāvas tena tena hi taṃ naram

2.54.3

अनुप्रविश्य मेधावी क्षिप्रम् आत्मवशं नयेत्

anupraviśya medhāvī kṣipram ātmavaśaṃ nayet

2.55

अन्यच् च

anyac ca

Hitopadeśa