2.38

पश्य

paśya

2.38.2

पञ्चभिर् याति दासत्वं पुराणैः को ऽपि मानवः

pañcabhir yāti dāsatvaṃ purāṇaiḥ ko 'pi mānavaḥ

2.38.3

को ऽपि लक्षैः कृती को ऽपि लक्षैर् अपि न लभ्यते

ko 'pi lakṣaiḥ kṛtī ko 'pi lakṣair api na labhyate

2.39

अन्यच् च

anyac ca

2.39.2

मनुष्यजातौ तुल्यायां भृत्यत्वम् अतिगर्हितम्

manuṣyajātau tulyāyāṃ bhṛtyatvam atigarhitam

2.39.3

प्रथमो यो न तन् नापि स किं जीवत्सु गण्यते

prathamo yo na tan nāpi sa kiṃ jīvatsu gaṇyate

2.40

तथा चोक्तम्

tathā coktam

2.40.2

वाजिवारणलोहानां काष्ठपाषाणवाससाम्

vājivāraṇalohānāṃ kāṣṭhapāṣāṇavāsasām

2.40.3

नारीपुरुषतोयानाम् अन्तरं महदन्तरम्

nārīpuruṣatoyānām antaraṃ mahadantaram

2.41

तथा हि स्वल्पम् अप्य् अतिरिच्यते

tathā hi svalpam apy atiricyate

2.41.2

स्वल्पस्नायुवसावशेषमलिनं निर्मांसम् अप्य् अस्थिकं श्वा लब्ध्वा परितोषम् एति न भवेत् तस्य क्षुधः शान्तये

svalpasnāyuvasāvaśeṣamalinaṃ nirmāṃsam apy asthikaṃ śvā labdhvā paritoṣam eti na bhavet tasya kṣudhaḥ śāntaye

2.41.3

सिंहो जम्बुकम् अङ्कम् आगतम् अपि त्यक्त्वा निहन्ति द्विपं सर्वः कृच्छ्रगतो ऽपि वाञ्छति जनः सत्त्वानुरूपं फलम्

siṃho jambukam aṅkam āgatam api tyaktvā nihanti dvipaṃ sarvaḥ kṛcchragato 'pi vāñchati janaḥ sattvānurūpaṃ phalam

2.42

अपरं च

aparaṃ ca

2.42.2

सेव्यसेवकयोर् अन्तरं पश्य

sevyasevakayor antaraṃ paśya

2.42.3

लाङ्गूलचालनम् अधश् चरणावपातं भूमौ निपत्य वदनोदरदर्शनं च

lāṅgūlacālanam adhaś caraṇāvapātaṃ bhūmau nipatya vadanodaradarśanaṃ ca

2.42.4

श्वा पिण्डदस्य कुरुते गजपुंगवस् तु धीरं विलोकयति चाटुशतैश् च भुङ्क्ते

śvā piṇḍadasya kurute gajapuṃgavas tu dhīraṃ vilokayati cāṭuśataiś ca bhuṅkte

2.43

किं च

kiṃ ca

2.43.2

यज् जीव्यते क्षणम् अपि प्रथितं मनुष्यैर् विज्ञानविक्रमयशोभिर् अभज्यमानम्

yaj jīvyate kṣaṇam api prathitaṃ manuṣyair vijñānavikramayaśobhir abhajyamānam

2.43.3

तन् नाम जीवितम् इह प्रवदन्ति तज्ज्ञाः काको ऽपि जीवति चिराय बलिं च भुङ्क्ते

tan nāma jīvitam iha pravadanti tajjñāḥ kāko 'pi jīvati cirāya baliṃ ca bhuṅkte

2.44

अपरं च

aparaṃ ca

Hitopadeśa