1.102.2

मनस्य् एकं वचस्य् एकं कर्मण्य् एकं महात्मनाम्

manasy ekaṃ vacasy ekaṃ karmaṇy ekaṃ mahātmanām

1.103

तद् भवतु भवतः अभिमतम् एव

tad bhavatu bhavataḥ abhimatam eva

1.103.2

इत्य् उक्त्वा हिरण्यको मैत्र्यं विधाय भोजनविशेषैर् वायसं संतोष्य

ity uktvā hiraṇyako maitryaṃ vidhāya bhojanaviśeṣair vāyasaṃ saṃtoṣya

1.103.3

वायसो ऽपि स्वस्थानं गतः ततःप्रभृति तयोः अन्यो ऽन्याहारप्रदानेन कुशलप्रश्नैः विश्रम्भालापैश् च कियत्कालो ऽतिवर्तते

vāyaso 'pi svasthānaṃ gataḥ tataḥprabhṛti tayoḥ anyo 'nyāhārapradānena kuśalapraśnaiḥ viśrambhālāpaiś ca kiyatkālo 'tivartate

1.103.4

एकदा लघुपतनको हिरण्यकम् आह सखे वायसस्य कष्टतरलभ्याहारम् इदं स्थानम्

ekadā laghupatanako hiraṇyakam āha sakhe vāyasasya kaṣṭataralabhyāhāram idaṃ sthānam

1.103.5

तद् एतत् परित्यज्य स्थानान्तरं गन्तुम् इच्छामि

tad etat parityajya sthānāntaraṃ gantum icchāmi

1.103.6

हिरण्यको ब्रूते

hiraṇyako brūte

1.103.7

स्थानभ्रष्टा न शोभन्ते दन्ताः केशा नखा नराः

sthānabhraṣṭā na śobhante dantāḥ keśā nakhā narāḥ

1.103.8

इति विज्ञाय मतिमान् स्वस्थानं न परित्यजेत्

iti vijñāya matimān svasthānaṃ na parityajet

1.104

काको ब्रूते मित्र कापुरुषस्य वचनम् एतत्

kāko brūte mitra kāpuruṣasya vacanam etat

1.104.2

यतः

yataḥ

1.104.3

स्थानम् उत्सृज्य गच्छन्ति सिंहाः सत्पुरुषा गजाः

sthānam utsṛjya gacchanti siṃhāḥ satpuruṣā gajāḥ

1.104.4

तत्रैव निधनं यान्ति काकाः कापुरुषा मृगाः

tatraiva nidhanaṃ yānti kākāḥ kāpuruṣā mṛgāḥ

1.105

अन्यच् च

anyac ca

1.105.2

को वीरस्य मनस्विनः स्वविषयः को वा विदेशः स्मृतः यं देशं श्रयते तम् एव कुरुते बाहुप्रतापार्जितम्

ko vīrasya manasvinaḥ svaviṣayaḥ ko vā videśaḥ smṛtaḥ yaṃ deśaṃ śrayate tam eva kurute bāhupratāpārjitam

1.105.3

यद् दंष्ट्रानखलाङ्गुलप्रहरणः सिंहो वनं गाहते तस्मिन्न् एव हतद्विपेन्द्ररुधिरैस् तृष्णां छिनत्त्य् आत्मनः

yad daṃṣṭrānakhalāṅgulapraharaṇaḥ siṃho vanaṃ gāhate tasminn eva hatadvipendrarudhirais tṛṣṇāṃ chinatty ātmanaḥ

1.106

हिरण्यको ब्रूते मित्र क्व गन्तव्यम् तथा चोक्तम्

hiraṇyako brūte mitra kva gantavyam tathā coktam

1.106.2

चलत्य् एकेन पादेन तिष्ठत्य् एकेन बुद्धिमान्

calaty ekena pādena tiṣṭhaty ekena buddhimān

1.106.3

नासमीक्ष्य परं स्थानं पूर्वम् आयतनं त्यजेत्

nāsamīkṣya paraṃ sthānaṃ pūrvam āyatanaṃ tyajet

1.107

वायसो ब्रूते मित्र अस्ति सुनिरूपितं स्थानम्

vāyaso brūte mitra asti sunirūpitaṃ sthānam

Hitopadeśa