4.58

राज्ञा एवम् अस्त्व् इति निगद्य विचित्रनामा बकः सुगुप्तलेखं दत्त्वा सिंहलद्वीपं प्रहितः

rājñā evam astv iti nigadya vicitranāmā bakaḥ suguptalekhaṃ dattvā siṃhaladvīpaṃ prahitaḥ

4.58.2

अथ प्रणिधिः पुनर् आगत्योवाच देव श्रूयतां तावत् तत्रत्यप्रस्तावः

atha praṇidhiḥ punar āgatyovāca deva śrūyatāṃ tāvat tatratyaprastāvaḥ

4.58.3

एवं तत्र गृध्रेणोक्तं देव मेघवर्णस् तत्र चिरम् उषितः

evaṃ tatra gṛdhreṇoktaṃ deva meghavarṇas tatra ciram uṣitaḥ

4.58.4

स वेत्ति किं संधेयगुणयुक्तो हिरण्यगर्भो राजा न वा इति

sa vetti kiṃ saṃdheyaguṇayukto hiraṇyagarbho rājā na vā iti

4.58.5

ततो ऽसौ मेघवर्णश् चित्रवर्णेन राज्ञा समाहूय पृष्टः वायस कीदृशो हिरण्यगर्भो राजा चक्रवाको मन्त्री वा कीदृशः

tato 'sau meghavarṇaś citravarṇena rājñā samāhūya pṛṣṭaḥ vāyasa kīdṛśo hiraṇyagarbho rājā cakravāko mantrī vā kīdṛśaḥ

4.58.6

वायस उवाच देव स हिरण्यगर्भो राजा युधिष्ठिरसमो महाशयः सत्यवाक्

vāyasa uvāca deva sa hiraṇyagarbho rājā yudhiṣṭhirasamo mahāśayaḥ satyavāk

4.58.7

चक्रवाकसमो मन्त्री न क्वाप्य् अवलोक्यते

cakravākasamo mantrī na kvāpy avalokyate

4.58.8

राजाह यद्य् एवं तदा कथम् असौ त्वया वञ्चितः

rājāha yady evaṃ tadā katham asau tvayā vañcitaḥ

4.58.9

विहस्य मेघवर्णः प्राह देव

vihasya meghavarṇaḥ prāha deva

4.58.10

विश्वासप्रतिपन्नानां वञ्चने का विदग्धता

viśvāsapratipannānāṃ vañcane kā vidagdhatā

4.58.11

अङ्कम् आरुह्य सुप्तं हि हत्वा किं नाम पौरुषम्

aṅkam āruhya suptaṃ hi hatvā kiṃ nāma pauruṣam

4.59

शृणु देव तेन मन्त्रिणाहं प्रथमदर्शने एवं विज्ञातः किन्तु महाशयो ऽसौ राजा तेन मया विप्रलब्धः

śṛṇu deva tena mantriṇāhaṃ prathamadarśane evaṃ vijñātaḥ kintu mahāśayo 'sau rājā tena mayā vipralabdhaḥ

4.59.2

तथा चोक्तम्

tathā coktam

4.59.3

आत्मौपम्येन यो वेत्ति दुर्जनं सत्यवादिनम्

ātmaupamyena yo vetti durjanaṃ satyavādinam

4.59.4

स तथा वञ्च्यते धूर्तैर् ब्राह्मणाश् छागतो यथा

sa tathā vañcyate dhūrtair brāhmaṇāś chāgato yathā

4.60

राजोवाच कथम् एतत्

rājovāca katham etat

4.60.2

मेघवर्णः कथयति

meghavarṇaḥ kathayati

4.60.3

अस्ति गौतमस्यारण्ये प्रस्तुतयज्ञः कश्चिद् ब्राह्मणः

asti gautamasyāraṇye prastutayajñaḥ kaścid brāhmaṇaḥ

4.60.4

स च यज्ञार्थं ग्रामान्तराच्छागम् उपक्रीय स्कन्धे नीत्वा गच्छ धूर्तत्रयेणावलोकितः

sa ca yajñārthaṃ grāmāntarācchāgam upakrīya skandhe nītvā gaccha dhūrtatrayeṇāvalokitaḥ

4.60.5

ततस् ते धूर्ताः यद्य् एष छागः केनाप्य् उपायेन लभ्यते तदा मतिप्रकर्षो भवतीति समालोच्य वृक्षत्रयतले क्रोशान्तरेण तस्य ब्राह्मणस्यागमनं प्रतीक्ष्य पथि स्थिताः

tatas te dhūrtāḥ yady eṣa chāgaḥ kenāpy upāyena labhyate tadā matiprakarṣo bhavatīti samālocya vṛkṣatrayatale krośāntareṇa tasya brāhmaṇasyāgamanaṃ pratīkṣya pathi sthitāḥ

Hitopadeśa