4.27

राजोवाच कथम् एतत्

rājovāca katham etat

4.27.2

मन्त्री कथयति

mantrī kathayati

4.27.3

पुरा दैत्यौ सहोदरौ सुन्दोपसुन्दनामानौ महता कायक्लेशेन त्रैलोक्यराज्यकामनया चिराच् चन्द्रशेखरम् आराधितवन्तौ

purā daityau sahodarau sundopasundanāmānau mahatā kāyakleśena trailokyarājyakāmanayā cirāc candraśekharam ārādhitavantau

4.27.4

ततस् तयोर् भगवान् परितुष्टः सन् वरं वरयतम् इत्य् उवाच

tatas tayor bhagavān parituṣṭaḥ san varaṃ varayatam ity uvāca

4.27.5

अनन्तरं तयोः कण्ठाधिष्ठितायाः सरस्वत्याः प्रभावात् ताव् अन्यद् वक्तुकामाव् अन्यदभिहितवन्तौ यद्य् आवयोर् भवान् परितुष्टस् तदा स्वप्रियां पार्वतीं परमेश्वरो ददातु

anantaraṃ tayoḥ kaṇṭhādhiṣṭhitāyāḥ sarasvatyāḥ prabhāvāt tāv anyad vaktukāmāv anyadabhihitavantau yady āvayor bhavān parituṣṭas tadā svapriyāṃ pārvatīṃ parameśvaro dadātu

4.27.6

अथ भगवता क्रुद्धेन वरदानस्यावश्यकतया विचारमूढयोः पार्वती प्रदत्ता

atha bhagavatā kruddhena varadānasyāvaśyakatayā vicāramūḍhayoḥ pārvatī pradattā

4.27.7

ततस् तस्या रूपलावण्यलुब्धाभ्यां जगद्घातिभ्यां मससोत्सुकाभ्यां पापतिमिराभ्याम् ममेत्य् अन्योन्यं कलहायमानाभ्यां प्रमाणपुरुषः कश्चित् पृच्छ्यताम् इति मतौ कृतायां स एव भट्टारको वृद्धद्विजरूपः समागत्य

tatas tasyā rūpalāvaṇyalubdhābhyāṃ jagadghātibhyāṃ masasotsukābhyāṃ pāpatimirābhyām mamety anyonyaṃ kalahāyamānābhyāṃ pramāṇapuruṣaḥ kaścit pṛcchyatām iti matau kṛtāyāṃ sa eva bhaṭṭārako vṛddhadvijarūpaḥ samāgatya

4.27.8

अनन्तरम् आवाभ्याम् इयं स्वबललब्धा कस्येयम् आवयोर् भवति इति ब्राह्मणम् अपृच्छताम्

anantaram āvābhyām iyaṃ svabalalabdhā kasyeyam āvayor bhavati iti brāhmaṇam apṛcchatām

4.27.9

ब्राह्मणो ब्रूते

brāhmaṇo brūte

4.27.10

ज्ञानश्रेष्ठो द्विजः पूज्यः क्षत्रियो बलवान् अपि

jñānaśreṣṭho dvijaḥ pūjyaḥ kṣatriyo balavān api

4.27.11

धनधान्याधिको वैश्यः शूद्रस् तु द्विजसेवया

dhanadhānyādhiko vaiśyaḥ śūdras tu dvijasevayā

4.28

तद् युवां क्षात्रधर्मानुगौ

tad yuvāṃ kṣātradharmānugau

4.28.2

युद्ध एव युवयोर् नियम इत्य् अभिहिते सति साधूक्तम् अनेनेति कृत्वान्योन्यतुल्यवीर्यौ समकालम् अन्योन्यघातेन विनाशम् उपागतौ

yuddha eva yuvayor niyama ity abhihite sati sādhūktam aneneti kṛtvānyonyatulyavīryau samakālam anyonyaghātena vināśam upāgatau

4.28.3

अतो ऽहं ब्रवीमि सन्धिम् इच्छेत् समेनापि इत्यादि

ato 'haṃ bravīmi sandhim icchet samenāpi ityādi

4.28.4

राजाह तत् प्राग् एव किं नेदम् उपदिष्टं भवद्भिः

rājāha tat prāg eva kiṃ nedam upadiṣṭaṃ bhavadbhiḥ

4.28.5

मन्त्री ब्रूते तदा मद्वचनं किम् अवसानपर्यन्तं श्रुतं भवद्भिः तदापि मम संमत्या नायं विग्रहारम्भः

mantrī brūte tadā madvacanaṃ kim avasānaparyantaṃ śrutaṃ bhavadbhiḥ tadāpi mama saṃmatyā nāyaṃ vigrahārambhaḥ

4.28.6

यतः साधुगुणयुक्तो ऽयं हिरण्यगर्भो न विग्राह्यः

yataḥ sādhuguṇayukto 'yaṃ hiraṇyagarbho na vigrāhyaḥ

4.28.7

तथा चोक्तम्

tathā coktam

4.28.8

सत्यार्थौ धार्मिको ऽनार्यो भ्रातृसङ्घातवान् बली

satyārthau dhārmiko 'nāryo bhrātṛsaṅghātavān balī

4.28.9

अनेकयुद्धविजयी संधेयाः सप्त कीर्तिताः

anekayuddhavijayī saṃdheyāḥ sapta kīrtitāḥ

Hitopadeśa