4.16.14

एतच्छ्रुत्वा सव्यथो व्याघ्रो ऽचिन्तयद् यावद् अनेन मुनिना स्थीयते तावद् इदं मे स्वरूपाख्यानम् अकीर्तिकरं न पलायिष्यते इत्य् आलोच्य मूषिकस् तं मुनिं हन्तुं गतः

etacchrutvā savyatho vyāghro 'cintayad yāvad anena muninā sthīyate tāvad idaṃ me svarūpākhyānam akīrtikaraṃ na palāyiṣyate ity ālocya mūṣikas taṃ muniṃ hantuṃ gataḥ

4.16.15

ततो मुनिना तज् ज्ञात्वापुनर् मूषिको भव इत्य् उक्त्वा मूषिक एव कृतः

tato muninā taj jñātvāpunar mūṣiko bhava ity uktvā mūṣika eva kṛtaḥ

4.16.16

अतो ऽहं ब्रवीमि नीचः श्लाघ्यपदं प्राप्येत्यादि

ato 'haṃ bravīmi nīcaḥ ślāghyapadaṃ prāpyetyādi

4.17

अपरं च

aparaṃ ca

4.17.2

देव सुकरम् इदम् इति न मन्तव्यम्

deva sukaram idam iti na mantavyam

4.17.3

शृणु

śṛṇu

4.17.4

भक्षयित्वा बहून् मत्स्यान् उत्तमाधममध्यमान्

bhakṣayitvā bahūn matsyān uttamādhamamadhyamān

4.17.5

अतिलोभाद् बकः पश्चान् मृतः कर्कटकग्रहात्

atilobhād bakaḥ paścān mṛtaḥ karkaṭakagrahāt

4.18

चित्रवर्णः पृच्छति कथम् एतत्

citravarṇaḥ pṛcchati katham etat

4.18.2

मन्त्री कथयति

mantrī kathayati

4.18.3

अस्ति मालवविषये पद्मगर्भाभिधानं सरः

asti mālavaviṣaye padmagarbhābhidhānaṃ saraḥ

4.18.4

तत्रैको वृद्धो बकः सामर्थ्यहीन उद्विग्नम् इवात्मानं दर्शयित्वा स्थितः

tatraiko vṛddho bakaḥ sāmarthyahīna udvignam ivātmānaṃ darśayitvā sthitaḥ

4.18.5

स च केनचित् कुलीरणे दूराद् एव

sa ca kenacit kulīraṇe dūrād eva

4.18.6

पृष्टश् च किम् इति भवान् अत्राहारत्यागेन तिष्ठति

pṛṣṭaś ca kim iti bhavān atrāhāratyāgena tiṣṭhati

4.18.7

बकेनोक्तं मत्स्या मम जीवनहेतवः

bakenoktaṃ matsyā mama jīvanahetavaḥ

4.18.8

ते कैवर्तैर् आगत्य व्यापादयितव्या इति वार्ता नगरोपान्ते मया श्रुता

te kaivartair āgatya vyāpādayitavyā iti vārtā nagaropānte mayā śrutā

4.18.9

अतो वर्तनाभावाद् एवास्मन्मरणम् उपस्थितम् इति ज्ञात्वाहारेऽप्य् अनादरः कृतः

ato vartanābhāvād evāsmanmaraṇam upasthitam iti jñātvāhāre'py anādaraḥ kṛtaḥ

4.18.10

ततो मत्स्यैर् आलोचितमिह समये तावद् उपकारक एवायं लक्ष्यते

tato matsyair ālocitamiha samaye tāvad upakāraka evāyaṃ lakṣyate

4.18.11

तद् अयम् एव यथाकर्तव्यं पृच्छ्यताम्

tad ayam eva yathākartavyaṃ pṛcchyatām

4.18.12

तथा चोक्तम्

tathā coktam

Hitopadeśa