3.23.3

काकसङ्गाद्धतो हंसस् तिष्ठन् गच्छंश् च वर्तकः

kākasaṅgāddhato haṃsas tiṣṭhan gacchaṃś ca vartakaḥ

3.24

राजोवाच कथम् एतत्

rājovāca katham etat

3.24.2

शुकः कथयति

śukaḥ kathayati

3.24.3

अस्त्य् उज्जयिनीवर्त्मप्रान्तरे प्लक्षतरुः

asty ujjayinīvartmaprāntare plakṣataruḥ

3.24.4

तत्र हंसकाकौ निवसतः

tatra haṃsakākau nivasataḥ

3.24.5

कदाचित् ग्रीष्मसमये परिश्रान्तः कश्चित् पथिकस् तत्र तरुतले धनुष्काण्डं संनिधाय सुप्तः

kadācit grīṣmasamaye pariśrāntaḥ kaścit pathikas tatra tarutale dhanuṣkāṇḍaṃ saṃnidhāya suptaḥ

3.24.6

तत्र क्षणान्तरे तन्मुखाद् वृक्षच्छायापगता

tatra kṣaṇāntare tanmukhād vṛkṣacchāyāpagatā

3.24.7

ततः सूर्यतेजसा तन्मुखं व्याप्तम् अवलोक्य तद्वृक्षस्थितेन पुण्यशीलेन शुचिना राजहंसेन कृपया पक्षौ प्रसार्य पुनस् तन्मुखे छाया कृता

tataḥ sūryatejasā tanmukhaṃ vyāptam avalokya tadvṛkṣasthitena puṇyaśīlena śucinā rājahaṃsena kṛpayā pakṣau prasārya punas tanmukhe chāyā kṛtā

3.24.8

ततो निर्भरनिद्रासुखिना पथिभ्रमणपरिश्रान्तेन पान्थेन मुखव्यादानं

tato nirbharanidrāsukhinā pathibhramaṇapariśrāntena pānthena mukhavyādānaṃ

3.24.9

अथ परसुखम् असहिष्णुः स्वभावदौर्जन्येन स काकस् तस्य मुखे पुरीषोत्सर्गं कृत्वा पलायितः

atha parasukham asahiṣṇuḥ svabhāvadaurjanyena sa kākas tasya mukhe purīṣotsargaṃ kṛtvā palāyitaḥ

3.24.10

ततो यावद् असौ पान्थ उत्थायोर्ध्वं निरीक्षते तावत् तेनावलोकितो हंसः काण्डेन हतो व्यापादितः

tato yāvad asau pāntha utthāyordhvaṃ nirīkṣate tāvat tenāvalokito haṃsaḥ kāṇḍena hato vyāpāditaḥ

3.24.11

अतो ऽहं ब्रवीमि न स्थातव्यम् इति

ato 'haṃ bravīmi na sthātavyam iti

3.24.12

देव वर्तककथाम् अपि कथयामि

deva vartakakathām api kathayāmi

3.24.13

श्रूयताम्

śrūyatām

3.24.14

एकत्र वृक्षे काकवर्तकौ सुखं निवसतः

ekatra vṛkṣe kākavartakau sukhaṃ nivasataḥ

3.24.15

एकदा भगवतो गरुडस्य यात्राप्रसङ्गेन सर्वे पक्षिणः समुद्रतीरं गताः

ekadā bhagavato garuḍasya yātrāprasaṅgena sarve pakṣiṇaḥ samudratīraṃ gatāḥ

3.24.16

ततः काकेन सह वर्तकश् चलितः

tataḥ kākena saha vartakaś calitaḥ

3.24.17

अथ गच्छतो गोपालस्य मस्तकावस्थितदधिभाण्डाद् वारं वारं तेन काकेन दधि खाद्यते

atha gacchato gopālasya mastakāvasthitadadhibhāṇḍād vāraṃ vāraṃ tena kākena dadhi khādyate

3.24.18

ततो यावद् असौ दधिभाण्डं भूमौ निधायोर्ध्वम् अवलोकते तावत् तेन काकवर्तकौ

tato yāvad asau dadhibhāṇḍaṃ bhūmau nidhāyordhvam avalokate tāvat tena kākavartakau

3.24.19

ततस् तेन दृष्टः काकः पलायितः

tatas tena dṛṣṭaḥ kākaḥ palāyitaḥ

Hitopadeśa