1.228

मालती तु देवि यदाज्ञापयसि अतिप्रसादायेति व्याहृत्य प्रहर्षपरवशा प्रणम्य प्रजविना तुरगेण ततार शोणम्

mālatī tu devi yadājñāpayasi atiprasādāyeti vyāhṛtya praharṣaparavaśā praṇamya prajavinā turageṇa tatāra śoṇam

1.229

अगाच्च दधीचमानेतुं च्यवनाश्रमपदम्

agācca dadhīcamānetuṃ cyavanāśramapadam

1.230

इतरा तु सखीस्नेहेन सावित्रीमपि विदितवृत्तान्तामकरोत्

itarā tu sakhīsnehena sāvitrīmapi viditavṛttāntāmakarot

1.231

उत्कण्ठाभारभृता च ताम्यता चेतसा कल्पायितं कथं कथमपि दिवसशेषमनैषीत्

utkaṇṭhābhārabhṛtā ca tāmyatā cetasā kalpāyitaṃ kathaṃ kathamapi divasaśeṣamanaiṣīt

1.232

अस्तमुपगते च भगवति गभस्तिमति स्तिमिततरम् अवतरति तमसि प्रहसितामिव सितां दिशं पौरन्दरीं दरीमिव केसरिणि मुञ्चति चन्द्रमसि सरस्वती शुचिनि चीनांशुकसुकुमारतरे तरङ्गिणि दुगूलकोमलशयन इव शोणसैकते समुपविष्टा स्वप्नकृतप्रार्थना पादपतनलग्नां दधीचचरणनखचन्द्रिकामिव ललाटिकां दधाना गण्डस्थलादर्शप्रतिबिम्बितेन चारुहासिन्य् अयमसावाहृतो हृदयदयितो जन इति श्रवणसमीपवर्तिना निवेद्यमानमदनसंदेशेवेन्दुना विकीर्यमाणनखकिरणचक्रवालेन वालव्यजनीकृतचन्द्रकलाकलापेनेव करेण वीजयन्ती स्वेदिनं कपोलपट्टम् अत्र दधीचाद् ऋते न केनचित्प्रवेष्टव्यम् इति तिरश्चीनं चित्तभुवा पातितां विलासवेत्रलतामिव बालमृणालिकाम् अधिस्तनं स्तनयन्ती कथमपि हृदयेन वहन्ती प्रतिपालयामास आसीच्चास्या मनसि अहमपि नाम सरस्वती यत्रामुना मनोजन्मना जानत्येव परवशीकृता

astamupagate ca bhagavati gabhastimati stimitataram avatarati tamasi prahasitāmiva sitāṃ diśaṃ paurandarīṃ darīmiva kesariṇi muñcati candramasi sarasvatī śucini cīnāṃśukasukumāratare taraṅgiṇi dugūlakomalaśayana iva śoṇasaikate samupaviṣṭā svapnakṛtaprārthanā pādapatanalagnāṃ dadhīcacaraṇanakhacandrikāmiva lalāṭikāṃ dadhānā gaṇḍasthalādarśapratibimbitena cāruhāsiny ayamasāvāhṛto hṛdayadayito jana iti śravaṇasamīpavartinā nivedyamānamadanasaṃdeśevendunā vikīryamāṇanakhakiraṇacakravālena vālavyajanīkṛtacandrakalākalāpeneva kareṇa vījayantī svedinaṃ kapolapaṭṭam atra dadhīcād ṛte na kenacitpraveṣṭavyam iti tiraścīnaṃ cittabhuvā pātitāṃ vilāsavetralatāmiva bālamṛṇālikām adhistanaṃ stanayantī kathamapi hṛdayena vahantī pratipālayāmāsa āsīccāsyā manasi ahamapi nāma sarasvatī yatrāmunā manojanmanā jānatyeva paravaśīkṛtā

1.233

तत्र का गणनेतरासु तपस्विनीष्वतितरलासु तरुणीष्व् इति

tatra kā gaṇanetarāsu tapasvinīṣvatitaralāsu taruṇīṣv iti

1.234

आजगाम च मधुमास इव सुरभिगन्धवाहः हंस इव कृतमृणालधृतिः शिखण्डीव घनप्रीत्युन्मुखः मलयानिल इवाहितसरसचन्दनधवलतनुलतोत्कम्पः कृष्यमाण इव कृतकरकचग्रहेण ग्रहपतिना प्रेर्यमाण इव कन्दर्पोद्दीपनदक्षेण दक्षिणानिलेन उह्यमान इवोत्कलिकाबहुलेन रतिरसेन परिमलसंपातिना मधुपपटलेन पटेनेव नीलेनाच्छादिताङ्गयष्टिः अन्तःस्फुरता मत्तमदनकरिकर्णशङ्खायमानेन प्रतिमेन्दुना प्रथमसमागमविलासविलक्षस्मितेनेव धवलीक्रियमाणैककपोलोदरो मालतीद्वितीयो दधीचः

ājagāma ca madhumāsa iva surabhigandhavāhaḥ haṃsa iva kṛtamṛṇāladhṛtiḥ śikhaṇḍīva ghanaprītyunmukhaḥ malayānila ivāhitasarasacandanadhavalatanulatotkampaḥ kṛṣyamāṇa iva kṛtakarakacagraheṇa grahapatinā preryamāṇa iva kandarpoddīpanadakṣeṇa dakṣiṇānilena uhyamāna ivotkalikābahulena ratirasena parimalasaṃpātinā madhupapaṭalena paṭeneva nīlenācchāditāṅgayaṣṭiḥ antaḥsphuratā mattamadanakarikarṇaśaṅkhāyamānena pratimendunā prathamasamāgamavilāsavilakṣasmiteneva dhavalīkriyamāṇaikakapolodaro mālatīdvitīyo dadhīcaḥ

1.235

आगत्य च हृदयगतदयितानूपुररवमिश्रयेव हंसगद्गदया गिरा कृतसंभाषणो यथा मन्मथः समाज्ञापयति यथा यौवनमुपदिशति यथा विदग्धताध्यापयति यथानुरागः शिक्षयति तथा तामभिरामां रामामरमयत्

āgatya ca hṛdayagatadayitānūpuraravamiśrayeva haṃsagadgadayā girā kṛtasaṃbhāṣaṇo yathā manmathaḥ samājñāpayati yathā yauvanamupadiśati yathā vidagdhatādhyāpayati yathānurāgaḥ śikṣayati tathā tāmabhirāmāṃ rāmāmaramayat

1.236

उपजातविस्रम्भा चात्मानमकथयदस्य सरस्वती

upajātavisrambhā cātmānamakathayadasya sarasvatī

1.237

तेन तु सार्धमेकदिवसमिव संवत्सरमधिकमनयत्

tena tu sārdhamekadivasamiva saṃvatsaramadhikamanayat

1.238

अथ दैवयोगात्सरस्वती बभार गर्भम्

atha daivayogātsarasvatī babhāra garbham

1.239

असूत चानेहसा सर्वलक्षणाभिरामं तनयम्

asūta cānehasā sarvalakṣaṇābhirāmaṃ tanayam

1.240

तस्मै च जातमात्रायैव सम्यक्सरहस्याः सर्वे वेदाः सर्वाणि च शास्त्राणि सकलाश्च कला मत्प्रभावात् स्वयमाविर्भविष्यन्तीति वरमदात्

tasmai ca jātamātrāyaiva samyaksarahasyāḥ sarve vedāḥ sarvāṇi ca śāstrāṇi sakalāśca kalā matprabhāvāt svayamāvirbhaviṣyantīti varamadāt

1.241

सद्भर्तृश्लाघया दर्शयितुमिव हृदयेनादाय दधीचं पितामहादेशात्समं सावित्र्या पुनरपि ब्रह्मलोकमारुरोह

sadbhartṛślāghayā darśayitumiva hṛdayenādāya dadhīcaṃ pitāmahādeśātsamaṃ sāvitryā punarapi brahmalokamāruroha

1.242

गतायां च तस्यां दधीचो ऽपि हृदये ह्रादिन्येवाभिहतो भार्गववंशसम्भूतस्य भ्रातुर् ब्राह्मणस्य जायाम् अक्षमालाभिधानां मुनिकन्यकाम् आत्मसूनोः संवर्धनाय नियुज्य विरहातुरस्तपसे वनमगात्

gatāyāṃ ca tasyāṃ dadhīco 'pi hṛdaye hrādinyevābhihato bhārgavavaṃśasambhūtasya bhrātur brāhmaṇasya jāyām akṣamālābhidhānāṃ munikanyakām ātmasūnoḥ saṃvardhanāya niyujya virahāturastapase vanamagāt

1.243

यस्मिन्न् एवावसरे सरस्वत्यसूत तनयं तस्मिन्न् एवाक्षमालापि सुतं प्रसूतवती

yasminn evāvasare sarasvatyasūta tanayaṃ tasminn evākṣamālāpi sutaṃ prasūtavatī

1.244

तौ तु सा निर्विशेषं सामान्यस्तन्यादिना शनैः शनैः शिशू समवर्धयत्

tau tu sā nirviśeṣaṃ sāmānyastanyādinā śanaiḥ śanaiḥ śiśū samavardhayat

1.245

एकस्तयोः सारस्वताख्य एवाभवद् अपरो ऽपि वत्सनामासीत्

ekastayoḥ sārasvatākhya evābhavad aparo 'pi vatsanāmāsīt

1.246

आसीच्च तयोः सोदर्ययोरिव स्पृहणीया प्रीतिः

āsīcca tayoḥ sodaryayoriva spṛhaṇīyā prītiḥ

1.247

अथ सारस्वतो मातुर्महिम्ना यौवनारम्भ एवाविर्भूताशेषविद्यासंभारस् तस्मिन् सवयसि भ्रातरि प्रेयसि प्राणसमे सुहृदि वत्से वाङ्मयं समस्तमेव संचारयामास

atha sārasvato māturmahimnā yauvanārambha evāvirbhūtāśeṣavidyāsaṃbhāras tasmin savayasi bhrātari preyasi prāṇasame suhṛdi vatse vāṅmayaṃ samastameva saṃcārayāmāsa

Harṣacarita