1.1.29.27

नान्यत्र संस्कृतो भृग्वङ्गिरसो ऽधीयीत

nānyatra saṃskṛto bhṛgvaṅgiraso 'dhīyīta

1.1.29.28

सामवेदे ऽथ खिलश्रुतिर् ब्रह्मचर्येण चैतस्माद् अथर्वाङ्गिरसो ह यो वेद स वेद सर्वम् इति ब्राह्मणम्

sāmavede 'tha khilaśrutir brahmacaryeṇa caitasmād atharvāṅgiraso ha yo veda sa veda sarvam iti brāhmaṇam

1.1.30.1

अध्यात्मम् आत्मभैषज्यम् आत्मकैवल्यम् ॐकारः

adhyātmam ātmabhaiṣajyam ātmakaivalyam oṃkāraḥ

1.1.30.2

आत्मानं निरुध्य संगममात्रीं भूतार्थचिन्तां चिन्तयेत्

ātmānaṃ nirudhya saṃgamamātrīṃ bhūtārthacintāṃ cintayet

1.1.30.3

अतिक्रम्य वेदेभ्यः सर्वपरम् अध्यात्मफलं प्राप्नोतीत्यर्थः

atikramya vedebhyaḥ sarvaparam adhyātmaphalaṃ prāpnotītyarthaḥ

1.1.30.4

सवितर्कं ज्ञानमयम् इत्य् एतैः प्रश्नैः प्रतिवचनैश् च यथार्थं पदम् अनुविचिन्त्य प्रकरणज्ञो हि प्रबलो विषयी स्यात् सर्वस्मिन् वाकोवाक्य इति ब्राह्मणम्

savitarkaṃ jñānamayam ity etaiḥ praśnaiḥ prativacanaiś ca yathārthaṃ padam anuvicintya prakaraṇajño hi prabalo viṣayī syāt sarvasmin vākovākya iti brāhmaṇam

1.1.31.1

एतत् ह स्म एतत् विद्वांसम् एकादश अक्षम् मौद्गल्यम् ग्लावः मैत्रेयः अभ्याजगाम

etat ha sma etat vidvāṃsam ekādaśa akṣam maudgalyam glāvaḥ maitreyaḥ abhyājagāma

1.1.31.2

स तस्मिन् ब्रह्मचर्यं वसतो विज्ञायोवाच किं स्विन् मर्या अयं तन् मौद्गल्यो ऽध्येति यद् अस्मिन् ब्रह्मचर्यं वसतीति

sa tasmin brahmacaryaṃ vasato vijñāyovāca kiṃ svin maryā ayaṃ tan maudgalyo 'dhyeti yad asmin brahmacaryaṃ vasatīti

1.1.31.2

तत् हि मौद्गल्यस्य अन्तेवासी शुश्राव

tat hi maudgalyasya antevāsī śuśrāva

1.1.31.4

सः आचार्याय आव्रज्य आचचष्टे दुरधीयानम् वै अयम् भवन्तम् अवोचत् यः अयम् अद्य अतिथिः भवति किम् सौम्य विद्वान् इति

saḥ ācāryāya āvrajya ācacaṣṭe duradhīyānam vai ayam bhavantam avocat yaḥ ayam adya atithiḥ bhavati kim saumya vidvān iti

1.1.31.5

त्रीन् वेदान् ब्रूते भो इति

trīn vedān brūte bho iti

1.1.31.6

तस्य सौम्य यः विपष्टः विजिगीषः अन्तेवासी तम् मे ह्वय इति

tasya saumya yaḥ vipaṣṭaḥ vijigīṣaḥ antevāsī tam me hvaya iti

1.1.31.7

तम् आजुहाव

tam ājuhāva

1.1.31.8

तम् अभ्युवाच असौ इति

tam abhyuvāca asau iti

1.1.31.9

भो इति

bho iti

1.1.31.10

किम् सौम्य ते आचार्यः अध्येति इति

kim saumya te ācāryaḥ adhyeti iti

1.1.31.11

त्रीन् वेदान् ब्रूते

trīn vedān brūte

1.1.31.12

भो इति

bho iti

1.1.31.13

यत् नु खलु सौम्य अस्माभिः सर्वे वेदाः मुखतस् गृहीताः कथम् ते एवम् आचार्यः भाषते कथम् नु शिष्टाः शिष्टेभ्यः एवम् भाषेरन् यम् हि एनम् अहम् प्रश्नम् पृच्छामि न तम् विवक्ष्यति न हि एनम् अध्येति इति

yat nu khalu saumya asmābhiḥ sarve vedāḥ mukhatas gṛhītāḥ katham te evam ācāryaḥ bhāṣate katham nu śiṣṭāḥ śiṣṭebhyaḥ evam bhāṣeran yam hi enam aham praśnam pṛcchāmi na tam vivakṣyati na hi enam adhyeti iti

1.1.31.14

स ह मौद्गल्यः स्वम् अन्तेवासिनम् उवाच परेहि सौम्य ग्लावम् मैत्रेयम् उपसीद अधीहि भोः सावित्रीम् गायत्रीम् चतुर्विंशति योनिम् द्वादश मिथुनाम् यस्याः भृगु अङ्गिरसः चक्षुः यस्याम् सर्वम् इदम् श्रितम् ताम् भवान् प्रब्रवीतु इति स चेद् सौम्य दुरधीयानः भविष्यति आचार्य उवाच ब्रह्मचारी ब्रह्मचारिणः सावित्रीम् प्राह इति वक्ष्यति तत् त्वम् ब्रूयात् दुरधीयानम् तम् वै भवान् मौद्गल्यम् अवोचत् स त्वा यम् प्रश्नम् अप्राक्षीत् न तम् व्यवोचः पुरा संवत्सरात् आर्तिम् आरिष्यसि इति

sa ha maudgalyaḥ svam antevāsinam uvāca parehi saumya glāvam maitreyam upasīda adhīhi bhoḥ sāvitrīm gāyatrīm caturviṃśati yonim dvādaśa mithunām yasyāḥ bhṛgu aṅgirasaḥ cakṣuḥ yasyām sarvam idam śritam tām bhavān prabravītu iti sa ced saumya duradhīyānaḥ bhaviṣyati ācārya uvāca brahmacārī brahmacāriṇaḥ sāvitrīm prāha iti vakṣyati tat tvam brūyāt duradhīyānam tam vai bhavān maudgalyam avocat sa tvā yam praśnam aprākṣīt na tam vyavocaḥ purā saṃvatsarāt ārtim āriṣyasi iti

Gopathabrāhmaṇa