5.39.2

चन्द्रेण पूरयेद् वायुं बीजं षोडशकैः सुधीः

candreṇa pūrayed vāyuṃ bījaṃ ṣoḍaśakaiḥ sudhīḥ

5.40

चतुःषष्ट्या मात्रया च कुम्भकेनैव धारयेत्

catuḥṣaṣṭyā mātrayā ca kumbhakenaiva dhārayet

5.40.2

द्वात्रिंशन्मात्रया वायुं सूर्यनाड्या च रेचयेत्

dvātriṃśanmātrayā vāyuṃ sūryanāḍyā ca recayet

5.41

नाभिमूलाद् वह्निम् उत्थाप्य ध्यायेत् तेजो ऽवनीयुतम्

nābhimūlād vahnim utthāpya dhyāyet tejo 'vanīyutam

5.41.2

वह्निबीजं षोडशेन सूर्यनाड्या च पूरयेत्

vahnibījaṃ ṣoḍaśena sūryanāḍyā ca pūrayet

5.42

चतुःषष्ट्या मात्रया च कुम्भकेनैव धारयेत्

catuḥṣaṣṭyā mātrayā ca kumbhakenaiva dhārayet

5.42.2

द्वात्रिंशन्मात्रया वायुं शशिनाड्या च रेचयेत्

dvātriṃśanmātrayā vāyuṃ śaśināḍyā ca recayet

5.43

नासाग्रे शशधृग्बिम्बं ध्यात्वा ज्योत्स्नासमन्वितम्

nāsāgre śaśadhṛgbimbaṃ dhyātvā jyotsnāsamanvitam

5.43.2

ठं बीजं षोडशेनैव इडया पूरयेन्

bījaṃ ṣoḍaśenaiva iḍayā pūrayen marut

5.44

चतुःषष्ट्या मात्रया च कुम्भकेनैव धारयेत्

catuḥṣaṣṭyā mātrayā ca kumbhakenaiva dhārayet

5.44.2

अमृतप्लावितं ध्यात्वा प्राणायामं समभ्यसेत्

amṛtaplāvitaṃ dhyātvā prāṇāyāmaṃ samabhyaset

5.45

एवं बीजं षोडशेनैव सूर्यनाड्या च पूरयेत्

evaṃ bījaṃ ṣoḍaśenaiva sūryanāḍyā ca pūrayet

5.45.2

द्वात्रिंशेन लकारेण दृढं भाव्यं विरेचयेत्

dvātriṃśena lakāreṇa dṛḍhaṃ bhāvyaṃ virecayet

5.46

एवंविधां नाडीशुद्धिं कृत्वा नाडीं विशोधयेत्

evaṃvidhāṃ nāḍīśuddhiṃ kṛtvā nāḍīṃ viśodhayet

5.46.2

दृढो भूत्वासनं कृत्वा प्राणायामं समाचरेत्

dṛḍho bhūtvāsanaṃ kṛtvā prāṇāyāmaṃ samācaret

5.47

सहितः सूर्यभेदश् च उज्जायी शीतली तथा

sahitaḥ sūryabhedaś ca ujjāyī śītalī tathā

5.47.2

भस्त्रिका भ्रामरी मूर्छा केवली चाष्ट कुम्भिकाः

bhastrikā bhrāmarī mūrchā kevalī cāṣṭa kumbhikāḥ

5.48

सहितौ द्विविधौ प्रोक्तौ प्राणायामं समाचरेत्

sahitau dvividhau proktau prāṇāyāmaṃ samācaret

5.48.2

सगर्भो बीजम् उच्चार्य निर्गर्भो बीजवर्जितः

sagarbho bījam uccārya nirgarbho bījavarjitaḥ

5.48.3

प्राणायामं सगर्भं च प्रथमं कथयामि ते

prāṇāyāmaṃ sagarbhaṃ ca prathamaṃ kathayāmi te

Gheraṇḍasaṃhitā