1.1

आदीश्वराय प्रणमामि तस्मै येनोपदिष्टा हठयोगविद्या

ādīśvarāya praṇamāmi tasmai yenopadiṣṭā haṭhayogavidyā

1.1.2

विराजते प्रोन्नतराजयोगम् आरोढुम् इच्छोर् अधिरोहिणीव

virājate pronnatarājayogam āroḍhum icchor adhirohiṇīva

1.2

एकदा चण्डकापालिर् गत्वा घेरण्डकुट्टिरम्

ekadā caṇḍakāpālir gatvā gheraṇḍakuṭṭiram

1.2.2

प्रणम्य विनयाद् भक्त्या घेरण्डं परिपृच्छति

praṇamya vinayād bhaktyā gheraṇḍaṃ paripṛcchati

1.3

चण्डकापालिर् उवाच

caṇḍakāpālir uvāca

1.3.2

घटस्थयोगं योगेश तत्त्वज्ञानस्य कारणम्

ghaṭasthayogaṃ yogeśa tattvajñānasya kāraṇam

1.3.3

इदानीं श्रोतुम् इच्छामि योगेश्वर वद प्रभो

idānīṃ śrotum icchāmi yogeśvara vada prabho

1.4

घेरण्ड उवाच

gheraṇḍa uvāca

1.4.2

साधु साधु महाबाहो यन् मां त्वं परिपृच्छसि

sādhu sādhu mahābāho yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi

1.4.3

कथयामि हि ते तत्त्वं सावधानो ऽवधारय

kathayāmi hi te tattvaṃ sāvadhāno 'vadhāraya

1.5

नास्ति मायासमः पाशो नास्ति योगात् परं बलम्

nāsti māyāsamaḥ pāśo nāsti yogāt paraṃ balam

1.5.2

न हि ज्ञानात् परो बन्धुर् नाहंकारात् परो रिपुः

na hi jñānāt paro bandhur nāhaṃkārāt paro ripuḥ

1.6

अभ्यासात् कादिवर्णादेर् यथा शास्त्राणि बोधयेत्

abhyāsāt kādivarṇāder yathā śāstrāṇi bodhayet

1.6.2

तथा योगं समासाद्य तत्त्वज्ञानं च लभ्यते

tathā yogaṃ samāsādya tattvajñānaṃ ca labhyate

1.7

सुकृतैर् दुष्कृतैः कार्यैर् जायते प्राणिनां घटः

sukṛtair duṣkṛtaiḥ kāryair jāyate prāṇināṃ ghaṭaḥ

1.7.2

घटाद् उत्पद्यते कर्म घटयन्त्रं यथा भ्रमेत्

ghaṭād utpadyate karma ghaṭayantraṃ yathā bhramet

1.8

ऊर्ध्वाधो भ्रमते यद्वद् घटयन्त्रं गवां वशात्

ūrdhvādho bhramate yadvad ghaṭayantraṃ gavāṃ vaśāt

1.8.2

तद्वत् कर्मवशाज् जीवो भ्रमते जन्ममृत्युना

tadvat karmavaśāj jīvo bhramate janmamṛtyunā

1.9

आमकुम्भ इवाम्भःस्थो जीर्यमाणः सदा घटः

āmakumbha ivāmbhaḥstho jīryamāṇaḥ sadā ghaṭaḥ

1.9.2

योगानलेन संदह्य घटशुद्धिं समाचरेत्

yogānalena saṃdahya ghaṭaśuddhiṃ samācaret

Gheraṇḍasaṃhitā