1.41

न शक्यते रत्नानां मूल्यं कर्तुमिति

na śakyate ratnānāṃ mūlyaṃ kartumiti

1.42

धर्मता यस्य न शक्यते मूल्यं कर्तुं तस्य कोटिमूल्यं क्रियते

dharmatā yasya na śakyate mūlyaṃ kartuṃ tasya koṭimūlyaṃ kriyate

1.43

ते कथयन्ति गृहपते अस्य रत्नस्य कोटिर्मूल्यमिति

te kathayanti gṛhapate asya ratnasya koṭirmūlyamiti

1.44

तस्य ज्ञातयः संगम्य समागम्य त्रीणि सप्तकानि एकविंशतिदिवसानि विस्तरेण जातस्य जातिमहं कृत्वा नामधेयं व्यवस्थापयन्ति किं भवतु दारकस्य नामेति

tasya jñātayaḥ saṃgamya samāgamya trīṇi saptakāni ekaviṃśatidivasāni vistareṇa jātasya jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpayanti kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti

1.45

अयं दारकः कोटिमूल्यया रत्नप्रत्युप्तिकया आमुक्तया जातः श्रवणेषु च नक्षत्रेषु

ayaṃ dārakaḥ koṭimūlyayā ratnapratyuptikayā āmuktayā jātaḥ śravaṇeṣu ca nakṣatreṣu

1.46

भवतु दारकस्य श्रोणः कोटिकर्ण इति नाम

bhavatu dārakasya śroṇaḥ koṭikarṇa iti nāma

1.47

यस्मिन्नेव दिवसे श्रोणः कोटिकर्णो जातः तस्मिन्नेव दिवसे बलसेनस्य गृहपतेर्द्वौ प्रेष्यदारकौ जातौ

yasminneva divase śroṇaḥ koṭikarṇo jātaḥ tasminneva divase balasenasya gṛhapaterdvau preṣyadārakau jātau

1.48

तेनैकस्य दारक इति नामधेयं व्यवस्थापितम् अपरस्य पालक इति

tenaikasya dāraka iti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam aparasya pālaka iti

1.49

श्रोणः कोटिकर्णो ऽष्टाभ्यो धात्रीभ्यो ऽनुप्रदत्तो द्वाभ्यामंसधात्रीभ्यां द्वाभ्यां क्रीडनिकाभ्यां द्वाभ्यां मलधात्रीभ्यां द्वाभ्यां क्षीरधात्रीभ्याम्

śroṇaḥ koṭikarṇo 'ṣṭābhyo dhātrībhyo 'nupradatto dvābhyāmaṃsadhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyāṃ dvābhyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyām

1.50

सो ऽष्टाभिर्धात्रीभिरुन्नीयते वर्ध्यते क्षीरेण दध्ना नवनीतेन सर्पिषा सर्पिमण्डेनान्यैश् चोत्तप्तोत्तप्तैरुपकरणविशेषैः

so 'ṣṭābhirdhātrībhirunnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpimaṇḍenānyaiś cottaptottaptairupakaraṇaviśeṣaiḥ

1.51

आशु वर्धते ह्रदस्थमिव पङ्कजम्

āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam

1.52

स यदा महान् संवृत्तस्तदा लिप्याम् उपन्यस्तः संख्यायां गणनायां मुद्रायामुद्धारे न्यासे निक्षेपे वस्तुपरीक्षायां रत्नपरीक्षायाम्

sa yadā mahān saṃvṛttastadā lipyām upanyastaḥ saṃkhyāyāṃ gaṇanāyāṃ mudrāyāmuddhāre nyāse nikṣepe vastuparīkṣāyāṃ ratnaparīkṣāyām

1.53

सो ऽष्टासु परीक्षासूद्घटको वाचकः पिण्डतः पटुप्रचारः संवृत्तः

so 'ṣṭāsu parīkṣāsūdghaṭako vācakaḥ piṇḍataḥ paṭupracāraḥ saṃvṛttaḥ

1.54

तस्य पित्रा त्रीणि वासगृहाणि मापितानि हैमन्तिकं ग्रैष्मिकं वार्षिकम्

tasya pitrā trīṇi vāsagṛhāṇi māpitāni haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikam

1.55

त्रीणि उद्यानानि मापितानि हैमन्तिकं ग्रैष्मिकं वार्षिकम्

trīṇi udyānāni māpitāni haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikam

1.56

त्रीणि अन्तःपुराणि प्रत्युपस्थापितानि ज्येष्ठकं मध्यमं कनीयसम्

trīṇi antaḥpurāṇi pratyupasthāpitāni jyeṣṭhakaṃ madhyamaṃ kanīyasam

1.57

स उपरिप्रासादतलगतो निष्पुरुषेण तूर्येण क्रीडति रमते परिचारयति

sa upariprāsādatalagato niṣpuruṣeṇa tūryeṇa krīḍati ramate paricārayati

1.58

बलसेनो गृहपतिर् नित्यमेव कृषिकर्मान्ते उद्युक्तः

balaseno gṛhapatir nityameva kṛṣikarmānte udyuktaḥ

1.59

स कोटिकर्णस्तं पितरं पश्यति नित्यं कृषिकर्मान्ते उद्युक्तम्

sa koṭikarṇastaṃ pitaraṃ paśyati nityaṃ kṛṣikarmānte udyuktam

1.60

स कथयति तात कस्यार्थे त्वं नित्यमेव कृषिकर्मान्ते उद्युक्तः स कथयति पुत्र यथा त्वमुपरिप्रासादतलगतो निष्पुरुषेण तूर्येण क्रीडसि रमसि परिचारयसि यद्यहमपि एवमेव क्रीडेयं रमेयं परिचारयेयम् नचिरादेवास्माकं भोगास्तनुत्वं परिक्षयं पर्यादानं गच्छेयुः

sa kathayati tāta kasyārthe tvaṃ nityameva kṛṣikarmānte udyuktaḥ sa kathayati putra yathā tvamupariprāsādatalagato niṣpuruṣeṇa tūryeṇa krīḍasi ramasi paricārayasi yadyahamapi evameva krīḍeyaṃ rameyaṃ paricārayeyam nacirādevāsmākaṃ bhogāstanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gaccheyuḥ

Divyāvadāna