20.59

कमद्याहम् अनुकम्पेयं कस्याहमद्य पिण्डपातमाहृत्य परिभुञ्जीय अथ भगवान् प्रत्येकबुद्धो दिव्येन चक्षुषा विशुद्धेनातिक्रान्तमानुषेण सर्वावन्तमिमं जम्बुद्वीपं समन्तादनुविलोकयन्नद्राक्षीत् स भगवान् प्रत्येकबुद्धः सर्वजम्बुद्वीपादन्नाद्यं परिक्षीणम् अन्यत्र राज्ञः कनकवर्णस्यैका मानिका भक्तस्यावशिष्टा

kamadyāham anukampeyaṃ kasyāhamadya piṇḍapātamāhṛtya paribhuñjīya atha bhagavān pratyekabuddho divyena cakṣuṣā viśuddhenātikrāntamānuṣeṇa sarvāvantamimaṃ jambudvīpaṃ samantādanuvilokayannadrākṣīt sa bhagavān pratyekabuddhaḥ sarvajambudvīpādannādyaṃ parikṣīṇam anyatra rājñaḥ kanakavarṇasyaikā mānikā bhaktasyāvaśiṣṭā

20.60

तस्यैतदभवद् यन्न्वहं राजानं कनकवर्णमनुकम्पेयम्

tasyaitadabhavad yannvahaṃ rājānaṃ kanakavarṇamanukampeyam

20.61

यन्न्वहं राज्ञः कनकवर्णस्य निवेशनात् पिण्डपातमपहृत्य परिभुञ्जीय

yannvahaṃ rājñaḥ kanakavarṇasya niveśanāt piṇḍapātamapahṛtya paribhuñjīya

20.62

अथ भगवान् प्रत्येकबुद्धस्तत् एव ऋद्ध्या विहायसमभ्युद्गम्य दृश्यता कायेन शकुनिरिव ऋद्ध्या येन कनकावती राजधानी तेनोपसंक्रान्तः

atha bhagavān pratyekabuddhastat eva ṛddhyā vihāyasamabhyudgamya dṛśyatā kāyena śakuniriva ṛddhyā yena kanakāvatī rājadhānī tenopasaṃkrāntaḥ

20.63

तेन खलु समयेन राजा कनकवर्ण उपरिप्रासादतलगतो ऽभूत् पञ्चमात्रैरमात्यसहस्रैः परिवृतः

tena khalu samayena rājā kanakavarṇa upariprāsādatalagato 'bhūt pañcamātrairamātyasahasraiḥ parivṛtaḥ

20.64

अद्राक्षीदन्यतमो महामात्रस्तं भगवन्तं प्रत्येकबुद्धं दूरत एवागच्छन्तम्

adrākṣīdanyatamo mahāmātrastaṃ bhagavantaṃ pratyekabuddhaṃ dūrata evāgacchantam

20.65

दृष्ट्वा च पुनर्महामात्रानामन्त्रयते पश्यत पश्यत ग्रामण्यः

dṛṣṭvā ca punarmahāmātrānāmantrayate paśyata paśyata grāmaṇyaḥ

20.66

दूरत एव लोहितपक्षः शकुन्त इहागच्छति

dūrata eva lohitapakṣaḥ śakunta ihāgacchati

20.67

द्वितीयो महामात्र एवमाह नैष ग्रामण्यो लोहितपक्षः शकुन्तः राक्षस एव ओजोहार इहागच्छति

dvitīyo mahāmātra evamāha naiṣa grāmaṇyo lohitapakṣaḥ śakuntaḥ rākṣasa eva ojohāra ihāgacchati

20.68

एषो ऽस्माकं भक्षयिष्यति

eṣo 'smākaṃ bhakṣayiṣyati

20.69

अथ राजा कनकवर्ण उभाभ्यां पाणिभ्यां मुखं संपरिमार्ज्य महामात्रानामन्त्रयते नैष ग्रामण्यो लोहितपक्षः शकुन्तः न च राक्षस ओजोहारः

atha rājā kanakavarṇa ubhābhyāṃ pāṇibhyāṃ mukhaṃ saṃparimārjya mahāmātrānāmantrayate naiṣa grāmaṇyo lohitapakṣaḥ śakuntaḥ na ca rākṣasa ojohāraḥ

20.70

ऋषिरेषो ऽस्माकमनुकम्पयेहागच्छति

ṛṣireṣo 'smākamanukampayehāgacchati

20.71

अथ स भगवान् प्रत्येकबुद्धो राज्ञः कनकवर्णस्य प्रासादे प्रत्यष्ठात्

atha sa bhagavān pratyekabuddho rājñaḥ kanakavarṇasya prāsāde pratyaṣṭhāt

20.72

अथ राजा कनकवर्णस्तं भगवन्तं प्रत्येकबुद्धमुत्थायासनात् प्रत्युद्गम्य पादौ शिरसा वन्दित्वा प्रज्ञप्त एवासने निषीदयति

atha rājā kanakavarṇastaṃ bhagavantaṃ pratyekabuddhamutthāyāsanāt pratyudgamya pādau śirasā vanditvā prajñapta evāsane niṣīdayati

20.73

अथ राजा कनकवर्णस्तं भगवन्तं प्रत्येकबुद्धमिदमवोचत् किमर्थम् ऋषे इहाभ्यागमनं भोजनार्थं महाराज

atha rājā kanakavarṇastaṃ bhagavantaṃ pratyekabuddhamidamavocat kimartham ṛṣe ihābhyāgamanaṃ bhojanārthaṃ mahārāja

20.74

एवमुक्ते राजा कनकवर्णः प्रारोदीत्

evamukte rājā kanakavarṇaḥ prārodīt

20.75

अश्रूणि प्रवर्तयन्नेवमाह अहो मे दारिद्र्यम् अहो दारिद्र्यं यत्र हि नाम जम्बुद्वीपैश्वर्याधिपत्यं कारयित्वा एकस्यापि ऋषेरसमर्थः पिण्डपातं प्रतिपादयितुम्

aśrūṇi pravartayannevamāha aho me dāridryam aho dāridryaṃ yatra hi nāma jambudvīpaiśvaryādhipatyaṃ kārayitvā ekasyāpi ṛṣerasamarthaḥ piṇḍapātaṃ pratipādayitum

20.76

अथ या कनकावत्यां राजधान्यामध्युषिता देवता सा राज्ञः कनकवर्णस्य पुरस्ताद्गाथां भाषते

atha yā kanakāvatyāṃ rājadhānyāmadhyuṣitā devatā sā rājñaḥ kanakavarṇasya purastādgāthāṃ bhāṣate

20.77

किं दुःखं दारिद्र्यं किं दुःखतरं तदेव दारिद्र्यम्

kiṃ duḥkhaṃ dāridryaṃ kiṃ duḥkhataraṃ tadeva dāridryam

20.78

मरणसमं दारिद्र्यम्

maraṇasamaṃ dāridryam

Divyāvadāna