17.449

पश्चात् ते संलक्षयन्ति पुण्यविपाकमहेशाख्यो ऽयं सत्त्वो यस्यास्माकमुपरिवैहायसं रथो गच्छति

paścāt te saṃlakṣayanti puṇyavipākamaheśākhyo 'yaṃ sattvo yasyāsmākamuparivaihāyasaṃ ratho gacchati

17.450

जिता भग्नाः पराजिताः परापृष्ठीकृता आसुरीं पुरीं प्रविष्टाः

jitā bhagnāḥ parājitāḥ parāpṛṣṭhīkṛtā āsurīṃ purīṃ praviṣṭāḥ

17.451

पश्चाद्राजा मूर्धातः कथयति कस्य जयो यतो ऽमात्याः कथयन्ति देवस्य जयः

paścādrājā mūrdhātaḥ kathayati kasya jayo yato 'mātyāḥ kathayanti devasya jayaḥ

17.452

स राजा संलक्षयति अहमेव देवानां त्रायस्त्रिंशानां सकाशादभ्यधिकः

sa rājā saṃlakṣayati ahameva devānāṃ trāyastriṃśānāṃ sakāśādabhyadhikaḥ

17.453

तस्य राज्ञो मूर्धातस्यैतदभवति एतदस्ति मे जम्बुद्वीपः अस्ति मे सप्त रत्नानि अस्ति मे सहस्रं पुत्राणाम् वृष्टं मे ऽन्तःपुरे सप्ताहं हिरण्यवर्षं समनुशिष्टं मे पूर्वविदेहं समनुशिष्टं मे ऽपरगोदानीयं द्वीपं समनुशिष्टं मे उत्तरकुरुषु स्वकं भटबलाग्रम् अधिष्ठितं मे ऽस्ति देवांस्त्रायस्त्रिंशान् प्रविष्टो ऽस्मि सुधर्मां देवसभाम् दत्तं मे शक्रेण देवेन्द्रेणार्धासनम्

tasya rājño mūrdhātasyaitadabhavati etadasti me jambudvīpaḥ asti me sapta ratnāni asti me sahasraṃ putrāṇām vṛṣṭaṃ me 'ntaḥpure saptāhaṃ hiraṇyavarṣaṃ samanuśiṣṭaṃ me pūrvavidehaṃ samanuśiṣṭaṃ me 'paragodānīyaṃ dvīpaṃ samanuśiṣṭaṃ me uttarakuruṣu svakaṃ bhaṭabalāgram adhiṣṭhitaṃ me 'sti devāṃstrāyastriṃśān praviṣṭo 'smi sudharmāṃ devasabhām dattaṃ me śakreṇa devendreṇārdhāsanam

17.454

अहो बताहं शक्रं देवानामिन्द्रमस्मात् स्थानाच्च्यावयित्वा स्वयमेव देवानां च मनुष्याणां च राज्यैश्वर्याधिपत्यं कारयेयम्

aho batāhaṃ śakraṃ devānāmindramasmāt sthānāccyāvayitvā svayameva devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca rājyaiśvaryādhipatyaṃ kārayeyam

17.455

सहचित्तोत्पादाद्राजा मूर्धातस्तस्मात् ऋद्धितः परिभ्रष्टो जम्बुद्वीपेषु प्रत्यष्ठात्

sahacittotpādādrājā mūrdhātastasmāt ṛddhitaḥ paribhraṣṭo jambudvīpeṣu pratyaṣṭhāt

17.456

खरमाबाधं स्पृष्टवान् प्रगाढां देवानां मरणान्तिकीम्

kharamābādhaṃ spṛṣṭavān pragāḍhāṃ devānāṃ maraṇāntikīm

17.457

अथ राज्ञो मूर्धातस्यामात्यगणमहामात्या राज्यकर्तारो मन्त्रसहजीविनो येन राजा मूर्धातस्तेनोपसंक्रान्ताः

atha rājño mūrdhātasyāmātyagaṇamahāmātyā rājyakartāro mantrasahajīvino yena rājā mūrdhātastenopasaṃkrāntāḥ

17.458

उपसंक्रम्य राजानं मूर्धातमिदमवोचन् भविष्यन्ति खलु देवस्यात्ययात् पश्चिमा जनपदाः परिपृष्टवन्तो राज्ञा मूर्धातेन मरणसमये किं व्याकृतं सचेद् वो ग्रामण्यो ममात्ययात् कश्चिदुपसंक्रम्यैवं पृच्छेत् किं भवन्तो राज्ञा मूर्धातेन मरणसमये व्याकृतम् तेषामिदं स्याद्वचनीयं राजा भवन्तो मूर्धातो रत्नैः समन्वागतो ऽभूत्

upasaṃkramya rājānaṃ mūrdhātamidamavocan bhaviṣyanti khalu devasyātyayāt paścimā janapadāḥ paripṛṣṭavanto rājñā mūrdhātena maraṇasamaye kiṃ vyākṛtaṃ saced vo grāmaṇyo mamātyayāt kaścidupasaṃkramyaivaṃ pṛcchet kiṃ bhavanto rājñā mūrdhātena maraṇasamaye vyākṛtam teṣāmidaṃ syādvacanīyaṃ rājā bhavanto mūrdhāto ratnaiḥ samanvāgato 'bhūt

17.459

चतसृभिश्च मानुषिकाभिर् ऋद्धिभिश्चतुर्षु द्वीपेषु राज्यैश्वर्याधिपत्यं कारयित्वा देवांस्त्रायस्त्रिंशानधिरूढः

catasṛbhiśca mānuṣikābhir ṛddhibhiścaturṣu dvīpeṣu rājyaiśvaryādhipatyaṃ kārayitvā devāṃstrāyastriṃśānadhirūḍhaḥ

17.460

अतृप्त एव पञ्चानां कामगुणानां कालगतः

atṛpta eva pañcānāṃ kāmaguṇānāṃ kālagataḥ

17.461

न कार्षापणवर्षेण तृप्तिः कामेषु विद्यते

na kārṣāpaṇavarṣeṇa tṛptiḥ kāmeṣu vidyate

17.461.2

अल्पास्वादान् बहुदुःखान् कामान् विज्ञाय पिण्डतः

alpāsvādān bahuduḥkhān kāmān vijñāya piṇḍataḥ

17.462

अपि दिव्येषु कामेषु रतिं नैवाधिगच्छति

api divyeṣu kāmeṣu ratiṃ naivādhigacchati

17.462.2

तृष्णाक्षये रतो भवति सम्यक्सम्बुद्धश्रावकः

tṛṣṇākṣaye rato bhavati samyaksambuddhaśrāvakaḥ

17.463

पर्वतो ऽपि सुवर्णस्य समो हिमवता भवेत्

parvato 'pi suvarṇasya samo himavatā bhavet

17.463.2

नालमेकस्य तद्वित्तमिति विद्वान् समाचरेत्

nālamekasya tadvittamiti vidvān samācaret

17.464

यः प्रेक्षति दुःखमितोनिदानं कामेषु जातु स कथं रमते

yaḥ prekṣati duḥkhamitonidānaṃ kāmeṣu jātu sa kathaṃ ramate

17.464.2

लोके हि शल्यमुपाधिं विदित्वा तस्यैव धीरो विनयाय शिक्षेत्

loke hi śalyamupādhiṃ viditvā tasyaiva dhīro vinayāya śikṣet

Divyāvadāna