8.118

तस्य ज्ञातयः संगम्य समागम्य त्रीणि सप्तकान्येकविंशतिरात्रिंदिवसानि तस्य जातस्य जातमहं कृत्वा नामधेयं व्यवस्थापयन्ति किं भवतु दारकस्य नाम अयं दारकः प्रियसेनस्य सार्थवाहस्य पुत्रः

tasya jñātayaḥ saṃgamya samāgamya trīṇi saptakānyekaviṃśatirātriṃdivasāni tasya jātasya jātamahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpayanti kiṃ bhavatu dārakasya nāma ayaṃ dārakaḥ priyasenasya sārthavāhasya putraḥ

8.119

तद्भवतु दारकस्य नाम सुप्रिय इति

tadbhavatu dārakasya nāma supriya iti

8.120

सुप्रियो दारको ऽष्टाभ्यो धात्रीभ्य उपन्यस्तो द्वाभ्यां क्षीरधात्रीभ्यां द्वाभ्यामंसधात्रीभ्यां द्वाभ्यां मलधात्रीभ्यां द्वाभ्यां क्रीडनिकाभ्यां धात्रीभ्याम्

supriyo dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhya upanyasto dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyāṃ dvābhyāmaṃsadhātrībhyāṃ dvābhyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyāṃ dhātrībhyām

8.121

सो ऽष्टाभिर्धात्रीभिरुन्नीयते वर्ध्यते क्षीरेण दध्ना नवनीतेन सर्पिषा सर्पिमण्डेन अन्यैश्चोत्तप्तोत्तप्तैरुपकरणविशेषैः

so 'ṣṭābhirdhātrībhirunnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpimaṇḍena anyaiścottaptottaptairupakaraṇaviśeṣaiḥ

8.122

आशु वर्धते ह्रदस्थमिव पङ्कजम्

āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam

8.123

यदा महान् संवृत्तस्तदा लिप्यामुपन्यस्तः संख्यायां गणनायां मुद्रायामुद्धारे न्यासे निक्षेपे हस्तिपरीक्षायामश्वपरीक्षायां रत्नपरीक्षायां दारुपरीक्षायां वस्त्रपरीक्षायां पुरुषपरीक्षायां स्त्रीपरीक्षायाम् नानापण्यपरीक्षासु पर्यवदातः सर्वशास्त्रज्ञः सर्वकलाभिज्ञः सर्वशिल्पज्ञः सर्वभूतरुतज्ञः सर्वगतिगतिज्ञ उद्घट्टको वाचकः पण्डितः पटुप्रचारः परमतीक्ष्णनिशितबुद्धिः संवृत्तो ऽग्निकल्प इव ज्ञानेन

yadā mahān saṃvṛttastadā lipyāmupanyastaḥ saṃkhyāyāṃ gaṇanāyāṃ mudrāyāmuddhāre nyāse nikṣepe hastiparīkṣāyāmaśvaparīkṣāyāṃ ratnaparīkṣāyāṃ dāruparīkṣāyāṃ vastraparīkṣāyāṃ puruṣaparīkṣāyāṃ strīparīkṣāyām nānāpaṇyaparīkṣāsu paryavadātaḥ sarvaśāstrajñaḥ sarvakalābhijñaḥ sarvaśilpajñaḥ sarvabhūtarutajñaḥ sarvagatigatijña udghaṭṭako vācakaḥ paṇḍitaḥ paṭupracāraḥ paramatīkṣṇaniśitabuddhiḥ saṃvṛtto 'gnikalpa iva jñānena

8.124

स यानि तानि राज्ञां क्षत्रियाणां मूर्ध्नाभिषिक्तानां जनपदैश्वर्यस्थामवीर्यम् अनुप्राप्तानां महान्तं पृथिवीमण्डलमभिनिर्जित्याध्यावसतां पृथग्भवन्ति शिल्पस्थानकर्मस्थानानि तद्यथा हस्तिग्रीवायाम् अश्वपृष्ठे रथे त्सरुधनुःषु उपयाने निर्याणे ऽङ्कुशग्रहे तोमरग्रहे छेद्ये भेद्ये मुष्टिबन्धे पदबन्धे दूरवेधे शब्दवेधेऽक्षुण्णवेधे मर्मवेधे दृढप्रहारितायाम् पञ्चसु स्थानेषु कृतावी संवृत्तः

sa yāni tāni rājñāṃ kṣatriyāṇāṃ mūrdhnābhiṣiktānāṃ janapadaiśvaryasthāmavīryam anuprāptānāṃ mahāntaṃ pṛthivīmaṇḍalamabhinirjityādhyāvasatāṃ pṛthagbhavanti śilpasthānakarmasthānāni tadyathā hastigrīvāyām aśvapṛṣṭhe rathe tsarudhanuḥṣu upayāne niryāṇe 'ṅkuśagrahe tomaragrahe chedye bhedye muṣṭibandhe padabandhe dūravedhe śabdavedhe'kṣuṇṇavedhe marmavedhe dṛḍhaprahāritāyām pañcasu sthāneṣu kṛtāvī saṃvṛttaḥ

8.125

धर्मता चैषा न तावत् पुत्रस्य नाम निर्गच्छति यावत् पिता ध्रियते

dharmatā caiṣā na tāvat putrasya nāma nirgacchati yāvat pitā dhriyate

8.126

अथापरेण समयेन प्रियसेनः सार्थवाहो ग्लानीभूतः

athāpareṇa samayena priyasenaḥ sārthavāho glānībhūtaḥ

8.127

स मूलगण्डपुत्रपुष्पफलभैषज्यैरुपस्थीयमानो हीयत एव

sa mūlagaṇḍaputrapuṣpaphalabhaiṣajyairupasthīyamāno hīyata eva

8.128

सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः

sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ

8.128.2

संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं च जीवितम्

saṃyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ ca jīvitam

8.129

इति स कालधर्मेण संयुक्तः

iti sa kāladharmeṇa saṃyuktaḥ

8.130

कालगते प्रियसेने सार्थवाहे ब्रह्मदत्तेन काशिराज्ञा सुप्रियो महासार्थवाहत्वे ऽभिषिक्तः

kālagate priyasene sārthavāhe brahmadattena kāśirājñā supriyo mahāsārthavāhatve 'bhiṣiktaḥ

8.131

तेन सार्थवाहभूतेन इयमेवंरूपा महाप्रतिज्ञा कृता सर्वसत्त्वा मया धनेन संतर्पयितव्याः

tena sārthavāhabhūtena iyamevaṃrūpā mahāpratijñā kṛtā sarvasattvā mayā dhanena saṃtarpayitavyāḥ

8.132

अल्पं च देयं बहवश्च याचकाः

alpaṃ ca deyaṃ bahavaśca yācakāḥ

8.133

ततो ऽल्पैरहोभिस्तद्धनं परिक्षयं पर्यादानं गतम्

tato 'lpairahobhistaddhanaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gatam

8.134

अथ सुप्रियो महासार्थवाहः संलक्षयति अल्पं च देयं बहवश्च याचकाः

atha supriyo mahāsārthavāhaḥ saṃlakṣayati alpaṃ ca deyaṃ bahavaśca yācakāḥ

8.135

ततो ऽल्पैरहोभिस्तद्धनं परिक्षयं पर्यादानं गतम्

tato 'lpairahobhistaddhanaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gatam

8.136

यन्न्वहं सामुद्रम् यानपात्रं समुदानीय महासमुद्रमवतरेयं धनहारिकः

yannvahaṃ sāmudram yānapātraṃ samudānīya mahāsamudramavatareyaṃ dhanahārikaḥ

Divyāvadāna