2.8.16

न चावज्ञातस्याज्ञा प्रभवति प्रजानां योगक्षेमाराधनाय

na cāvajñātasyājñā prabhavati prajānāṃ yogakṣemārādhanāya

2.8.17

अतिक्रान्तशासनाश्च प्रजा यत्किंचनवादिन्यो यथाकथंचिद्वर्तिन्यः सर्वाः स्थितीः संकिरेयुः निर्मर्यादश्च लोको लोकादितो ऽमुतश्च स्वामिनमात्मानं च भ्रंशयेत

atikrāntaśāsanāśca prajā yatkiṃcanavādinyo yathākathaṃcidvartinyaḥ sarvāḥ sthitīḥ saṃkireyuḥ nirmaryādaśca loko lokādito 'mutaśca svāminamātmānaṃ ca bhraṃśayeta

2.8.18

आगमदीपदृष्टेन खल्वध्वना सुखेन वर्तते लोकयात्रा

āgamadīpadṛṣṭena khalvadhvanā sukhena vartate lokayātrā

2.8.19

दिव्यं हि चक्षुर्भूतभवद्भविष्यत्सु व्यवहितविप्रकृष्टादिषु च विषयेषु शास्त्रं नामाप्रतिहतवृत्ति

divyaṃ hi cakṣurbhūtabhavadbhaviṣyatsu vyavahitaviprakṛṣṭādiṣu ca viṣayeṣu śāstraṃ nāmāpratihatavṛtti

2.8.20

तेन हीनः सतोरप्यायतविशालयोर् लोचनयोर् अन्ध एव जन्तुरर्थदर्शनेष्वसामर्थ्यात् अतो विहाय बाह्यविद्यास्वभिषङ्गम् आगमय दण्डनीतिं कुलविद्याम्

tena hīnaḥ satorapyāyataviśālayor locanayor andha eva janturarthadarśaneṣvasāmarthyāt ato vihāya bāhyavidyāsvabhiṣaṅgam āgamaya daṇḍanītiṃ kulavidyām

2.8.21

तदर्थानुष्ठानेन चावर्जितशक्तिसिद्धिर् अस्खलितशासनः शाधि चिरमुदधिमेखलामुर्वीम् इति

tadarthānuṣṭhānena cāvarjitaśaktisiddhir askhalitaśāsanaḥ śādhi ciramudadhimekhalāmurvīm iti

2.8.22

एतदाकर्ण्य स्थान एव गुरुभिरनुशिष्टम्

etadākarṇya sthāna eva gurubhiranuśiṣṭam

2.8.23

तथा क्रियते इत्यन्तःपुरमविशत्

tathā kriyate ityantaḥpuramaviśat

2.8.24

तां च वार्तां पार्थिवेन प्रमदासंनिधौ प्रसङ्गेनोदीरितामुपनिशम्य समीपोपविष्टश्चित्तानुवृत्तिकुशलः प्रसादवित्तो गीतनृत्यवाद्यादिष्वबाह्यो बाह्यनारीपरायणः पटुर् अयन्त्रितमुखो बहुभङ्गिविशारदः परमर्मान्वेषणपरः परिहासयिता परिवादरुचिः पैशुन्यपण्डितः सचिवमण्डलादप्युत्कोचहारी सकलदुर्नयोपाध्यायः कामतन्त्रकर्णधारः कुमारसेवको विहारभद्रो नाम स्मितपूर्वं व्यज्ञपयत् देव दैवानुग्रहेण यदि कश्चिद्भाजनं भवति विभूतेः तमकस्मादुच्चावचैरुपप्रलोभनैः कदर्थयन्तः स्वार्थं साधयन्ति धूर्ताः तथाहि केचित्प्रेत्य किल लभ्यैर् अभ्युदयातिशयैर् आशाम् उत्पाद्य मुण्डयित्वा शिरः बद्ध्वा दर्भरज्जुभिः अजिनेनाच्छाद्य नवनीतेनोपलिप्य अनशनं च शाययित्वा सर्वस्वं स्वीकरिष्यन्ति

tāṃ ca vārtāṃ pārthivena pramadāsaṃnidhau prasaṅgenodīritāmupaniśamya samīpopaviṣṭaścittānuvṛttikuśalaḥ prasādavitto gītanṛtyavādyādiṣvabāhyo bāhyanārīparāyaṇaḥ paṭur ayantritamukho bahubhaṅgiviśāradaḥ paramarmānveṣaṇaparaḥ parihāsayitā parivādaruciḥ paiśunyapaṇḍitaḥ sacivamaṇḍalādapyutkocahārī sakaladurnayopādhyāyaḥ kāmatantrakarṇadhāraḥ kumārasevako vihārabhadro nāma smitapūrvaṃ vyajñapayat deva daivānugraheṇa yadi kaścidbhājanaṃ bhavati vibhūteḥ tamakasmāduccāvacairupapralobhanaiḥ kadarthayantaḥ svārthaṃ sādhayanti dhūrtāḥ tathāhi kecitpretya kila labhyair abhyudayātiśayair āśām utpādya muṇḍayitvā śiraḥ baddhvā darbharajjubhiḥ ajinenācchādya navanītenopalipya anaśanaṃ ca śāyayitvā sarvasvaṃ svīkariṣyanti

2.8.25

तेभ्यो ऽपि घोरतराः पाषण्डिनः पुत्रदारशरीरजीवितान्यपि मोचयन्ति

tebhyo 'pi ghoratarāḥ pāṣaṇḍinaḥ putradāraśarīrajīvitānyapi mocayanti

2.8.26

यदि कश्चित्पटुजातीयो नास्यै मृगतृष्णिकायै हस्तगतं त्यक्तुमिच्छेत्

yadi kaścitpaṭujātīyo nāsyai mṛgatṛṣṇikāyai hastagataṃ tyaktumicchet

2.8.27

तमन्ये परिवार्याहुः एकामपि काकिणीं कार्षापणलक्षमापादयेम शस्त्रादृते सर्वशत्रून् घातयेम एकशरीरिणमपि मर्त्यं चक्रवर्तिनं विदधीमहि यद्यस्मदुद्दिष्टेन मार्गेणाचर्यते

tamanye parivāryāhuḥ ekāmapi kākiṇīṃ kārṣāpaṇalakṣamāpādayema śastrādṛte sarvaśatrūn ghātayema ekaśarīriṇamapi martyaṃ cakravartinaṃ vidadhīmahi yadyasmaduddiṣṭena mārgeṇācaryate

2.8.28

स पुनरिमान्प्रत्याह को ऽसौ मार्गः इति

sa punarimānpratyāha ko 'sau mārgaḥ iti

2.8.29

पुनरिमे ब्रुवते ननु चतस्रो राजविद्यास्त्रयी वार्तान्वीक्षिकी दण्डनीतिरिति

punarime bruvate nanu catasro rājavidyāstrayī vārtānvīkṣikī daṇḍanītiriti

2.8.30

तासु तिस्रस्त्रयीवार्तान्वीक्षिक्यो महत्यो मन्दफलाश्च तास्तावदासताम्

tāsu tisrastrayīvārtānvīkṣikyo mahatyo mandaphalāśca tāstāvadāsatām

2.8.31

अधीष्व तावद्दण्डनीतिम्

adhīṣva tāvaddaṇḍanītim

2.8.32

इयमिदानीमाचार्यविष्णुगुप्तेन मौर्यार्थे षड्भिः श्लोकसहस्रैः संक्षिप्ता

iyamidānīmācāryaviṣṇuguptena mauryārthe ṣaḍbhiḥ ślokasahasraiḥ saṃkṣiptā

2.8.33

सैवेयमधीत्य सम्यगनुष्ठीयमाना यथोक्तकर्मक्षमा इति

saiveyamadhītya samyaganuṣṭhīyamānā yathoktakarmakṣamā iti

2.8.34

स तथा इत्यधीते

sa tathā ityadhīte

2.8.35

शृणोति च

śṛṇoti ca

Daśakumāracarita