1.1.70.3

क्लेशस्य परां काष्ठामधिगता सुवृत्तास्मिन्नटवीमध्ये ऽद्य सुतमसूत

kleśasya parāṃ kāṣṭhāmadhigatā suvṛttāsminnaṭavīmadhye 'dya sutamasūta

1.1.70.4

प्रसववेदनया विचेतना सा प्रच्छायशीतले तरुतले निवसति

prasavavedanayā vicetanā sā pracchāyaśītale tarutale nivasati

1.1.70.5

विजने वने स्थातुम् अशक्यतया जनपदगामिनं मार्गमन्वेष्टुमुद्युक्तया मया विवशायास्तस्याः समीपे बालकं निक्षिप्य गन्तुमनुचितमिति कुमारो ऽप्यनायि इति

vijane vane sthātum aśakyatayā janapadagāminaṃ mārgamanveṣṭumudyuktayā mayā vivaśāyāstasyāḥ samīpe bālakaṃ nikṣipya gantumanucitamiti kumāro 'pyanāyi iti

1.1.71

तस्मिन्नेव क्षणे वन्यो वारणः कश्चिददृश्यत

tasminneva kṣaṇe vanyo vāraṇaḥ kaścidadṛśyata

1.1.71.2

तं विलोक्य भीता सा बालकं निपात्य प्राद्रवत्

taṃ vilokya bhītā sā bālakaṃ nipātya prādravat

1.1.71.3

अहं समीपलतागुल्मके प्रविश्य परीक्षमाणो ऽतिष्ठम् निपतितं बालकं पल्लवकवलमिवाददति गजपतौ कण्ठीरवो महाग्रहेण न्यपतत्

ahaṃ samīpalatāgulmake praviśya parīkṣamāṇo 'tiṣṭham nipatitaṃ bālakaṃ pallavakavalamivādadati gajapatau kaṇṭhīravo mahāgraheṇa nyapatat

1.1.71.4

भयाकुलेन दन्तावलेन झटिति वियति समुत्पात्यमानो बालको न्यपतत्

bhayākulena dantāvalena jhaṭiti viyati samutpātyamāno bālako nyapatat

1.1.71.5

चिरायुष्मत्तया स चोन्नततरुशाखासमासीनेन वानरेण केनचित्पक्वफलबुद्ध्या परिगृह्य फलेतरतया विततस्कन्धमूले निक्षिप्तो ऽभूत्

cirāyuṣmattayā sa connatataruśākhāsamāsīnena vānareṇa kenacitpakvaphalabuddhyā parigṛhya phaletaratayā vitataskandhamūle nikṣipto 'bhūt

1.1.71.6

सो ऽपि मर्कटः क्वचिदगात्

so 'pi markaṭaḥ kvacidagāt

1.1.72

बालकेन सत्त्वसम्पन्नतया सकलक्लेशसहेनाभावि

bālakena sattvasampannatayā sakalakleśasahenābhāvi

1.1.72.2

केसरिणा करिणं निहत्य कुत्रचिद् अगामि

kesariṇā kariṇaṃ nihatya kutracid agāmi

1.1.72.3

लतागृहान्निर्गतो ऽहमपि तेजःपुञ्जं बालकं शनैर् अवनीरुहाद् अवतार्य वनान्तरे वनिताम् अन्विष्याविलोक्यैनम् आनीय गुरवे निवेद्य तन्निदेशेन भवन्निकटम् आनीतवान् अस्मीति

latāgṛhānnirgato 'hamapi tejaḥpuñjaṃ bālakaṃ śanair avanīruhād avatārya vanāntare vanitām anviṣyāvilokyainam ānīya gurave nivedya tannideśena bhavannikaṭam ānītavān asmīti

1.1.73

सर्वेषां सुहृदाम् एकदैवानुकूलदैवाभावेन महदाश्चर्यं बिभ्राणो राजा रत्नोद्भवः कथम् अभवद् इति चिन्तयंस्तन्नन्दनं पुष्पोद्भवनामधेयं विधाय तदुदन्तं व्याख्याय सुश्रुताय विषादसंतोषावनुभवंस्तदनुजतनयं समर्पितवान्

sarveṣāṃ suhṛdām ekadaivānukūladaivābhāvena mahadāścaryaṃ bibhrāṇo rājā ratnodbhavaḥ katham abhavad iti cintayaṃstannandanaṃ puṣpodbhavanāmadheyaṃ vidhāya tadudantaṃ vyākhyāya suśrutāya viṣādasaṃtoṣāvanubhavaṃstadanujatanayaṃ samarpitavān

1.1.74

अन्येद्युः कंचन बालकमुरसि दधती वसुमती वल्लभम् अभिगता

anyedyuḥ kaṃcana bālakamurasi dadhatī vasumatī vallabham abhigatā

1.1.74.2

तेन कुत्रत्यो ऽयम् इति पृष्टा समभाषत राजन् अतीतायां रात्रौ काचन दिव्यवनिता मत्पुरतः कुमारमेनं संस्थाप्य निद्रामुद्रितां मां विबोध्य विनीताब्रवीद् देवि त्वन्मन्त्रिणो धर्मपालनन्दनस्य कामपालस्य वल्लभा यक्षकन्याहं तारावली नाम नन्दिनी मणिभद्रस्य

tena kutratyo 'yam iti pṛṣṭā samabhāṣata rājan atītāyāṃ rātrau kācana divyavanitā matpurataḥ kumāramenaṃ saṃsthāpya nidrāmudritāṃ māṃ vibodhya vinītābravīd devi tvanmantriṇo dharmapālanandanasya kāmapālasya vallabhā yakṣakanyāhaṃ tārāvalī nāma nandinī maṇibhadrasya

1.1.74.3

यक्षेश्वरानुमत्या मदात्मजमेतं भवत्तनूजस्याम्भोनिधिवलयवेष्टितक्षोणीमण्डलेश्वरस्य भाविनो विशुद्धयशोनिधे राजवाहनस्य परिचर्याकरणायानीतवत्यस्मि

yakṣeśvarānumatyā madātmajametaṃ bhavattanūjasyāmbhonidhivalayaveṣṭitakṣoṇīmaṇḍaleśvarasya bhāvino viśuddhayaśonidhe rājavāhanasya paricaryākaraṇāyānītavatyasmi

1.1.74.4

त्वमेनं मनोजसंनिभमभिवर्धय इति विस्मयविकसितनयनया मया सविनयं सत्कृता स्वक्षी यक्षी साप्य् अदृश्यताम् अयासीद् इति

tvamenaṃ manojasaṃnibhamabhivardhaya iti vismayavikasitanayanayā mayā savinayaṃ satkṛtā svakṣī yakṣī sāpy adṛśyatām ayāsīd iti

1.1.75

कामपालस्य यक्षकन्यासंगमे विस्मयमानमानसो राजहंसो रञ्जितमित्रं सुमित्रं मन्त्रिणमाहूय तदीयभ्रातृपुत्रमर्थपालं विधाय तस्मै सर्वं वार्तादिकं व्याख्यायादात्

kāmapālasya yakṣakanyāsaṃgame vismayamānamānaso rājahaṃso rañjitamitraṃ sumitraṃ mantriṇamāhūya tadīyabhrātṛputramarthapālaṃ vidhāya tasmai sarvaṃ vārtādikaṃ vyākhyāyādāt

1.1.76

ततः परस्मिन् दिवसे वामदेवान्तेवासी तदाश्रमवासी समाराधितदेवकीर्तिं निर्भर्त्सितमारमूर्तिं कुसुमसुकुमारं कुमारम् एकम् अवगमय्य नरपतिम् अवादीद् देव विलोलालकं बालकं निजोत्सङ्गतले निधाय रुदतीं स्थविरामेकां विलोक्यावोचम् स्थविरे का त्वम् अयमर्भकः कस्य नयनानन्दकरः कान्तारं किमर्थमागता शोककारणं किम् इति

tataḥ parasmin divase vāmadevāntevāsī tadāśramavāsī samārādhitadevakīrtiṃ nirbhartsitamāramūrtiṃ kusumasukumāraṃ kumāram ekam avagamayya narapatim avādīd deva vilolālakaṃ bālakaṃ nijotsaṅgatale nidhāya rudatīṃ sthavirāmekāṃ vilokyāvocam sthavire kā tvam ayamarbhakaḥ kasya nayanānandakaraḥ kāntāraṃ kimarthamāgatā śokakāraṇaṃ kim iti

1.1.77

सा करयुगेन बाष्पजलम् उन्मृज्य निजशोकशङ्कूत्पाटनक्षममिव मामवलोक्य शोकहेतुमवोचद् द्विजात्मज राजहंसमन्त्रिणः सितवर्मणः कनीयानात्मजः सत्यवर्मा तीर्थयात्रामिषेण देशम् एनम् आगच्छत्

sā karayugena bāṣpajalam unmṛjya nijaśokaśaṅkūtpāṭanakṣamamiva māmavalokya śokahetumavocad dvijātmaja rājahaṃsamantriṇaḥ sitavarmaṇaḥ kanīyānātmajaḥ satyavarmā tīrthayātrāmiṣeṇa deśam enam āgacchat

Daśakumāracarita