2.8.234

राजपुत्रस्यार्यापुत्र इति प्रभावहेतुः प्रसिद्धिरासीत्

rājaputrasyāryāputra iti prabhāvahetuḥ prasiddhirāsīt

2.8.235

तं च गुणवत्यहनि भद्राकृतम् उपनाय्य पुरोहितेन पाठयन्नीतिं राजकार्याण्यन्वतिष्ठम्

taṃ ca guṇavatyahani bhadrākṛtam upanāyya purohitena pāṭhayannītiṃ rājakāryāṇyanvatiṣṭham

2.8.236

अचिन्तयं च राज्यं नाम शक्तित्रयायत्तं शक्तयश्च मन्त्रप्रभावोत्साहाः परस्परानुगृहीताः कृत्येषु क्रमन्ते

acintayaṃ ca rājyaṃ nāma śaktitrayāyattaṃ śaktayaśca mantraprabhāvotsāhāḥ parasparānugṛhītāḥ kṛtyeṣu kramante

2.8.237

मन्त्रेण हि विनिश्चयो ऽर्थानाम् प्रभावेण प्रारम्भः उत्साहेन निर्वहणम्

mantreṇa hi viniścayo 'rthānām prabhāveṇa prārambhaḥ utsāhena nirvahaṇam

2.8.238

अतः पञ्चाङ्गमन्त्रमूलः द्विरूपप्रभावस्कन्धः चतुर्गणोत्साहविटपः द्विसप्ततिप्रकृतिपत्रः षड्गुणकिसलयः शक्तिसिद्धिपुष्पफलश्च नयवनस्पतिर्नेतुरुपकरोति

ataḥ pañcāṅgamantramūlaḥ dvirūpaprabhāvaskandhaḥ caturgaṇotsāhaviṭapaḥ dvisaptatiprakṛtipatraḥ ṣaḍguṇakisalayaḥ śaktisiddhipuṣpaphalaśca nayavanaspatirneturupakaroti

2.8.239

स चायमनेकाधिकरणत्वादसहायेन दुरुपजीव्यः

sa cāyamanekādhikaraṇatvādasahāyena durupajīvyaḥ

2.8.240

यस्त्वयम् आर्यकेतुर् नाम मित्रवर्ममन्त्री स कोसलाभिजनत्वात्कुमारमातृपक्षो मन्त्रिगुणैश्च युक्तः तन्मतिमवमत्यैव ध्वस्तो मित्रवर्मा स चेल्लब्धः पेशलम् इति

yastvayam āryaketur nāma mitravarmamantrī sa kosalābhijanatvātkumāramātṛpakṣo mantriguṇaiśca yuktaḥ tanmatimavamatyaiva dhvasto mitravarmā sa cellabdhaḥ peśalam iti

2.8.241

अथ नालीजङ्घं रहस्यशिक्षयम् तात आर्यम् आर्यकेतुम् एकान्ते ब्रूहि को मायापुरुषो य इमां राज्यलक्ष्मीमनुभवति स चायमस्मद्बालो भुजङ्गेनामुना परिगृहीतः

atha nālījaṅghaṃ rahasyaśikṣayam tāta āryam āryaketum ekānte brūhi ko māyāpuruṣo ya imāṃ rājyalakṣmīmanubhavati sa cāyamasmadbālo bhujaṅgenāmunā parigṛhītaḥ

2.8.242

किम् उद्गीर्येत ग्रस्येत वा इति

kim udgīryeta grasyeta vā iti

2.8.243

स यद्वदिष्यति तदस्मि बोध्यः इति

sa yadvadiṣyati tadasmi bodhyaḥ iti

2.8.244

सो ऽन्यदैवं मामावेदयत् मुहुरुपास्य प्राभृतैः प्रवर्त्य चित्राः कथाः संवाह्य पाणिपादम् अति विस्रम्भदत्तक्षणं तमप्राक्षं त्वदुपदिष्टेन नयेन

so 'nyadaivaṃ māmāvedayat muhurupāsya prābhṛtaiḥ pravartya citrāḥ kathāḥ saṃvāhya pāṇipādam ati visrambhadattakṣaṇaṃ tamaprākṣaṃ tvadupadiṣṭena nayena

2.8.245

सो ऽप्येवमकथयत् भद्र मैवं वादीः

so 'pyevamakathayat bhadra maivaṃ vādīḥ

2.8.246

अभिजनस्य शुद्धिदर्शनम् असाधारणं बुद्धिनैपुणम् अतिमानुषं प्राणबलम् अपरिमाणमौदार्यम् अत्याश्चर्यमस्त्रकौशलम् अनल्पं शिल्पज्ञानम् अनुग्रहार्द्रं चेतः तेजश्चाप्यविषह्यमभ्यमित्रीणम्

abhijanasya śuddhidarśanam asādhāraṇaṃ buddhinaipuṇam atimānuṣaṃ prāṇabalam aparimāṇamaudāryam atyāścaryamastrakauśalam analpaṃ śilpajñānam anugrahārdraṃ cetaḥ tejaścāpyaviṣahyamabhyamitrīṇam

2.8.247

इत्यस्मिन् एव संनिपातिनो गुणाः ये ऽन्यत्रैकैकशो ऽपि दुर्लभाः

ityasmin eva saṃnipātino guṇāḥ ye 'nyatraikaikaśo 'pi durlabhāḥ

2.8.248

द्विषतामेष चिरबिल्वद्रुमः प्रह्वाणां तु चन्दनतरुः तमुद्धृत्य नीतिज्ञं मन्यम् अश्मकमिमं च राजपुत्रं पित्र्ये पदे प्रतिष्ठितमेव विद्धि

dviṣatāmeṣa cirabilvadrumaḥ prahvāṇāṃ tu candanataruḥ tamuddhṛtya nītijñaṃ manyam aśmakamimaṃ ca rājaputraṃ pitrye pade pratiṣṭhitameva viddhi

2.8.249

नात्र संशयः कार्यः इति

nātra saṃśayaḥ kāryaḥ iti

2.8.250

तच्चापि श्रुत्वा भूयोभूयश्चोपदाभिर्विशोध्य तं मे मतिसहायमकरवम्

taccāpi śrutvā bhūyobhūyaścopadābhirviśodhya taṃ me matisahāyamakaravam

2.8.251

तत्सखश्च सत्यशौचयुक्तानमात्यान्विविधव्यञ्जनांश्च गूढपुरुषानुदपादयम्

tatsakhaśca satyaśaucayuktānamātyānvividhavyañjanāṃśca gūḍhapuruṣānudapādayam

2.8.252

तेभ्यश्चोपलभ्य लुब्धसमृद्धमत्युत्सिक्तमविधेयप्रायं च प्रकृतिमण्डलम् अलुब्धताम् अभिख्यापयन् धार्मिकत्वमुद्भावयन् नास्तिकान्कदर्थयन् कण्टकान्विशोधयन् अमित्रोपधीनपघ्नन् चातुर्वर्ण्यं च स्वधर्मकर्मसु स्थापयन् अभिसमाहरेयम् अर्थान् अर्थमूला हि दण्डविशिष्टकर्मारम्भा न चान्यदस्ति पापिष्ठं तत्र दौर्बल्यात् इत्याकलय्य योगानन्वतिष्ठम्

tebhyaścopalabhya lubdhasamṛddhamatyutsiktamavidheyaprāyaṃ ca prakṛtimaṇḍalam alubdhatām abhikhyāpayan dhārmikatvamudbhāvayan nāstikānkadarthayan kaṇṭakānviśodhayan amitropadhīnapaghnan cāturvarṇyaṃ ca svadharmakarmasu sthāpayan abhisamāhareyam arthān arthamūlā hi daṇḍaviśiṣṭakarmārambhā na cānyadasti pāpiṣṭhaṃ tatra daurbalyāt ityākalayya yogānanvatiṣṭham

2.8.253

व्यचिन्तयं च सर्वो ऽप्यतिशूरः सेवकवर्गो मयि तथानुरक्तो यथाज्ञया जीवितमपि तृणाय मन्यते

vyacintayaṃ ca sarvo 'pyatiśūraḥ sevakavargo mayi tathānurakto yathājñayā jīvitamapi tṛṇāya manyate

Daśakumāracarita