17.33

हृद्दाहस्तिक्तता वक्त्रे तिक्ताम्लोद्गिरणं क्लमः

hṛddāhastiktatā vaktre tiktāmlodgiraṇaṃ klamaḥ

17.33.2

तृष्णा मूर्च्छा भ्रमः स्वेदः पित्तहृद्रोगकारणम्

tṛṣṇā mūrcchā bhramaḥ svedaḥ pittahṛdrogakāraṇam

17.34

अत्यादानं गुरुस्निग्धम् अचिन्तनम् अचेष्टनम्

atyādānaṃ gurusnigdham acintanam aceṣṭanam

17.34.2

निद्रासुखं चाभ्यधिकं कफहृद्रोगकारणम्

nidrāsukhaṃ cābhyadhikaṃ kaphahṛdrogakāraṇam

17.35

हृदयं कफहृद्रोगे सुप्तं स्तिमितभारिकम्

hṛdayaṃ kaphahṛdroge suptaṃ stimitabhārikam

17.35.2

तन्द्रारुचिपरीतस्य भवत्यश्मावृतं यथा

tandrāruciparītasya bhavatyaśmāvṛtaṃ yathā

17.36

हेतुलक्षणसंसर्गादुच्यते सान्निपातिकः

hetulakṣaṇasaṃsargāducyate sānnipātikaḥ

17.36.2

त्रिदोषजे तु हृद्रोगे यो दुरात्मा निषेवते

tridoṣaje tu hṛdroge yo durātmā niṣevate

17.37

तिलक्षीरगुडादीनि ग्रन्थिस्तस्योपजायते

tilakṣīraguḍādīni granthistasyopajāyate

17.37.2

मर्मैकदेशे संक्लेदं रसश्चास्योपगच्छति

marmaikadeśe saṃkledaṃ rasaścāsyopagacchati

17.38

संक्लेदात् क्रिमयश्चास्य भवन्त्युपहतात्मनः

saṃkledāt krimayaścāsya bhavantyupahatātmanaḥ

17.38.2

मर्मैकदेशे ते जाताः सर्पन्तो भक्षयन्ति च

marmaikadeśe te jātāḥ sarpanto bhakṣayanti ca

17.39

तुद्यमानं स हृदयं सूचीभिरिव मन्यते

tudyamānaṃ sa hṛdayaṃ sūcībhiriva manyate

17.39.2

छिद्यमानं यथा शस्त्रैर्जातकण्डूं महारुजम्

chidyamānaṃ yathā śastrairjātakaṇḍūṃ mahārujam

17.40

हृद्रोगं क्रिमिजं त्वेतैर्लिङ्गैर्बुद्ध्वा सुदारुणम्

hṛdrogaṃ krimijaṃ tvetairliṅgairbuddhvā sudāruṇam

17.40.2

त्वरेत जेतुं तं विद्वान् विकारं शीघ्रकारिणम्

tvareta jetuṃ taṃ vidvān vikāraṃ śīghrakāriṇam

17.41

द्व्युल्बणैकोल्बणैः षट् स्युर्हीनमध्याधिकैश्च षट्

dvyulbaṇaikolbaṇaiḥ ṣaṭ syurhīnamadhyādhikaiśca ṣaṭ

17.41.2

समैश्चैको विकारास्ते सन्निपातास्त्रयोदश

samaiścaiko vikārāste sannipātāstrayodaśa

17.42

संसर्गे नव षट् तेभ्य एकवृद्ध्या समैस्त्रयः

saṃsarge nava ṣaṭ tebhya ekavṛddhyā samaistrayaḥ

17.42.2

पृथक् त्रयश्च तैर्वृद्धैर्व्याधयः पञ्चविंशतिः

pṛthak trayaśca tairvṛddhairvyādhayaḥ pañcaviṃśatiḥ

Carakasaṃhitā