14.9.2

रूक्षपूर्वो हितः स्वेदः स्नेहपूर्वस्तथैव च

rūkṣapūrvo hitaḥ svedaḥ snehapūrvastathaiva ca

14.10

वृषणौ हृदयं दृष्टी स्वेदयेन्मृदु नैव वा

vṛṣaṇau hṛdayaṃ dṛṣṭī svedayenmṛdu naiva vā

14.10.2

मध्यमं वङ्क्षणौ शेषमङ्गावयवमिष्टतः

madhyamaṃ vaṅkṣaṇau śeṣamaṅgāvayavamiṣṭataḥ

14.11

सुशुद्धैर्नक्तकैः पिण्ड्या गोधूमानामथापि वा

suśuddhairnaktakaiḥ piṇḍyā godhūmānāmathāpi vā

14.11.2

पद्मोत्पलपलाशैर्वा स्वेद्यः संवृत्य चक्षुषी

padmotpalapalāśairvā svedyaḥ saṃvṛtya cakṣuṣī

14.12

मुक्तावलीभिः शीताभिः शीतलैर्भाजनैरपि

muktāvalībhiḥ śītābhiḥ śītalairbhājanairapi

14.12.2

जलार्द्रैर्जलजैर्हस्तैः स्विद्यतो हृदयं स्पृशेत्

jalārdrairjalajairhastaiḥ svidyato hṛdayaṃ spṛśet

14.13

शीतशूलव्युपरमे स्तम्भगौरवनिग्रहे

śītaśūlavyuparame stambhagauravanigrahe

14.13.2

संजाते मार्दवे स्वेदे स्वेदनाद्विरतिर्मता

saṃjāte mārdave svede svedanādviratirmatā

14.14

पित्तप्रकोपो मूर्च्छा च शरीरसदनं तृषा

pittaprakopo mūrcchā ca śarīrasadanaṃ tṛṣā

14.14.2

दाहः स्वराङ्गदौर्बल्यम् अतिस्विन्नस्य लक्षणम्

dāhaḥ svarāṅgadaurbalyam atisvinnasya lakṣaṇam

14.15

उक्तस्तस्याशितीये यो ग्रैष्मिकः सर्वशो विधिः

uktastasyāśitīye yo graiṣmikaḥ sarvaśo vidhiḥ

14.15.2

सो ऽतिस्विन्नस्य कर्तव्यो मधुरः स्निग्धशीतलः

so 'tisvinnasya kartavyo madhuraḥ snigdhaśītalaḥ

14.16

कषायमद्यनित्यानां गर्भिण्या रक्तपित्तिनाम्

kaṣāyamadyanityānāṃ garbhiṇyā raktapittinām

14.16.2

पित्तिनां सातिसाराणां रूक्षाणां मधुमेहिनाम्

pittināṃ sātisārāṇāṃ rūkṣāṇāṃ madhumehinām

14.17

विदग्धभ्रष्टब्रध्नानां विषमद्यविकारिणाम्

vidagdhabhraṣṭabradhnānāṃ viṣamadyavikāriṇām

14.17.2

श्रान्तानां नष्टसंज्ञानां स्थूलानां पित्तमेहिनाम्

śrāntānāṃ naṣṭasaṃjñānāṃ sthūlānāṃ pittamehinām

14.18

तृष्यतां क्षुधितानां च क्रुद्धानां शोचतामपि

tṛṣyatāṃ kṣudhitānāṃ ca kruddhānāṃ śocatāmapi

14.18.2

कामल्युदरिणां चैव क्षतानाम् आढ्यरोगिणाम्

kāmalyudariṇāṃ caiva kṣatānām āḍhyarogiṇām

14.19

दुर्बलातिविशुष्काणामुपक्षीणौजसां तथा

durbalātiviśuṣkāṇāmupakṣīṇaujasāṃ tathā

Carakasaṃhitā