11.11

बुद्धिर्मनश्च निर्णीते यथैवात्मा तथैव ते

buddhirmanaśca nirṇīte yathaivātmā tathaiva te

11.11.2

येषां चैषा मतिस्तेषां योनिर्नास्ति चतुर्विधा

yeṣāṃ caiṣā matisteṣāṃ yonirnāsti caturvidhā

11.12

विद्यात्स्वाभाविकं षण्णां धातूनां यत्स्वलक्षणम्

vidyātsvābhāvikaṃ ṣaṇṇāṃ dhātūnāṃ yatsvalakṣaṇam

11.12.2

संयोगे च वियोगे च तेषां कर्मैव कारणम्

saṃyoge ca viyoge ca teṣāṃ karmaiva kāraṇam

11.13

अनादेश्चेतनाधातोर्नेष्यते परनिर्मितिः

anādeścetanādhātorneṣyate paranirmitiḥ

11.13.2

पर आत्मा स चेद्धेतुरिष्टोऽस्तु परनिर्मितिः

para ātmā sa ceddheturiṣṭo'stu paranirmitiḥ

11.14

न परीक्षा न परीक्ष्यं न कर्ता कारणं न च

na parīkṣā na parīkṣyaṃ na kartā kāraṇaṃ na ca

11.14.2

न देवा नर्षयः सिद्धाः कर्म कर्मफलं न च

na devā narṣayaḥ siddhāḥ karma karmaphalaṃ na ca

11.15

नास्तिकस्यास्ति नैवात्मा यदृच्छोपहतात्मनः

nāstikasyāsti naivātmā yadṛcchopahatātmanaḥ

11.15.2

पातकेभ्यः परं चैतत् पातकं नास्तिकग्रहः

pātakebhyaḥ paraṃ caitat pātakaṃ nāstikagrahaḥ

11.16

तस्मान्मतिं विमुच्यैताममार्गप्रसृतां बुधः

tasmānmatiṃ vimucyaitāmamārgaprasṛtāṃ budhaḥ

11.16.2

सतां बुद्धिप्रदीपेन पश्येत्सर्वं यथातथम्

satāṃ buddhipradīpena paśyetsarvaṃ yathātatham

11.17

द्विविधमेव खलु सर्वं सच्चासच्च तस्य चतुर्विधा परीक्षा आप्तोपदेशः प्रत्यक्षम् अनुमानं युक्तिश्चेति

dvividhameva khalu sarvaṃ saccāsacca tasya caturvidhā parīkṣā āptopadeśaḥ pratyakṣam anumānaṃ yuktiśceti

11.18

आप्तास्तावत् रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तास्तपोज्ञानबलेन ये

āptāstāvat rajastamobhyāṃ nirmuktāstapojñānabalena ye

11.18.2

येषां त्रिकालममलं ज्ञानमव्याहतं सदा

yeṣāṃ trikālamamalaṃ jñānamavyāhataṃ sadā

11.19

आप्ताः शिष्टा विबुद्धास्ते तेषां वाक्यमसंशयम्

āptāḥ śiṣṭā vibuddhāste teṣāṃ vākyamasaṃśayam

11.19.2

सत्यं वक्ष्यन्ति ते कस्मादसत्यं

satyaṃ vakṣyanti te kasmādasatyaṃ

11.20

आत्मेन्द्रियमनोऽर्थानां सन्निकर्षात् प्रवर्तते

ātmendriyamano'rthānāṃ sannikarṣāt pravartate

11.20.2

व्यक्ता तदात्वे या बुद्धिः प्रत्यक्षं सा निरुच्यते

vyaktā tadātve yā buddhiḥ pratyakṣaṃ sā nirucyate

11.21

प्रत्यक्षपूर्वं त्रिविधं त्रिकालं चानुमीयते

pratyakṣapūrvaṃ trividhaṃ trikālaṃ cānumīyate

Carakasaṃhitā