8.25

नातिसमयं जह्यात् न नियमं भिन्द्यात् न नक्तं नादेशे चरेत् न सन्ध्यास्वभ्यवहाराध्ययनस्त्रीस्वप्नसेवी स्यात् न बालवृद्धलुब्धमूर्खक्लिष्टक्लीबैः सह सख्यं कुर्यात् न मद्यद्यूतवेश्याप्रसङ्गरुचिः स्यात् न गुह्यं विवृणुयात् न कंचिद् अवजानीयात् नाहंमानी स्यान्नादक्षो नादक्षिणो नासूयकः न ब्राह्मणान् परिवदेत् न गवां दण्डमुद्यच्छेत् न वृद्धान्न गुरून्न गणान्न नृपान् वाधिक्षिपेत् न चातिब्रूयात् न बान्धवानुरक्तकृच्छ्रद्वितीयगुह्यज्ञान् बहिष्कुर्यात्

nātisamayaṃ jahyāt na niyamaṃ bhindyāt na naktaṃ nādeśe caret na sandhyāsvabhyavahārādhyayanastrīsvapnasevī syāt na bālavṛddhalubdhamūrkhakliṣṭaklībaiḥ saha sakhyaṃ kuryāt na madyadyūtaveśyāprasaṅgaruciḥ syāt na guhyaṃ vivṛṇuyāt na kaṃcid avajānīyāt nāhaṃmānī syānnādakṣo nādakṣiṇo nāsūyakaḥ na brāhmaṇān parivadet na gavāṃ daṇḍamudyacchet na vṛddhānna gurūnna gaṇānna nṛpān vādhikṣipet na cātibrūyāt na bāndhavānuraktakṛcchradvitīyaguhyajñān bahiṣkuryāt

8.26

नाधीरो नात्युच्छ्रितसत्त्वः स्यात् नाभृतभृत्यः नाविश्रब्धस्वजनः नैकः सुखी न दुःखशीलाचारोपचारः न सर्वविश्रम्भी न सर्वाभिशङ्की न सर्वकालविचारी

nādhīro nātyucchritasattvaḥ syāt nābhṛtabhṛtyaḥ nāviśrabdhasvajanaḥ naikaḥ sukhī na duḥkhaśīlācāropacāraḥ na sarvaviśrambhī na sarvābhiśaṅkī na sarvakālavicārī

8.27

न कार्यकालमतिपातयेत् नापरीक्षितमभिनिविशेत् नेन्द्रियवशगः स्यात् न चञ्चलं मनो ऽनुभ्रामयेत् न बुद्धीन्द्रियाणामतिभारमादध्यात् न चातिदीर्घसूत्री स्यात् न क्रोधहर्षावनुविदध्यात् न शोकमनुवसेत् न सिद्धावुत्सेकं यच्छेन्नासिद्धौ दैन्यं प्रकृतिमभीक्ष्णं स्मरेत् हेतुप्रभावनिश्चितः स्याद्धेत्वारम्भनित्यश्च न कृतमित्याश्वसेत् न वीर्यं जह्यात् नापवादमनुस्मरेत्

na kāryakālamatipātayet nāparīkṣitamabhiniviśet nendriyavaśagaḥ syāt na cañcalaṃ mano 'nubhrāmayet na buddhīndriyāṇāmatibhāramādadhyāt na cātidīrghasūtrī syāt na krodhaharṣāvanuvidadhyāt na śokamanuvaset na siddhāvutsekaṃ yacchennāsiddhau dainyaṃ prakṛtimabhīkṣṇaṃ smaret hetuprabhāvaniścitaḥ syāddhetvārambhanityaśca na kṛtamityāśvaset na vīryaṃ jahyāt nāpavādamanusmaret

8.28

नाशुचिरुत्तमाज्याक्षततिलकुशसर्षपैरग्निं जुहुयाद् आत्मानम् आशीर्भिर् आशासानः अग्निर्मे नापगच्छेच्छरीराद्वायुर्मे प्राणानादधातु विष्णुर्मे बलमादधातु इन्द्रो मे वीर्यं शिवा मां प्रविशन्त्वाप आपोहिष्ठेत्यपः स्पृशेत् द्विः परिमृज्योष्ठौ पादौ चाभ्युक्ष्य मूर्धनि खानि चोपस्पृशेद् अद्भिर् आत्मानं हृदयं

nāśuciruttamājyākṣatatilakuśasarṣapairagniṃ juhuyād ātmānam āśīrbhir āśāsānaḥ agnirme nāpagaccheccharīrādvāyurme prāṇānādadhātu viṣṇurme balamādadhātu indro me vīryaṃ śivā māṃ praviśantvāpa āpohiṣṭhetyapaḥ spṛśet dviḥ parimṛjyoṣṭhau pādau cābhyukṣya mūrdhani khāni copaspṛśed adbhir ātmānaṃ hṛdayaṃ

8.29

ब्रह्मचर्यज्ञानदानमैत्रीकारुण्यहर्षोपेक्षाप्रशमपरश्च स्यादिति

brahmacaryajñānadānamaitrīkāruṇyaharṣopekṣāpraśamaparaśca syāditi

8.30

तत्र श्लोकाः

tatra ślokāḥ

8.30.2

पञ्चपञ्चकमुद्दिष्टं मनो हेतुचतुष्टयम्

pañcapañcakamuddiṣṭaṃ mano hetucatuṣṭayam

8.30.3

इन्द्रियोपक्रमे ऽध्याये सद्वृत्तमखिलेन च

indriyopakrame 'dhyāye sadvṛttamakhilena ca

8.31

स्वस्थवृत्तं यथोद्दिष्टं यः सम्यगनुतिष्ठति

svasthavṛttaṃ yathoddiṣṭaṃ yaḥ samyaganutiṣṭhati

8.31.2

स समाः शतमव्याधिरायुषा न वियुज्यते

sa samāḥ śatamavyādhirāyuṣā na viyujyate

8.32

नृलोकम् आपूरयते यशसा साधुसंमतः

nṛlokam āpūrayate yaśasā sādhusaṃmataḥ

8.32.2

धर्मार्थावेति भूतानां बन्धुतामुपगच्छति

dharmārthāveti bhūtānāṃ bandhutāmupagacchati

8.33

परान् सुकृतिनो लोकान् पुण्यकर्मा प्रपद्यते

parān sukṛtino lokān puṇyakarmā prapadyate

8.33.2

तस्माद्वृत्तमनुष्ठेयमिदं सर्वेण सर्वदा

tasmādvṛttamanuṣṭheyamidaṃ sarveṇa sarvadā

8.34

यच्चान्यदपि किंचित् स्यादनुक्तमिह पूजितम्

yaccānyadapi kiṃcit syādanuktamiha pūjitam

8.34.2

वृत्तं तदपि चात्रेयः सदैवाभ्यनुमन्यते

vṛttaṃ tadapi cātreyaḥ sadaivābhyanumanyate

9.1

अथातः खुड्डाकचतुष्पादमध्यायं व्याख्यास्यामः

athātaḥ khuḍḍākacatuṣpādamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

9.2

इति ह स्माह भगवानात्रेयः

iti ha smāha bhagavānātreyaḥ

9.3

भिषग्द्रव्याण्युपस्थाता रोगी पादचतुष्टयम्

bhiṣagdravyāṇyupasthātā rogī pādacatuṣṭayam

9.3.2

गुणवत् कारणं ज्ञेयं विकारव्युपशान्तये

guṇavat kāraṇaṃ jñeyaṃ vikāravyupaśāntaye

Carakasaṃhitā