8.38

सा चेद् आवीभिः संक्लिश्यमाना न प्रजायेताथैनां ब्रूयात् उत्तिष्ठ मुसलमन्यतरं गृह्णीष्व अनेनैतद् उलूखलं धान्यपूर्णं मुहुर्मुहुर् अभिजहि मुहुर्मुहुर् अवजृम्भस्व चङ्क्रमस्व चान्तरान्तरेति एवमुपदिशन्त्येके

sā ced āvībhiḥ saṃkliśyamānā na prajāyetāthaināṃ brūyāt uttiṣṭha musalamanyataraṃ gṛhṇīṣva anenaitad ulūkhalaṃ dhānyapūrṇaṃ muhurmuhur abhijahi muhurmuhur avajṛmbhasva caṅkramasva cāntarāntareti evamupadiśantyeke

8.38.2

तन्नेत्याह भगवानात्रेयः

tannetyāha bhagavānātreyaḥ

8.38.3

दारुणव्यायामवर्जनं हि गर्भिण्याः सततम् उपदिश्यते विशेषतश्च प्रजननकाले प्रचलितसर्वधातुदोषायाः सुकुमार्या नार्या मुसलव्यायामसमीरितो वायुरन्तरं लब्ध्वा प्राणान् हिंस्यात् दुष्प्रतीकारतमा हि तस्मिन् काले विशेषेण भवति गर्भिणी तस्मान्मुसलग्रहणं परिहार्यमृषयो मन्यन्ते जृम्भणं चङ्क्रमणं च पुनरनुष्ठेयम् इति

dāruṇavyāyāmavarjanaṃ hi garbhiṇyāḥ satatam upadiśyate viśeṣataśca prajananakāle pracalitasarvadhātudoṣāyāḥ sukumāryā nāryā musalavyāyāmasamīrito vāyurantaraṃ labdhvā prāṇān hiṃsyāt duṣpratīkāratamā hi tasmin kāle viśeṣeṇa bhavati garbhiṇī tasmānmusalagrahaṇaṃ parihāryamṛṣayo manyante jṛmbhaṇaṃ caṅkramaṇaṃ ca punaranuṣṭheyam iti

8.38.4

अथास्यै दद्यात् कुष्ठैलालाङ्गलिकीवचाचित्रकचिरबिल्वचव्यचूर्णम् उपघ्रातुं सा तन्मुहुर्मुहुरुपजिघ्रेत् तथा भूर्जपत्रधूमं शिंशपासारधूमं वा

athāsyai dadyāt kuṣṭhailālāṅgalikīvacācitrakacirabilvacavyacūrṇam upaghrātuṃ sā tanmuhurmuhurupajighret tathā bhūrjapatradhūmaṃ śiṃśapāsāradhūmaṃ vā

8.38.5

तस्याश्चान्तरान्तरा कटीपार्श्वपृष्ठसक्थिदेशान् ईषद् उष्णेन तैलेनाभ्यज्यानुसुखम् अवमृद्नीयात्

tasyāścāntarāntarā kaṭīpārśvapṛṣṭhasakthideśān īṣad uṣṇena tailenābhyajyānusukham avamṛdnīyāt

8.38.6

अनेन कर्मणा गर्भोऽवाक् प्रतिपद्यते

anena karmaṇā garbho'vāk pratipadyate

8.39

स यदा जानीयाद्विमुच्य हृदयमुदरमस्यास्त्वाविशति वस्तिशिरोऽवगृह्णाति त्वरयन्त्येनामाव्यः परिवर्ततेऽधो गर्भ इति अस्यामवस्थायां पर्यङ्कमेनाम् आरोप्य प्रवाहयितुमुपक्रमेत

sa yadā jānīyādvimucya hṛdayamudaramasyāstvāviśati vastiśiro'vagṛhṇāti tvarayantyenāmāvyaḥ parivartate'dho garbha iti asyāmavasthāyāṃ paryaṅkamenām āropya pravāhayitumupakrameta

8.39.2

कर्णे चास्या मन्त्रमिममनुकूला स्त्री जपेत्

karṇe cāsyā mantramimamanukūlā strī japet

8.39.3

क्षितिर्जलं वियत्तेजो वायुर्विष्णुः प्रजापतिः

kṣitirjalaṃ viyattejo vāyurviṣṇuḥ prajāpatiḥ

8.39.4

सगर्भां त्वां सदा पान्तु वैशल्यं च दिशन्तु ते

sagarbhāṃ tvāṃ sadā pāntu vaiśalyaṃ ca diśantu te

8.39.5

प्रसूष्व त्वम् अविक्लिष्टम् अविक्लिष्टा शुभानने

prasūṣva tvam avikliṣṭam avikliṣṭā śubhānane

8.39.6

कार्त्तिकेयद्युतिं पुत्रं कार्तिकेयाभिरक्षितम्

kārttikeyadyutiṃ putraṃ kārtikeyābhirakṣitam

8.39.7

इति

iti

8.40

ताश्चैनां यथोक्तगुणाः स्त्रियोऽनुशिष्युः अनागतावीर् मा प्रवाहिष्ठाः या ह्यनागतावीः प्रवाहते व्यर्थमेवास्यास्तत् कर्म भवति प्रजा चास्या विकृता विकृतिमापन्ना च श्वासकासशोषप्लीहप्रसक्ता वा भवति

tāścaināṃ yathoktaguṇāḥ striyo'nuśiṣyuḥ anāgatāvīr mā pravāhiṣṭhāḥ yā hyanāgatāvīḥ pravāhate vyarthamevāsyāstat karma bhavati prajā cāsyā vikṛtā vikṛtimāpannā ca śvāsakāsaśoṣaplīhaprasaktā vā bhavati

8.40.2

यथा हि क्षवथूद्गारवातमूत्रपुरीषवेगान् प्रयतमानोऽप्यप्राप्तकालान्न लभते कृच्छ्रेण वाप्यवाप्नोति तथानागतकालं गर्भमपि प्रवाहमाणा यथा चैषामेव क्षवथ्वादीनां संधारणम् उपघातायोपपद्यते तथा प्राप्तकालस्य गर्भस्याप्रवाहणमिति

yathā hi kṣavathūdgāravātamūtrapurīṣavegān prayatamāno'pyaprāptakālānna labhate kṛcchreṇa vāpyavāpnoti tathānāgatakālaṃ garbhamapi pravāhamāṇā yathā caiṣāmeva kṣavathvādīnāṃ saṃdhāraṇam upaghātāyopapadyate tathā prāptakālasya garbhasyāpravāhaṇamiti

8.40.3

सा यथानिर्देशं कुरुष्वेति वक्तव्या स्यात्

sā yathānirdeśaṃ kuruṣveti vaktavyā syāt

8.40.4

तथा च कुर्वती शनैः पूर्वं प्रवाहेत ततोऽनन्तरं बलवत्तरम्

tathā ca kurvatī śanaiḥ pūrvaṃ pravāheta tato'nantaraṃ balavattaram

8.40.5

तस्यां च प्रवाहमाणायां स्त्रियः शब्दं कुर्युः प्रजाता प्रजाता धन्यं धन्यं पुत्रम् इति

tasyāṃ ca pravāhamāṇāyāṃ striyaḥ śabdaṃ kuryuḥ prajātā prajātā dhanyaṃ dhanyaṃ putram iti

8.40.6

तथास्या हर्षेणाप्याय्यन्ते प्राणाः

tathāsyā harṣeṇāpyāyyante prāṇāḥ

8.41

यदा च प्रजाता स्यात्तदैवैनाम् अवेक्षेत काचिदस्या अपरा प्रपन्ना न वेति

yadā ca prajātā syāttadaivainām avekṣeta kācidasyā aparā prapannā na veti

Carakasaṃhitā