5.21.2

ब्रह्मभूतस्य संयोगो न शुद्धस्योपपद्यते

brahmabhūtasya saṃyogo na śuddhasyopapadyate

5.22

नात्मनः करणाभावाल्लिङ्गमप्युपलभ्यते

nātmanaḥ karaṇābhāvālliṅgamapyupalabhyate

5.22.2

स सर्वकरणायोगान्मुक्त इत्यभिधीयते

sa sarvakaraṇāyogānmukta ityabhidhīyate

5.23

विपापं विरजः शान्तं परमक्षरमव्ययम्

vipāpaṃ virajaḥ śāntaṃ paramakṣaramavyayam

5.23.2

अमृतं ब्रह्म निर्वाणं पर्यायैः शान्तिरुच्यते

amṛtaṃ brahma nirvāṇaṃ paryāyaiḥ śāntirucyate

5.24

एतत्तत् सौम्य विज्ञानं यज्ज्ञात्वा मुक्तसंशयाः

etattat saumya vijñānaṃ yajjñātvā muktasaṃśayāḥ

5.24.2

मुनयः प्रशमं जग्मुर्वीतमोहरजःस्पृहाः

munayaḥ praśamaṃ jagmurvītamoharajaḥspṛhāḥ

5.25

तत्र श्लोकौ

tatra ślokau

5.25.2

सप्रयोजनमुद्दिष्टं लोकस्य पुरुषस्य च

saprayojanamuddiṣṭaṃ lokasya puruṣasya ca

5.25.3

सामान्यं मूलमुत्पत्तौ निवृत्तौ मार्ग एव च

sāmānyaṃ mūlamutpattau nivṛttau mārga eva ca

5.26

शुद्धसत्त्वसमाधानं सत्या बुद्धिश्च नैष्ठिकी

śuddhasattvasamādhānaṃ satyā buddhiśca naiṣṭhikī

5.26.2

विचये पुरुषस्योक्ता निष्ठा च परमर्षिणा

vicaye puruṣasyoktā niṣṭhā ca paramarṣiṇā

6.1

अथातः शरीरविचयं शारीरं व्याख्यास्यामः

athātaḥ śarīravicayaṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ

6.2

इति ह स्माह भगवानात्रेयः

iti ha smāha bhagavānātreyaḥ

6.3

शरीरविचयः शरीरोपकारार्थमिष्यते

śarīravicayaḥ śarīropakārārthamiṣyate

6.3.2

ज्ञात्वा हि शरीरतत्त्वं शरीरोपकारकरेषु भावेषु ज्ञानमुत्पद्यते

jñātvā hi śarīratattvaṃ śarīropakārakareṣu bhāveṣu jñānamutpadyate

6.3.3

तस्माच्छरीरविचयं प्रशंसन्ति कुशलाः

tasmāccharīravicayaṃ praśaṃsanti kuśalāḥ

6.4

तत्र शरीरं नाम चेतनाधिष्ठानभूतं पञ्चमहाभूतविकारसमुदायात्मकं समयोगवाहि

tatra śarīraṃ nāma cetanādhiṣṭhānabhūtaṃ pañcamahābhūtavikārasamudāyātmakaṃ samayogavāhi

6.4.2

यदा ह्यस्मिञ्शरीरे धातवो वैषम्यमापद्यन्ते तदा क्लेशं विनाशं वा प्राप्नोति

yadā hyasmiñśarīre dhātavo vaiṣamyamāpadyante tadā kleśaṃ vināśaṃ vā prāpnoti

6.4.3

वैषम्यगमनं हि पुनर्धातूनां वृद्धिह्रासगमनम् अकार्त्स्न्येन प्रकृत्या च

vaiṣamyagamanaṃ hi punardhātūnāṃ vṛddhihrāsagamanam akārtsnyena prakṛtyā ca

Carakasaṃhitā