2.13.2

रक्ताधिकं वा यदि भेदमेति द्विधा सुते सा सहिते प्रसूते

raktādhikaṃ vā yadi bhedameti dvidhā sute sā sahite prasūte

2.14

भिनत्ति यावद्बहुधा प्रपन्नः शुक्रार्तवं वायुरतिप्रवृद्धः

bhinatti yāvadbahudhā prapannaḥ śukrārtavaṃ vāyuratipravṛddhaḥ

2.14.2

तावन्त्यपत्यानि यथाविभागं कर्मात्मकान्यस्ववशात् प्रसूते

tāvantyapatyāni yathāvibhāgaṃ karmātmakānyasvavaśāt prasūte

2.15

आहारमाप्नोति यदा न गर्भः शोषं समाप्नोति परिस्रुतिं वा

āhāramāpnoti yadā na garbhaḥ śoṣaṃ samāpnoti parisrutiṃ vā

2.15.2

तं स्त्री प्रसूते सुचिरेण गर्भं पुष्टो यदा वर्षगणैरपि स्यात्

taṃ strī prasūte sucireṇa garbhaṃ puṣṭo yadā varṣagaṇairapi syāt

2.16

कर्मात्मकत्वाद् विषमांशभेदाच् छुक्रासृजोर् वृद्धिमुपैति कुक्षौ

karmātmakatvād viṣamāṃśabhedāc chukrāsṛjor vṛddhimupaiti kukṣau

2.16.2

एकोऽधिको न्यूनतरो द्वितीय एवं यमेऽप्यभ्यधिको विशेषः

eko'dhiko nyūnataro dvitīya evaṃ yame'pyabhyadhiko viśeṣaḥ

2.17

कस्माद्द्विरेताः पवनेन्द्रियो वा संस्कारवाही नरनारिषण्डौ

kasmāddviretāḥ pavanendriyo vā saṃskāravāhī naranāriṣaṇḍau

2.17.2

वक्री तथेर्ष्याभिरतिः कथं वा संजायते वातिकषण्डको वा

vakrī tatherṣyābhiratiḥ kathaṃ vā saṃjāyate vātikaṣaṇḍako vā

2.18

बीजात् समांशाद् उपतप्तबीजात् स्त्रीपुंसलिङ्गी भवति द्विरेताः

bījāt samāṃśād upataptabījāt strīpuṃsaliṅgī bhavati dviretāḥ

2.18.2

शुक्राशयं गर्भगतस्य हत्वा करोति वायुः पवनेन्द्रियत्वम्

śukrāśayaṃ garbhagatasya hatvā karoti vāyuḥ pavanendriyatvam

2.19

शुक्राशयद्वारविघट्टनेन संस्कारवाहं कुरुतेऽनिलश्च

śukrāśayadvāravighaṭṭanena saṃskāravāhaṃ kurute'nilaśca

2.19.2

मन्दाल्पबीजावबलावहर्षौ क्लीबौ च हेतुर्विकृतिद्वयस्य

mandālpabījāvabalāvaharṣau klībau ca heturvikṛtidvayasya

2.20

मातुर्व्यवायप्रतिघेन वक्री स्याद् बीजदौर्बल्यतया पितुश्च

māturvyavāyapratighena vakrī syād bījadaurbalyatayā pituśca

2.20.2

ईर्ष्याभिभूतावपि मन्दहर्षाव् ईर्ष्यारतेर् एव वदन्ति हेतुम्

īrṣyābhibhūtāvapi mandaharṣāv īrṣyārater eva vadanti hetum

2.21

वाय्वग्निदोषाद् वृषणौ तु यस्य नाशं गतौ वातिकषण्डकः सः

vāyvagnidoṣād vṛṣaṇau tu yasya nāśaṃ gatau vātikaṣaṇḍakaḥ saḥ

2.21.2

इत्येवमष्टौ विकृतिप्रकाराः कर्मात्मकानाम् उपलक्षणीयाः

ityevamaṣṭau vikṛtiprakārāḥ karmātmakānām upalakṣaṇīyāḥ

2.22

गर्भस्य सद्योऽनुगतस्य कुक्षौ स्त्रीपुंनपुंसाम् उदरस्थितानाम्

garbhasya sadyo'nugatasya kukṣau strīpuṃnapuṃsām udarasthitānām

2.22.2

किं लक्षणं कारणमिष्यते किं सरूपतां येन च यात्यपत्यम्

kiṃ lakṣaṇaṃ kāraṇamiṣyate kiṃ sarūpatāṃ yena ca yātyapatyam

2.23

निष्ठीविका गौरवभङ्गसादस् तन्द्राप्रहर्षौ हृदये व्यथा च

niṣṭhīvikā gauravabhaṅgasādas tandrāpraharṣau hṛdaye vyathā ca

Carakasaṃhitā