1.39

भास्तमः सत्यमनृतं वेदाः कर्म शुभाशुभम्

bhāstamaḥ satyamanṛtaṃ vedāḥ karma śubhāśubham

1.39.2

न स्युः कर्ता च बोद्धा च पुरुषो न भवेद्यदि

na syuḥ kartā ca boddhā ca puruṣo na bhavedyadi

1.40

नाश्रयो न सुखं नार्तिर्न गतिर्नागतिर्न वाक्

nāśrayo na sukhaṃ nārtirna gatirnāgatirna vāk

1.40.2

न विज्ञानं न शास्त्राणि न जन्म मरणं न च

na vijñānaṃ na śāstrāṇi na janma maraṇaṃ na ca

1.41

न बन्धो न च मोक्षः स्यात् पुरुषो न भवेद्यदि

na bandho na ca mokṣaḥ syāt puruṣo na bhavedyadi

1.41.2

कारणं पुरुषस्तस्मात् कारणज्ञैरुदाहृतः

kāraṇaṃ puruṣastasmāt kāraṇajñairudāhṛtaḥ

1.42

न चेत्कारणमात्मा स्याद्भादयः स्युरहेतुकाः

na cetkāraṇamātmā syādbhādayaḥ syurahetukāḥ

1.42.2

न चैषु सम्भवेज्ज्ञानं न च तैः स्यात्प्रयोजनम्

na caiṣu sambhavejjñānaṃ na ca taiḥ syātprayojanam

1.43

कृतं मृद्दण्डचक्रैश्च कुम्भकारादृते घटम्

kṛtaṃ mṛddaṇḍacakraiśca kumbhakārādṛte ghaṭam

1.43.2

कृतं मृत्तृणकाष्ठैश्च गृहकाराद्विना गृहम्

kṛtaṃ mṛttṛṇakāṣṭhaiśca gṛhakārādvinā gṛham

1.44

यो वदेत् स वदेद्देहं सम्भूय करणैः कृतम्

yo vadet sa vadeddehaṃ sambhūya karaṇaiḥ kṛtam

1.44.2

विना कर्तारमज्ञानाद्युक्त्यागमबहिष्कृतः

vinā kartāramajñānādyuktyāgamabahiṣkṛtaḥ

1.45

कारणं पुरुषः सर्वैः प्रमाणैरुपलभ्यते

kāraṇaṃ puruṣaḥ sarvaiḥ pramāṇairupalabhyate

1.45.2

येभ्यः प्रमेयं सर्वेभ्य आगमेभ्यः प्रमीयते

yebhyaḥ prameyaṃ sarvebhya āgamebhyaḥ pramīyate

1.46

न ते तत्सदृशास्त्वन्ये पारंपर्यसमुत्थिताः

na te tatsadṛśāstvanye pāraṃparyasamutthitāḥ

1.46.2

सारूप्याद्ये त एवेति निर्दिश्यन्ते नवा नवाः

sārūpyādye ta eveti nirdiśyante navā navāḥ

1.47

भावास्तेषां समुदयो निरीशः सत्त्वसंज्ञकः

bhāvāsteṣāṃ samudayo nirīśaḥ sattvasaṃjñakaḥ

1.47.2

कर्ता भोक्ता न स पुमानिति केचिद्व्यवस्थिताः

kartā bhoktā na sa pumāniti kecidvyavasthitāḥ

1.48

तेषामन्यैः कृतस्यान्ये भावा भावैर्नवाः फलम्

teṣāmanyaiḥ kṛtasyānye bhāvā bhāvairnavāḥ phalam

1.48.2

भुञ्जते सदृशाः प्राप्तं यैरात्मा नोपदिश्यते

bhuñjate sadṛśāḥ prāptaṃ yairātmā nopadiśyate

Carakasaṃhitā