3.24.10

अतः प्राणिनो ह्रासम् अवापुर् आयुषः क्रमश इति

ataḥ prāṇino hrāsam avāpur āyuṣaḥ kramaśa iti

3.25

भवतश्चात्र

bhavataścātra

3.25.2

युगे युगे धर्मपादः क्रमेणानेन हीयते

yuge yuge dharmapādaḥ krameṇānena hīyate

3.25.3

गुणपादश्च भूतानामेवं लोकः प्रलीयते

guṇapādaśca bhūtānāmevaṃ lokaḥ pralīyate

3.26

संवत्सरशते पूर्णे याति संवत्सरः क्षयम्

saṃvatsaraśate pūrṇe yāti saṃvatsaraḥ kṣayam

3.26.2

देहिनामायुषः काले यत्र यन्मानमिष्यते

dehināmāyuṣaḥ kāle yatra yanmānamiṣyate

3.27

इति विकाराणां प्रागुत्पत्तिहेतुरुक्तो भवति

iti vikārāṇāṃ prāgutpattiheturukto bhavati

3.28

एवंवादिनं भगवन्तमग्निवेश उवाच किंनु खलु भगवन् नियतकालप्रमाणमायुः सर्वं न वेति

evaṃvādinaṃ bhagavantamagniveśa uvāca kiṃnu khalu bhagavan niyatakālapramāṇamāyuḥ sarvaṃ na veti

3.29

तं भगवानुवाच

taṃ bhagavānuvāca

3.29.2

इहाग्निवेश भूतानाम् आयुर् युक्तिमपेक्षते

ihāgniveśa bhūtānām āyur yuktimapekṣate

3.29.3

दैवे पुरुषकारे च स्थितं ह्यस्य बलाबलम्

daive puruṣakāre ca sthitaṃ hyasya balābalam

3.30

दैवम् आत्मकृतं विद्यात् कर्म यत् पौर्वदैहिकम्

daivam ātmakṛtaṃ vidyāt karma yat paurvadaihikam

3.30.2

स्मृतः पुरुषकारस्तु क्रियते यदिहापरम्

smṛtaḥ puruṣakārastu kriyate yadihāparam

3.31

बलाबलविशेषोऽस्ति तयोरपि च कर्मणोः

balābalaviśeṣo'sti tayorapi ca karmaṇoḥ

3.31.2

दृष्टं हि त्रिविधं कर्म हीनं मध्यमम् उत्तमम्

dṛṣṭaṃ hi trividhaṃ karma hīnaṃ madhyamam uttamam

3.32

तयोर् उदारयोर् युक्तिर् दीर्घस्य च सुखस्य च

tayor udārayor yuktir dīrghasya ca sukhasya ca

3.32.2

नियतस्यायुषो हेतुर्विपरीतस्य चेतरा

niyatasyāyuṣo heturviparītasya cetarā

3.33

मध्यमा मध्यमस्येष्टा कारणं शृणु चापरम्

madhyamā madhyamasyeṣṭā kāraṇaṃ śṛṇu cāparam

3.33.2

दैवं पुरुषकारेण दुर्बलं ह्युपहन्यते

daivaṃ puruṣakāreṇa durbalaṃ hyupahanyate

3.34

दैवेन चेतरत् कर्म विशिष्टेनोपहन्यते

daivena cetarat karma viśiṣṭenopahanyate

Carakasaṃhitā