4.16

यस्य संहन्यते मूत्रं किंचित् किंचित् प्रसीदति

yasya saṃhanyate mūtraṃ kiṃcit kiṃcit prasīdati

4.16.2

सान्द्रप्रसादमेहीति तमाहुः श्लेष्मकोपतः

sāndraprasādamehīti tamāhuḥ śleṣmakopataḥ

4.17

शुक्लं पिष्टनिभं मूत्रमभीक्ष्णं यः प्रमेहति

śuklaṃ piṣṭanibhaṃ mūtramabhīkṣṇaṃ yaḥ pramehati

4.17.2

पुरुषं कफकोपेन तमाहुः शुक्लमेहिनम्

puruṣaṃ kaphakopena tamāhuḥ śuklamehinam

4.18

शुक्राभं शुक्रमिश्रं वा मुरुर्मेहति यो नरः

śukrābhaṃ śukramiśraṃ vā mururmehati yo naraḥ

4.18.2

शुक्रमेहिनमाहुस्तं पुरुषं श्लेष्मकोपतः

śukramehinamāhustaṃ puruṣaṃ śleṣmakopataḥ

4.19

अत्यर्थमधुरं शीतं मूत्रं मेहति यो भृशम्

atyarthamadhuraṃ śītaṃ mūtraṃ mehati yo bhṛśam

4.19.2

शीतमेहिनमाहुस्तं पुरुषं श्लेष्मकोपतः

śītamehinamāhustaṃ puruṣaṃ śleṣmakopataḥ

4.20

मूर्तान्मूत्रगतान् दोषानणून् मेहति यो नरः

mūrtānmūtragatān doṣānaṇūn mehati yo naraḥ

4.20.2

सिकतामेहिनं विद्यात्तं नरं श्लेष्मकोपतः

sikatāmehinaṃ vidyāttaṃ naraṃ śleṣmakopataḥ

4.21

मन्दं मन्दमवेगं तु कृच्छ्रं यो मूत्रयेच्छनैः

mandaṃ mandamavegaṃ tu kṛcchraṃ yo mūtrayecchanaiḥ

4.21.2

शनैर्मेहिनमाहुस्तं पुरुषं श्लेष्मकोपतः

śanairmehinamāhustaṃ puruṣaṃ śleṣmakopataḥ

4.22

तन्तुबद्धमिवालालं पिच्छिलं यः प्रमेहति

tantubaddhamivālālaṃ picchilaṃ yaḥ pramehati

4.22.2

आलालमेहिनं विद्यात्तं नरं श्लेष्मकोपतः

ālālamehinaṃ vidyāttaṃ naraṃ śleṣmakopataḥ

4.23

इत्येते दश प्रमेहाः श्लेष्मप्रकोपनिमित्ता व्याख्याता भवन्ति

ityete daśa pramehāḥ śleṣmaprakopanimittā vyākhyātā bhavanti

4.24

उष्णाम्ललवणक्षारकटुकाजीर्णभोजनोपसेविनस् तथातितीक्ष्णातपाग्निसंतापश्रमक्रोधविषमाहारोपसेविनश्च तथाविधशरीरस्यैव क्षिप्रं पित्तं प्रकोपमापद्यते तत्तु प्रकुपितं तयैवानुपूर्व्या प्रमेहानिमान् षट् क्षिप्रतरमभिनिर्वर्तयति

uṣṇāmlalavaṇakṣārakaṭukājīrṇabhojanopasevinas tathātitīkṣṇātapāgnisaṃtāpaśramakrodhaviṣamāhāropasevinaśca tathāvidhaśarīrasyaiva kṣipraṃ pittaṃ prakopamāpadyate tattu prakupitaṃ tayaivānupūrvyā pramehānimān ṣaṭ kṣiprataramabhinirvartayati

4.25

तेषामपि तु खलु पित्तगुणविशेषेणैव नामविशेषा भवन्ति तद्यथाक्षारमेहश्च कालमेहश्च नीलमेहश्च लोहितमेहश्च माञ्जिष्ठमेहश्च हारिद्रमेहश्चेति

teṣāmapi tu khalu pittaguṇaviśeṣeṇaiva nāmaviśeṣā bhavanti tadyathākṣāramehaśca kālamehaśca nīlamehaśca lohitamehaśca māñjiṣṭhamehaśca hāridramehaśceti

4.26

ते षड्भिरेव क्षाराम्ललवणकटुकविस्रोष्णैः पित्तगुणैः पूर्ववद्युक्ता भवन्ति

te ṣaḍbhireva kṣārāmlalavaṇakaṭukavisroṣṇaiḥ pittaguṇaiḥ pūrvavadyuktā bhavanti

4.27

सर्व एव ते याप्याः संसृष्टदोषमेदःस्थानत्वाद्विरुद्धोपक्रमत्वाच्चेति

sarva eva te yāpyāḥ saṃsṛṣṭadoṣamedaḥsthānatvādviruddhopakramatvācceti

4.28

तत्र श्लोकाः पित्तप्रमेहविशेषविज्ञानार्था भवन्ति

tatra ślokāḥ pittapramehaviśeṣavijñānārthā bhavanti

Carakasaṃhitā