30.29.4

इति यथाप्रश्नमुक्तमशेषेण

iti yathāpraśnamuktamaśeṣeṇa

30.30

अथ भिषगादित एव भिषजा प्रष्टव्योऽष्टविधं भवति तन्त्रं तन्त्रार्थान् स्थानं स्थानार्थान् अध्यायम् अध्यायार्थान् प्रश्नं प्रश्नार्थांश्चेति पृष्टेन चैतद्वक्तव्यमशेषेण वाक्यशो वाक्यार्थशो ऽर्थावयवशश्चेति

atha bhiṣagādita eva bhiṣajā praṣṭavyo'ṣṭavidhaṃ bhavati tantraṃ tantrārthān sthānaṃ sthānārthān adhyāyam adhyāyārthān praśnaṃ praśnārthāṃśceti pṛṣṭena caitadvaktavyamaśeṣeṇa vākyaśo vākyārthaśo 'rthāvayavaśaśceti

30.31

तत्रायुर्वेदः शाखा विद्या सूत्रं ज्ञानं शास्त्रं लक्षणं तन्त्रमित्यनर्थान्तरम्

tatrāyurvedaḥ śākhā vidyā sūtraṃ jñānaṃ śāstraṃ lakṣaṇaṃ tantramityanarthāntaram

30.32

तन्त्रार्थः पुनः स्वलक्षणैरुपदिष्टः

tantrārthaḥ punaḥ svalakṣaṇairupadiṣṭaḥ

30.32.2

स चार्थः प्रकरणैर्विभाव्यमानो भूय एव शरीरवृत्तिहेतुव्याधिकर्मकार्यकालकर्तृकरणविधिविनिश्चयाद् दशप्रकरणः तानि च प्रकरणानि केवलेनोपदेक्ष्यन्ते तन्त्रेण

sa cārthaḥ prakaraṇairvibhāvyamāno bhūya eva śarīravṛttihetuvyādhikarmakāryakālakartṛkaraṇavidhiviniścayād daśaprakaraṇaḥ tāni ca prakaraṇāni kevalenopadekṣyante tantreṇa

30.33

तन्त्रस्यास्याष्टौ स्थानानि तद्यथा श्लोकनिदानविमानशारीरेन्द्रियचिकित्सितकल्पसिद्धिस्थानानि

tantrasyāsyāṣṭau sthānāni tadyathā ślokanidānavimānaśārīrendriyacikitsitakalpasiddhisthānāni

30.33.2

तत्र त्रिंशदध्यायकं श्लोकस्थानम् अष्टाष्टाध्यायकानि निदानविमानशारीरस्थानानि द्वादशकम् इन्द्रियाणां त्रिंशकं चिकित्सितानां द्वादशके कल्पसिद्धिस्थाने भवतः

tatra triṃśadadhyāyakaṃ ślokasthānam aṣṭāṣṭādhyāyakāni nidānavimānaśārīrasthānāni dvādaśakam indriyāṇāṃ triṃśakaṃ cikitsitānāṃ dvādaśake kalpasiddhisthāne bhavataḥ

30.69

पृच्छा तन्त्राद्यथाम्नायं विधिना प्रश्न उच्यते

pṛcchā tantrādyathāmnāyaṃ vidhinā praśna ucyate

30.69.2

प्रश्नार्थो युक्तिमांस्तस्य तन्त्रेणैवार्थनिश्चयः

praśnārtho yuktimāṃstasya tantreṇaivārthaniścayaḥ

30.70

निरुक्तं तन्त्रणात्तन्त्रं स्थानमर्थप्रतिष्ठया

niruktaṃ tantraṇāttantraṃ sthānamarthapratiṣṭhayā

30.70.2

अधिकृत्यार्थम् अध्यायनामसंज्ञा प्रतिष्ठिता

adhikṛtyārtham adhyāyanāmasaṃjñā pratiṣṭhitā

30.71

इति सर्वं यथाप्रश्नमष्टकं संप्रकाशितम्

iti sarvaṃ yathāpraśnamaṣṭakaṃ saṃprakāśitam

30.71.2

कार्त्स्न्येन चोक्तस्तन्त्रस्य संग्रहः सुविनिश्चितः

kārtsnyena coktastantrasya saṃgrahaḥ suviniścitaḥ

30.72

सन्ति पाल्लविकोत्पाताः संक्षोभं जनयन्ति ये

santi pāllavikotpātāḥ saṃkṣobhaṃ janayanti ye

30.72.2

वर्तकानाम् इवोत्पाताः सहसैवाविभाविताः

vartakānām ivotpātāḥ sahasaivāvibhāvitāḥ

30.73

तस्मात्तान् पूर्वसंजल्पे सर्वत्राष्टकमादिशेत्

tasmāttān pūrvasaṃjalpe sarvatrāṣṭakamādiśet

30.73.2

परावरपरीक्षार्थं तत्र शास्त्रविदां बलम्

parāvaraparīkṣārthaṃ tatra śāstravidāṃ balam

30.74

शब्दमात्रेण तन्त्रस्य केवलस्यैकदेशिकाः

śabdamātreṇa tantrasya kevalasyaikadeśikāḥ

30.74.2

भ्रमन्त्यल्पबलास्तन्त्रे ज्याशब्देनेव वर्तकाः

bhramantyalpabalāstantre jyāśabdeneva vartakāḥ

30.75

पशुः पशूनां दौर्बल्यात् कश्चिन्मध्ये वृकायते

paśuḥ paśūnāṃ daurbalyāt kaścinmadhye vṛkāyate

Carakasaṃhitā