25.21.2

खरद्रवचलोष्णत्वं तेजोऽन्तानाम् यथैव हि

kharadravacaloṣṇatvaṃ tejo'ntānām yathaiva hi

25.22

काङ्कायनस्तु नेत्याह न ह्यारम्भफलं भवेत्

kāṅkāyanastu netyāha na hyārambhaphalaṃ bhavet

25.22.2

भवेत् स्वभावाद्भावानामसिद्धिः सिद्धिरेव वा

bhavet svabhāvādbhāvānāmasiddhiḥ siddhireva vā

25.23

स्रष्टा त्वमितसङ्कल्पो ब्रह्मापत्यं प्रजापतिः

sraṣṭā tvamitasaṅkalpo brahmāpatyaṃ prajāpatiḥ

25.23.2

चेतनाचेतनस्यास्य जगतः सुखदुःखयोः

cetanācetanasyāsya jagataḥ sukhaduḥkhayoḥ

25.24

तन्नेति भिक्षुरात्रेयो न ह्यपत्यं प्रजापतिः

tanneti bhikṣurātreyo na hyapatyaṃ prajāpatiḥ

25.24.2

प्रजाहितैषी सततं दुःखैर् युञ्ज्याद् असाधुवत्

prajāhitaiṣī satataṃ duḥkhair yuñjyād asādhuvat

25.25

कालजस्त्वेव पुरुषः कालजास्तस्य चामयाः

kālajastveva puruṣaḥ kālajāstasya cāmayāḥ

25.25.2

जगत् कालवशं सर्वं कालः सर्वत्र कारणम्

jagat kālavaśaṃ sarvaṃ kālaḥ sarvatra kāraṇam

25.26

तथर्षीणां विवदतामुवाचेदं पुनर्वसुः

tatharṣīṇāṃ vivadatāmuvācedaṃ punarvasuḥ

25.26.2

मैवं वोचत तत्त्वं हि दुष्प्रापं पक्षसंश्रयात्

maivaṃ vocata tattvaṃ hi duṣprāpaṃ pakṣasaṃśrayāt

25.27

वादान् सप्रतिवादान् हि वदन्तो निश्चितानिव

vādān saprativādān hi vadanto niścitāniva

25.27.2

पक्षान्तं नैव गच्छन्ति तिलपीडकवद्गतौ

pakṣāntaṃ naiva gacchanti tilapīḍakavadgatau

25.28

मुक्त्वैवं वादसंघट्टम् अध्यात्मम् अनुचिन्त्यताम्

muktvaivaṃ vādasaṃghaṭṭam adhyātmam anucintyatām

25.28.2

नाविधूते तमःस्कन्धे ज्ञेये ज्ञानं प्रवर्तते

nāvidhūte tamaḥskandhe jñeye jñānaṃ pravartate

25.29

येषामेव हि भावानां संपत् संजनयेन्नरम्

yeṣāmeva hi bhāvānāṃ saṃpat saṃjanayennaram

25.29.2

तेषामेव विपद्व्याधीन्विविधान्समुदीरयेत्

teṣāmeva vipadvyādhīnvividhānsamudīrayet

25.30

अथात्रेयस्य भगवतो वचनमनुनिशम्य पुनरेव वामकः काशिपतिरुवाच भगवन्तमात्रेयं भगवन् संपन्निमित्तजस्य पुरुषस्य विपन्निमित्तजानां च रोगाणां किमभिवृद्धिकारणमिति

athātreyasya bhagavato vacanamanuniśamya punareva vāmakaḥ kāśipatiruvāca bhagavantamātreyaṃ bhagavan saṃpannimittajasya puruṣasya vipannimittajānāṃ ca rogāṇāṃ kimabhivṛddhikāraṇamiti

25.31

तमुवाच भगवानात्रेयः हिताहारोपयोग एक एव पुरुषवृद्धिकरो भवति अहिताहारोपयोगः पुनर्व्याधिनिमित्तमिति

tamuvāca bhagavānātreyaḥ hitāhāropayoga eka eva puruṣavṛddhikaro bhavati ahitāhāropayogaḥ punarvyādhinimittamiti

25.32

एवंवादिनं भगवन्तमात्रेयमग्निवेश उवाच कथमिह भगवन् हिताहितानाम् आहारजातानां लक्षणमनपवादमभिजानीमहे हितसमाख्यातानाम् आहारजातानाम् अहितसमाख्यातानां च मात्राकालक्रियाभूमिदेहदोषपुरुषावस्थान्तरेषु विपरीतकारित्वमुपलभामह इति

evaṃvādinaṃ bhagavantamātreyamagniveśa uvāca kathamiha bhagavan hitāhitānām āhārajātānāṃ lakṣaṇamanapavādamabhijānīmahe hitasamākhyātānām āhārajātānām ahitasamākhyātānāṃ ca mātrākālakriyābhūmidehadoṣapuruṣāvasthāntareṣu viparītakāritvamupalabhāmaha iti

Carakasaṃhitā