24.21

ईषत्पाण्डु कफाद्दुष्टं पिच्छिलं तन्तुमद्घनम्

īṣatpāṇḍu kaphādduṣṭaṃ picchilaṃ tantumadghanam

24.21.2

संसृष्टलिङ्गं संसर्गात्त्रिलिङ्गं सान्निपातिकम्

saṃsṛṣṭaliṅgaṃ saṃsargāttriliṅgaṃ sānnipātikam

24.22

तपनीयेन्द्रगोपाभं पद्मालक्तकसन्निभम्

tapanīyendragopābhaṃ padmālaktakasannibham

24.22.2

गुञ्जाफलसवर्णं च विशुद्धं विद्धि शोणितम्

guñjāphalasavarṇaṃ ca viśuddhaṃ viddhi śoṇitam

24.23

नात्युष्णशीतं लघु दीपनीयं रक्ते ऽपनीते हितमन्नपानम्

nātyuṣṇaśītaṃ laghu dīpanīyaṃ rakte 'panīte hitamannapānam

24.23.2

तदा शरीरं ह्यनवस्थितासृगग्निर् विशेषेण च रक्षितव्यः

tadā śarīraṃ hyanavasthitāsṛgagnir viśeṣeṇa ca rakṣitavyaḥ

24.24

प्रसन्नवर्णेन्द्रियमिन्द्रियार्थानिच्छन्तमव्याहतपक्तृवेगम्

prasannavarṇendriyamindriyārthānicchantamavyāhatapaktṛvegam

24.24.2

सुखान्वितं तुष्टिबलोपपन्नं विशुद्धरक्तं पुरुषं वन्दन्ति

sukhānvitaṃ tuṣṭibalopapannaṃ viśuddharaktaṃ puruṣaṃ vandanti

24.25

यदा तु रक्तवाहीनि रससंज्ञावहानि च

yadā tu raktavāhīni rasasaṃjñāvahāni ca

24.25.2

पृथक् पृथक् समस्ता वा स्रोतांसि कुपिता मलाः

pṛthak pṛthak samastā vā srotāṃsi kupitā malāḥ

24.26

मलिनाहारशीलस्य रजोमोहावृतात्मनः

malināhāraśīlasya rajomohāvṛtātmanaḥ

24.26.2

प्रतिहत्यावतिष्ठन्ते जायन्ते व्याधयस्तदा

pratihatyāvatiṣṭhante jāyante vyādhayastadā

24.27

मदमूर्च्छायसंन्यासास्तेषां विद्याद्विचक्षणः

madamūrcchāyasaṃnyāsāsteṣāṃ vidyādvicakṣaṇaḥ

24.27.2

यथोत्तरं बलाधिक्यं हेतुलिङ्गोपशान्तिषु

yathottaraṃ balādhikyaṃ hetuliṅgopaśāntiṣu

24.28

दुर्बलं चेतसः स्थानं यदा वायुः प्रपद्यते

durbalaṃ cetasaḥ sthānaṃ yadā vāyuḥ prapadyate

24.28.2

मनो विक्षोभयञ्जन्तोः संज्ञां संमोहयेत्तदा

mano vikṣobhayañjantoḥ saṃjñāṃ saṃmohayettadā

24.29

पित्तमेवं कफश्चैवं मनो विक्षोभयन्नृणाम्

pittamevaṃ kaphaścaivaṃ mano vikṣobhayannṛṇām

24.29.2

संज्ञां नयत्याकुलतां विशेषश्चात्र वक्ष्यते

saṃjñāṃ nayatyākulatāṃ viśeṣaścātra vakṣyate

24.30

सक्तानल्पद्रुताभाषं चलस्खलितचेष्टितम्

saktānalpadrutābhāṣaṃ calaskhalitaceṣṭitam

24.30.2

विद्याद्वातमदाविष्टं रूक्षश्यावारुणाकृतिम्

vidyādvātamadāviṣṭaṃ rūkṣaśyāvāruṇākṛtim

Carakasaṃhitā