11.40

यः पित्तदाहेन विदह्यमानः शीतक्रियां भोग इति व्यवस्येत्

yaḥ pittadāhena vidahyamānaḥ śītakriyāṃ bhoga iti vyavasyet

11.40.2

दुःखप्रतीकारविधौ प्रवृत्तः कामेषु कुर्यात्स हि भोगसंज्ञाम्

duḥkhapratīkāravidhau pravṛttaḥ kāmeṣu kuryātsa hi bhogasaṃjñām

11.41

कामेष्वनैकान्तिकता च यस्मादतो ऽपि मे तेषु न भोगसंज्ञा

kāmeṣvanaikāntikatā ca yasmādato 'pi me teṣu na bhogasaṃjñā

11.41.2

य एव भावा हि सुखं दिशन्ति त एव दुःखं पुनरावहन्ति

ya eva bhāvā hi sukhaṃ diśanti ta eva duḥkhaṃ punarāvahanti

11.42

गुरूणि वासांस्यगुरूणि चैव सुखाय शीते ह्यसुखाय घर्मे

gurūṇi vāsāṃsyagurūṇi caiva sukhāya śīte hyasukhāya gharme

11.42.2

चन्द्रांशवश्चन्दनमेव चोष्णे सुखाय दुःखाय भवन्ति शीते

candrāṃśavaścandanameva coṣṇe sukhāya duḥkhāya bhavanti śīte

11.43

द्वन्द्वानि सर्वस्य यतः प्रसक्तान्यलाभलाभप्रभृतीनि लोके

dvandvāni sarvasya yataḥ prasaktānyalābhalābhaprabhṛtīni loke

11.43.2

अतो ऽपि नैकान्तसुखो ऽस्ति कश्चिन्नैकान्तदुःखः पुरुषः पृथिव्याम्

ato 'pi naikāntasukho 'sti kaścinnaikāntaduḥkhaḥ puruṣaḥ pṛthivyām

11.44

दृष्ट्वा विमिश्रां सुखदुःखतां मे राज्यं च दास्यं च मतं समानम्

dṛṣṭvā vimiśrāṃ sukhaduḥkhatāṃ me rājyaṃ ca dāsyaṃ ca mataṃ samānam

11.44.2

नित्यं हसत्येव हि नैव राजा न चापि संतप्यत एव दासः

nityaṃ hasatyeva hi naiva rājā na cāpi saṃtapyata eva dāsaḥ

11.45

आज्ञा नृपत्वे ऽभ्यधिकेति यत्स्यान्महान्ति दुःखान्यत एव राज्ञः

ājñā nṛpatve 'bhyadhiketi yatsyānmahānti duḥkhānyata eva rājñaḥ

11.45.2

आसङ्गकाष्ठप्रतिमो हि राजा लोकस्य हेतोः परिखेदमेति

āsaṅgakāṣṭhapratimo hi rājā lokasya hetoḥ parikhedameti

11.46

राज्ये नृपस्त्यागिनि बह्वमित्रे विश्वासमागच्छति चेद्विपन्नः

rājye nṛpastyāgini bahvamitre viśvāsamāgacchati cedvipannaḥ

11.46.2

अथापि विश्रम्भमुपैति नेह किं नाम सौख्यं चकितस्य राज्ञः

athāpi viśrambhamupaiti neha kiṃ nāma saukhyaṃ cakitasya rājñaḥ

11.47

यदा च जित्वापि महीं समग्रां वासाय दृष्टं पुरमेकमेव

yadā ca jitvāpi mahīṃ samagrāṃ vāsāya dṛṣṭaṃ puramekameva

11.47.2

तत्रापि चैकं भवनं निषेव्यं श्रमः परार्थे ननु राजभावः

tatrāpi caikaṃ bhavanaṃ niṣevyaṃ śramaḥ parārthe nanu rājabhāvaḥ

11.48

राज्ञो ऽपि वासोयुगमेकमेव क्षुत्संनिरोधाय तथान्नमात्रा

rājño 'pi vāsoyugamekameva kṣutsaṃnirodhāya tathānnamātrā

11.48.2

शय्या तथैकासनमेकमेव शेषा विशेषा नृपतेर्मदाय

śayyā tathaikāsanamekameva śeṣā viśeṣā nṛpatermadāya

11.49

तुष्ट्यर्थमेतच्च फलं यदीष्टमृते ऽपि राज्यान्मम तुष्टिरस्ति

tuṣṭyarthametacca phalaṃ yadīṣṭamṛte 'pi rājyānmama tuṣṭirasti

11.49.2

तुष्टौ च सत्यां पुरुषस्य लोके सर्वे विशेषा ननु निर्विशेषाः

tuṣṭau ca satyāṃ puruṣasya loke sarve viśeṣā nanu nirviśeṣāḥ

Buddhacarita