3.55

अथाब्रवीद् राजसुतः स सूतं नरैश्चतुर्भिर् ह्रियते क एषः

athābravīd rājasutaḥ sa sūtaṃ naraiścaturbhir hriyate ka eṣaḥ

3.55.2

दीनैर्मनुष्यैरनुगम्यमानो यो भूषितश्चाप्यवरुद्यते च

dīnairmanuṣyairanugamyamāno yo bhūṣitaścāpyavarudyate ca

3.56

ततः स शुद्धात्मभिरेव देवैः शुद्धाधिवासैर् अभिभूतचेताः

tataḥ sa śuddhātmabhireva devaiḥ śuddhādhivāsair abhibhūtacetāḥ

3.56.2

अवाच्यमप्यर्थम् इमं नियन्ता प्रव्याजहारार्थवदीश्वराय

avācyamapyartham imaṃ niyantā pravyājahārārthavadīśvarāya

3.57

बुद्धीन्द्रियप्राणगुणैर्वियुक्तः सुप्तो विसंज्ञस्तृणकाष्ठभूतः

buddhīndriyaprāṇaguṇairviyuktaḥ supto visaṃjñastṛṇakāṣṭhabhūtaḥ

3.57.2

संवर्ध्य संरक्ष्य च यत्नवद्भिः प्रियप्रियैस्त्यज्यत एष को ऽपि

saṃvardhya saṃrakṣya ca yatnavadbhiḥ priyapriyaistyajyata eṣa ko 'pi

3.58

इति प्रणेतुः स निशम्य वाक्यं संचुक्षुभे किंचिदुवाच चैनम्

iti praṇetuḥ sa niśamya vākyaṃ saṃcukṣubhe kiṃciduvāca cainam

3.58.2

किं केवलो ऽस्यैव जनस्य धर्मः सर्वप्रजानामयमीदृशो ऽन्तः

kiṃ kevalo 'syaiva janasya dharmaḥ sarvaprajānāmayamīdṛśo 'ntaḥ

3.59

ततः प्रणेता वदति स्म तस्मै सर्वप्रजानामिदमन्तकर्म

tataḥ praṇetā vadati sma tasmai sarvaprajānāmidamantakarma

3.59.2

हीनस्य मध्यस्य महात्मनो वा सर्वस्य लोके नियतो विनाशः

hīnasya madhyasya mahātmano vā sarvasya loke niyato vināśaḥ

3.60

ततः स धीरो ऽपि नरेन्द्रसूनुः श्रुत्वैव मृत्युं विषसाद सद्यः

tataḥ sa dhīro 'pi narendrasūnuḥ śrutvaiva mṛtyuṃ viṣasāda sadyaḥ

3.60.2

अंसेन संश्लिष्य च कूबराग्रं प्रोवाच निह्रादवता स्वरेण

aṃsena saṃśliṣya ca kūbarāgraṃ provāca nihrādavatā svareṇa

3.61

इयं च निष्ठा नियता प्रजानां प्रमाद्यति त्यक्तभयश्च लोकः

iyaṃ ca niṣṭhā niyatā prajānāṃ pramādyati tyaktabhayaśca lokaḥ

3.61.2

मनांसि शङ्के कठिनानि नॄणां स्वस्थास्तथा ह्यध्वनि वर्तमानाः

manāṃsi śaṅke kaṭhināni nṝṇāṃ svasthāstathā hyadhvani vartamānāḥ

3.62

तस्माद्रथः सूत निवर्त्यतां नो विहारभूमेर्न हि देशकालः

tasmādrathaḥ sūta nivartyatāṃ no vihārabhūmerna hi deśakālaḥ

3.62.2

जानन्विनाशं कथम् आर्तिकाले सचेतनः स्यादिह हि प्रमत्तः

jānanvināśaṃ katham ārtikāle sacetanaḥ syādiha hi pramattaḥ

3.63

इति ब्रुवाणे ऽपि नराधिपात्मजे निवर्तयामास स नैव तं रथम्

iti bruvāṇe 'pi narādhipātmaje nivartayāmāsa sa naiva taṃ ratham

3.63.2

विशेषयुक्तं तु नरेन्द्रशासनात्स पद्मषण्डं वनमेव निर्ययौ

viśeṣayuktaṃ tu narendraśāsanātsa padmaṣaṇḍaṃ vanameva niryayau

3.64

ततः शिवं कुसुमितबालपादपं परिभ्रमत्प्रमुदितमत्तकोकिलम्

tataḥ śivaṃ kusumitabālapādapaṃ paribhramatpramuditamattakokilam

3.64.2

विमानवत्स कमलचारुदीर्घिकं ददर्श तद्वनमिव नन्दनं वनम्

vimānavatsa kamalacārudīrghikaṃ dadarśa tadvanamiva nandanaṃ vanam

Buddhacarita