1.1.1

उपनयनं व्याख्यास्यामः

upanayanaṃ vyākhyāsyāmaḥ

1.1.2

स पुरस्तादेव संभारान् उपकल्पयते पालाशम् इध्मं खादिरम् औदुम्बरं वैकङ्कतं वा

sa purastādeva saṃbhārān upakalpayate pālāśam idhmaṃ khādiram audumbaraṃ vaikaṅkataṃ vā

1.1.3

एतद्वृक्षीयाम् एव दर्वीं करोति त्वग्बिलां मूलदण्डारत्नीम्

etadvṛkṣīyām eva darvīṃ karoti tvagbilāṃ mūladaṇḍāratnīm

1.1.4

चतुरङ्गुलं बिलं करोति

caturaṅgulaṃ bilaṃ karoti

1.1.5

सादयाचारिकं कर्मेति विज्ञायते

sādayācārikaṃ karmeti vijñāyate

1.1.6

गर्भाष्टमेषु ब्राह्मणम् उपनयीत गर्भैकादशेषु राजन्यं गर्भद्वादशेषु वैश्यम्

garbhāṣṭameṣu brāhmaṇam upanayīta garbhaikādaśeṣu rājanyaṃ garbhadvādaśeṣu vaiśyam

1.1.7

गर्भनवमेषु ब्राह्मणम् इत्य् अपरम्

garbhanavameṣu brāhmaṇam ity aparam

1.1.8

वासांसि समामनन्त्यैणेयं ब्राह्मणो वसीत रौरवं राजन्यो बस्ताजिनं वैश्यः

vāsāṃsi samāmanantyaiṇeyaṃ brāhmaṇo vasīta rauravaṃ rājanyo bastājinaṃ vaiśyaḥ

1.1.9

यद् अजिनं धारयेद् ब्रह्मवर्चवृद् वासो धारयेत् क्षत्रं वर्धयेत्

yad ajinaṃ dhārayed brahmavarcavṛd vāso dhārayet kṣatraṃ vardhayet

1.1.10

उभयं धार्यम् उभयोर् वृद्ध्या इति विज्ञायते

ubhayaṃ dhāryam ubhayor vṛddhyā iti vijñāyate

1.1.11

वसन्ते ब्राह्मणम् उपनयीत ग्रीष्मे हेमन्ते वा राजन्यं शरदि वैश्यं वर्षासु रथकारं शिशिरे वा सर्वान्

vasante brāhmaṇam upanayīta grīṣme hemante vā rājanyaṃ śaradi vaiśyaṃ varṣāsu rathakāraṃ śiśire vā sarvān

1.1.12

आपूर्यमाणपक्षे पुण्ये नक्षत्रे विशेषेण पुंनामधेय आशितस्य कुमारस्य केशान् वापयित्वा स्नातमलंकृतम् अहतं वासः परिधाप्य प्राचीनप्रवण उदीचीनप्रवणे समे वा देशे स्थण्डिलम् उद्धत्यावोक्ष्याग्निं मथित्वा लौकिकं वाहृत्य न्युप्योपसमादधाति

āpūryamāṇapakṣe puṇye nakṣatre viśeṣeṇa puṃnāmadheya āśitasya kumārasya keśān vāpayitvā snātamalaṃkṛtam ahataṃ vāsaḥ paridhāpya prācīnapravaṇa udīcīnapravaṇe same vā deśe sthaṇḍilam uddhatyāvokṣyāgniṃ mathitvā laukikaṃ vāhṛtya nyupyopasamādadhāti

1.2.1

प्रागग्रैर् दर्भैर् अग्निं परिस्तृणात्य् अपि वोदगग्राः पश्चात् पुरस्ताच्च भवन्ति

prāgagrair darbhair agniṃ paristṛṇāty api vodagagrāḥ paścāt purastācca bhavanti

1.2.2

दक्षिणः पक्ष उपरिष्टाद्भवत्य् अधस्ताद् उत्तरः

dakṣiṇaḥ pakṣa upariṣṭādbhavaty adhastād uttaraḥ

1.2.3

दक्षिणेनाग्निं ब्रह्मायतने दर्भान् संस्तीर्य मयि गृह्णाम्य् अग्रे अग्निम् इति द्वाभ्याम् आत्मन्यग्निं ध्यात्वोत्तरेणाग्निं पात्रेभ्यः संस्तीर्य यथार्थं द्रव्याणि प्रयुनक्त्य् अश्मानम् अहतं वासो ऽजिनं मौञ्जीं मेखलां त्रिवृतं ब्राह्मणस्य मौर्वीं राजन्यस्य सौत्रीं वैश्यस्य बैल्वं पालाशं वा दण्डं ब्राह्मणस्य नैयग्रोधं राजन्यस्यौदुम्बरं वैश्यस्य

dakṣiṇenāgniṃ brahmāyatane darbhān saṃstīrya mayi gṛhṇāmy agre agnim iti dvābhyām ātmanyagniṃ dhyātvottareṇāgniṃ pātrebhyaḥ saṃstīrya yathārthaṃ dravyāṇi prayunakty aśmānam ahataṃ vāso 'jinaṃ mauñjīṃ mekhalāṃ trivṛtaṃ brāhmaṇasya maurvīṃ rājanyasya sautrīṃ vaiśyasya bailvaṃ pālāśaṃ vā daṇḍaṃ brāhmaṇasya naiyagrodhaṃ rājanyasyaudumbaraṃ vaiśyasya

1.2.4

एकविंशतिदारुम् इध्मं संनह्यत्य् आहुतिपरिमाणं वा

ekaviṃśatidārum idhmaṃ saṃnahyaty āhutiparimāṇaṃ vā

1.2.5

तस्मिञ्छम्याः परिधीन् उपसंनह्यति

tasmiñchamyāḥ paridhīn upasaṃnahyati

1.2.6

दर्वीं कूर्चमाज्यस्थालीं प्रणीताप्रणयनं प्रोक्षणीपात्रम् उपवेषं येन चार्थः सकृद् एव सर्वाणि यथोपपादं वा

darvīṃ kūrcamājyasthālīṃ praṇītāpraṇayanaṃ prokṣaṇīpātram upaveṣaṃ yena cārthaḥ sakṛd eva sarvāṇi yathopapādaṃ vā

1.2.7

एतस्मिन् काले ब्रह्मा यज्ञोपवीतं कृत्वाप आचम्यापरेणाग्निम् अतिक्रम्य दक्षिणतो ब्रह्मायतनात् तृणं निरस्याप उपस्पृश्याग्निम् अभिमुख उपविशति

etasmin kāle brahmā yajñopavītaṃ kṛtvāpa ācamyāpareṇāgnim atikramya dakṣiṇato brahmāyatanāt tṛṇaṃ nirasyāpa upaspṛśyāgnim abhimukha upaviśati

1.2.8

अपरेणाग्निं प्राङ्मुख उपविश्य समाव् अप्रच्छिन्नाग्रौ दर्भौ प्रादेशमात्रौ पवित्रे कृत्वान्येन नखाच्छित्त्वाद्भिर् अनुमृज्य

apareṇāgniṃ prāṅmukha upaviśya samāv apracchinnāgrau darbhau prādeśamātrau pavitre kṛtvānyena nakhācchittvādbhir anumṛjya

Bhāradvājagṛhyasūtra