3.35.2.12

दैवपुरुषकारयोर् उभयोरपि बाध्यत्वं दर्शयन्नेकान्तेन नियतायुःपक्षं व्युदस्यति कर्मेत्यादि

daivapuruṣakārayor ubhayorapi bādhyatvaṃ darśayannekāntena niyatāyuḥpakṣaṃ vyudasyati karmetyādi

3.35.2.13

न क्वचित् कर्म न भवति यदुच्यते

na kvacit karma na bhavati yaducyate

3.35.2.13.2

नाभुक्तं क्षीयते कर्म कल्पकोटिशतैरपि

nābhuktaṃ kṣīyate karma kalpakoṭiśatairapi

3.35.2.13.3

अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं कर्म शुभाशुभम्

avaśyameva bhoktavyaṃ kṛtaṃ karma śubhāśubham

3.35.2.13.4

इति

iti

3.35.2.14

किंचित्त्वकालनियतमिति यथा इदं मारकं कर्म न तु क्वचित्काले पञ्चविंशवर्षादौ नियतं तेन यस्मिन् काले पुरुषकाराख्यं दृष्टकर्मानुगुणं प्राप्नोति तस्मिन् काले सहकारिसांनिध्योपबृंहितबलं मारयति यदा तु दृष्टम् अपथ्यसेवादि न प्राप्नोति न तदा मारयति प्रत्ययैः प्रतिबोध्यत इति दृष्टकारणैर् उद्रिक्तं क्रियते

kiṃcittvakālaniyatamiti yathā idaṃ mārakaṃ karma na tu kvacitkāle pañcaviṃśavarṣādau niyataṃ tena yasmin kāle puruṣakārākhyaṃ dṛṣṭakarmānuguṇaṃ prāpnoti tasmin kāle sahakārisāṃnidhyopabṛṃhitabalaṃ mārayati yadā tu dṛṣṭam apathyasevādi na prāpnoti na tadā mārayati pratyayaiḥ pratibodhyata iti dṛṣṭakāraṇair udriktaṃ kriyate

3.35.2.15

ये तु ब्रुवते किंचित् कर्म कालनियतं यदा पच्यते तस्मिन् काले पच्यत एवेति कालनियमः विपाकनियतं तु इदं कर्म विपच्यत एव न तु विपच्यत इति न कालविपाकनियतं तु यथेदं कर्म अस्मिन्नेव काले विपच्यत एवेति एतच्च कालविपाकनियतत्वाद् बलवद् उच्यते एतदेव दृष्टाबाधनीयमिति तेषां मते अभुक्तम् अपि क्षीयते दुर्बलकर्म प्रायश्चित्तादिनेति बोद्धव्यं परं विपर्ययेऽपि तदा किंचित्त्वविपाककालनियतमिति वक्तव्यं स्यात् किंचित्त्वकालनियतमिति वचनात्तु कालनियतमपि

ye tu bruvate kiṃcit karma kālaniyataṃ yadā pacyate tasmin kāle pacyata eveti kālaniyamaḥ vipākaniyataṃ tu idaṃ karma vipacyata eva na tu vipacyata iti na kālavipākaniyataṃ tu yathedaṃ karma asminneva kāle vipacyata eveti etacca kālavipākaniyatatvād balavad ucyate etadeva dṛṣṭābādhanīyamiti teṣāṃ mate abhuktam api kṣīyate durbalakarma prāyaścittādineti boddhavyaṃ paraṃ viparyaye'pi tadā kiṃcittvavipākakālaniyatamiti vaktavyaṃ syāt kiṃcittvakālaniyatamiti vacanāttu kālaniyatamapi

8.7.2.1

तत्रेति शास्त्रदृढतादौ

tatreti śāstradṛḍhatādau

8.7.2.2

तद्विद्यसंभाषा तच्छास्त्राध्यायिना सह संभाषणम्

tadvidyasaṃbhāṣā tacchāstrādhyāyinā saha saṃbhāṣaṇam

8.7.2.3

कल्यः नीरोगः

kalyaḥ nīrogaḥ

8.7.2.4

कृतक्षण इति अनन्यव्यापारत्वेनाध्ययनाय कृतकालपरिग्रहः

kṛtakṣaṇa iti ananyavyāpāratvenādhyayanāya kṛtakālaparigrahaḥ

8.7.2.5

प्रातर्वा उत्थाय उपव्यूषं वा उत्थायेति योजना

prātarvā utthāya upavyūṣaṃ vā utthāyeti yojanā

8.7.2.6

उपव्यूषमिति किंचिच्छेषायां रात्रौ

upavyūṣamiti kiṃciccheṣāyāṃ rātrau

8.7.2.7

मनःपुरःसराभिर् इति एकाग्रमनःप्रणीताभिः

manaḥpuraḥsarābhir iti ekāgramanaḥpraṇītābhiḥ

8.7.2.8

स्वदोषपरिहारपरदोषप्रमाणार्थम् इति स्वकीयाध्ययनदोषपरिहारार्थं परकीयाध्ययनदोषप्रमाणार्थं परकीयाध्ययनदोषज्ञानार्थम् इत्यर्थः

svadoṣaparihāraparadoṣapramāṇārtham iti svakīyādhyayanadoṣaparihārārthaṃ parakīyādhyayanadoṣapramāṇārthaṃ parakīyādhyayanadoṣajñānārtham ityarthaḥ

8.7.2.9

प्रमीयतेऽनेनेति प्रमाणं ज्ञानमात्रमीप्सितम्

pramīyate'neneti pramāṇaṃ jñānamātramīpsitam

8.7.2.10

सम्यग् बुद्ध्वार्थतत्त्वं बुद्ध्वा चाधीयानो निर्दोषाध्ययनो भवति सम्यगध्ययनज्ञानाच्च परस्य सदोषमध्ययनं प्रतिपद्यते

samyag buddhvārthatattvaṃ buddhvā cādhīyāno nirdoṣādhyayano bhavati samyagadhyayanajñānācca parasya sadoṣamadhyayanaṃ pratipadyate

8.7.2.11

इत्यध्ययनविधिरिति उपसंहरणम्

ityadhyayanavidhiriti upasaṃharaṇam

8.7.2.12

यथोक्तेन विधिनाध्ययनं क्रियमाणं सुसंगृहीतं भवति

yathoktena vidhinādhyayanaṃ kriyamāṇaṃ susaṃgṛhītaṃ bhavati

8.7.2.13

दृष्टादृष्टसंपत्त्याध्ययनकालवर्जनं वेदाध्ययने निषिद्धमेवात्रापि तज्ज्ञेयमिति न विशेषेणोक्तम्

dṛṣṭādṛṣṭasaṃpattyādhyayanakālavarjanaṃ vedādhyayane niṣiddhamevātrāpi tajjñeyamiti na viśeṣeṇoktam

Āyurvedadīpikā