1.22.10.2

आवस्थिक इति रोगित्वबाल्याद्यवस्थाविशेषित इत्यर्थः

āvasthika iti rogitvabālyādyavasthāviśeṣita ityarthaḥ

1.22.10.3

विकारमपेक्षत इति बाल्यादिकृतं तु श्लेष्मविकारं ज्वरादिकं चाहारनियमार्थमपेक्षत इत्यर्थः

vikāramapekṣata iti bālyādikṛtaṃ tu śleṣmavikāraṃ jvarādikaṃ cāhāraniyamārthamapekṣata ityarthaḥ

1.22.10.4

ऋतुसात्म्यं हि ऋतुमपेक्षत इति ऋतुसात्म्यापेक्षः

ṛtusātmyaṃ hi ṛtumapekṣata iti ṛtusātmyāpekṣaḥ

1.22.11.1

एवमाहारोपयोगः कर्तव्य एवं न कर्तव्य इत्युपयोगनियमः स जीर्णलक्षणापेक्ष इति प्राधान्येनोक्तः

evamāhāropayogaḥ kartavya evaṃ na kartavya ityupayoganiyamaḥ sa jīrṇalakṣaṇāpekṣa iti prādhānyenoktaḥ

1.22.11.2

तेनेह अजल्पन्न् अहसन् नातिद्रुतं नातिविलम्बितम् इत्याद्युपयोगनियममप्यपेक्षत एव अजीर्णभोजने तु महांस्त्रिदोषकोपलक्षणो दोषो भवतीत्ययम् एवोदाहृतः

teneha ajalpann ahasan nātidrutaṃ nātivilambitam ityādyupayoganiyamamapyapekṣata eva ajīrṇabhojane tu mahāṃstridoṣakopalakṣaṇo doṣo bhavatītyayam evodāhṛtaḥ

1.22.13.1

यदायत्तम् ओकसात्म्यम् इति भोक्तृपुरुषापेक्षं ह्य् अभ्याससात्म्यं भवति कस्यचिद्धि किंचिद् एवाभ्यासात् पथ्यमपथ्यं वा सात्म्यं भवति

yadāyattam okasātmyam iti bhoktṛpuruṣāpekṣaṃ hy abhyāsasātmyaṃ bhavati kasyaciddhi kiṃcid evābhyāsāt pathyamapathyaṃ vā sātmyaṃ bhavati

1.23.1

एषामित्यादौ शुभफला विशेषा अशुभफलाश्च परस्परोपकारका भवन्तीति ज्ञेयम्

eṣāmityādau śubhaphalā viśeṣā aśubhaphalāśca parasparopakārakā bhavantīti jñeyam

1.23.2

तत्र प्रकृत्या लाघवादिः शुभफलः गुर्वादिश् चाशुभफलः

tatra prakṛtyā lāghavādiḥ śubhaphalaḥ gurvādiś cāśubhaphalaḥ

1.23.3

करणाद्याधेयोऽपि विशेषः शास्त्रोक्तः शुभः निषिद्धस्त्वशुभः

karaṇādyādheyo'pi viśeṣaḥ śāstroktaḥ śubhaḥ niṣiddhastvaśubhaḥ

1.23.4

देशासात्म्यं निन्दितदेशभवत्वादि च द्रव्यस्याशुभफलम्

deśāsātmyaṃ ninditadeśabhavatvādi ca dravyasyāśubhaphalam

1.23.5

एवं कालासात्म्यमशुभफलं चाजीर्णभोजनादि तथा ओकासात्म्यं चाशुभमशुभफलमिति ज्ञेयं विपरीतं तु शुभफलम्

evaṃ kālāsātmyamaśubhaphalaṃ cājīrṇabhojanādi tathā okāsātmyaṃ cāśubhamaśubhaphalamiti jñeyaṃ viparītaṃ tu śubhaphalam

1.23.6

मोहादिति अज्ञानात् प्रमादादिति ज्ञात्वापि रागाद् इत्यर्थः

mohāditi ajñānāt pramādāditi jñātvāpi rāgād ityarthaḥ

1.23.7

प्रियमिति तदात्वमात्रप्रियम्

priyamiti tadātvamātrapriyam

1.23.8

अहितमित्यस्य विवरणमसुखोदर्कम् इति

ahitamityasya vivaraṇamasukhodarkam iti

1.23.9

असुखं दुःखरूपम् उदर्क उत्तरकालीनं फलं यस्य स तथा

asukhaṃ duḥkharūpam udarka uttarakālīnaṃ phalaṃ yasya sa tathā

1.23.10

अन्यद्वेति भेषजविहारादि

anyadveti bheṣajavihārādi

1.24.1

तत्रेत्यादौ इदमिति वक्ष्यमाणम्

tatretyādau idamiti vakṣyamāṇam

1.24.2

आहारविधिर् विधीयते येनोष्णस्निग्धादिना वक्ष्यमाणेन तदाहारविधिविधानम्

āhāravidhir vidhīyate yenoṣṇasnigdhādinā vakṣyamāṇena tadāhāravidhividhānam

1.24.3

आतुराणां च केषांचिदिति पदेन रक्तपित्तिनां शीतमेव कफरोगिणां रूक्षमेव हितमित्यादिविपर्ययं दर्शयति

āturāṇāṃ ca keṣāṃciditi padena raktapittināṃ śītameva kapharogiṇāṃ rūkṣameva hitamityādiviparyayaṃ darśayati

1.24.4

केषांचिद्भुञ्जानानाम् इदम् आहारविधिविधानं हिततमं भवतीति योजना

keṣāṃcidbhuñjānānām idam āhāravidhividhānaṃ hitatamaṃ bhavatīti yojanā

Āyurvedadīpikā