1.16.11

अयं च पिप्पल्यतियोगनिषेधोऽपवादं परित्यज्य ज्ञेयः

ayaṃ ca pippalyatiyoganiṣedho'pavādaṃ parityajya jñeyaḥ

1.16.12

तेन पिप्पलीरसायनप्रयोगस् तथा गुल्मादिषु च पिप्पलीवर्धमानकप्रयोगो न विरोधम् आवहति

tena pippalīrasāyanaprayogas tathā gulmādiṣu ca pippalīvardhamānakaprayogo na virodham āvahati

1.16.13

उक्ते हि विषये यथोक्तविधानेन निर्दोषा एव पिप्पल्य इति ऋषिवचनाद् उन्नीयते

ukte hi viṣaye yathoktavidhānena nirdoṣā eva pippalya iti ṛṣivacanād unnīyate

1.16.13.2

अन्ये तु अन्नसंस्करणे पिप्पल्यादीनाम् अतिप्रयोगो न तु स्वातन्त्र्येणेति ब्रुवते

anye tu annasaṃskaraṇe pippalyādīnām atiprayogo na tu svātantryeṇeti bruvate

1.16.13.3

सततम् उपयुज्यमाना इति अतिमात्रत्वेन तथा सततप्रयोगेण चेति ज्ञेयम्

satatam upayujyamānā iti atimātratvena tathā satataprayogeṇa ceti jñeyam

1.17.2.1

हृदयापकर्तिन इति हृदयपरिकर्तनरूपवेदनायुक्ताः

hṛdayāpakartina iti hṛdayaparikartanarūpavedanāyuktāḥ

1.18.7.1

ग्लानिः मांसापचयो हर्षक्षयो वा

glāniḥ māṃsāpacayo harṣakṣayo vā

1.18.7.2

न केवलं लवणातियोगः शरीरोपघातकरः किंतु भूमेर् अप्युपघातकर इत्याह ये ऽपीहेत्यादि

na kevalaṃ lavaṇātiyogaḥ śarīropaghātakaraḥ kiṃtu bhūmer apyupaghātakara ityāha ye 'pīhetyādi

1.18.7.3

ऊषरा इति लवणप्रधानाः

ūṣarā iti lavaṇapradhānāḥ

1.18.7.4

लवणं नात्युपयुञ्जीतेति नातिमात्रं लवणं सततम् उपयुञ्जीत अन्नद्रव्यसंस्कारकं तु स्तोकमात्रम् अभ्यासेनाप्युपयोजनीयम् एव

lavaṇaṃ nātyupayuñjīteti nātimātraṃ lavaṇaṃ satatam upayuñjīta annadravyasaṃskārakaṃ tu stokamātram abhyāsenāpyupayojanīyam eva

1.18.7.5

वाह्लीकादिव्यतिरिक्ते ऽपि देशे ये ऽतिलवणम् अश्नन्ति तेषामपि दोषानाह ये हीत्यादि

vāhlīkādivyatirikte 'pi deśe ye 'tilavaṇam aśnanti teṣāmapi doṣānāha ye hītyādi

1.18.7.6

एतेन चान्यत्रापि देशे ऽतिमात्रलवणसात्म्यानां लवणात्युपयोगकृत एव शैथिल्यादिदोष उन्नीयते न देशस्वभावकृतः

etena cānyatrāpi deśe 'timātralavaṇasātmyānāṃ lavaṇātyupayogakṛta eva śaithilyādidoṣa unnīyate na deśasvabhāvakṛtaḥ

1.19.2.1

तेषामिति अतिक्षारलवणसात्म्यानाम्

teṣāmiti atikṣāralavaṇasātmyānām

1.19.2.2

तत्सात्म्यत इति अतिमात्रक्षाराद् अतिमात्रलवणाच् च सात्म्यात्

tatsātmyata iti atimātrakṣārād atimātralavaṇāc ca sātmyāt

1.19.2.3

क्रमेणेति न वेगान् धारणीयोक्तसात्म्यपरित्यागक्रमेण

krameṇeti na vegān dhāraṇīyoktasātmyaparityāgakrameṇa

1.19.2.4

इह च सात्म्यशब्देनौकसात्म्यम् अभिप्रेतम्

iha ca sātmyaśabdenaukasātmyam abhipretam

1.19.2.5

अल्पदोषम् अदोषं वेति पक्षद्वये ऽत्यर्थसात्म्यम् अल्पदोषं भवति अन्यत्त्वदोषम् इति व्यवस्था

alpadoṣam adoṣaṃ veti pakṣadvaye 'tyarthasātmyam alpadoṣaṃ bhavati anyattvadoṣam iti vyavasthā

1.20.5.1

सात्म्यं नामेति ओकसात्म्यं नामेत्यर्थः

sātmyaṃ nāmeti okasātmyaṃ nāmetyarthaḥ

1.20.5.2

ओकादिति अभ्यासात्

okāditi abhyāsāt

1.20.5.3

उपशयार्थ इति उपशयशब्दाभिधेय इत्यर्थः

upaśayārtha iti upaśayaśabdābhidheya ityarthaḥ

Āyurvedadīpikā