1.24.2.4

विषमारम्भमूलाद्यैर् ज्वर एको निगद्यते इत्यादि औषधग्रहणेन च सर्वपथ्यावरोधः

viṣamārambhamūlādyair jvara eko nigadyate ityādi auṣadhagrahaṇena ca sarvapathyāvarodhaḥ

1.24.2.5

शरीरं चात्र हेतौ लिङ्गे चान्तर्भवति

śarīraṃ cātra hetau liṅge cāntarbhavati

1.24.2.6

स्वस्थातुरयोः परमुत्कृष्टमयनं मार्ग इति स्वस्थातुरपरायणम्

svasthāturayoḥ paramutkṛṣṭamayanaṃ mārga iti svasthāturaparāyaṇam

1.24.2.7

किमन्योऽयं हेतुलिङ्गौषधज्ञानरूप आयुर्वेदो ब्रह्मबुद्धादायुर्वेदाद् उतानन्य इत्याह त्रिसूत्रम् इत्यादि

kimanyo'yaṃ hetuliṅgauṣadhajñānarūpa āyurvedo brahmabuddhādāyurvedād utānanya ityāha trisūtram ityādi

1.24.2.8

पितामहोऽपि यं त्रिसूत्रं बुबुधे तमिन्द्रः प्रोवाच

pitāmaho'pi yaṃ trisūtraṃ bubudhe tamindraḥ provāca

1.24.2.9

त्रीणि हेत्वादीनि सूत्र्यन्ते यस्मिन् येन वा तन्त्रिसूत्रम्

trīṇi hetvādīni sūtryante yasmin yena vā tantrisūtram

1.24.2.10

तत्र सूचनात् सूत्रणाच्चार्थसंततेः सूत्रम्

tatra sūcanāt sūtraṇāccārthasaṃtateḥ sūtram

1.24.2.11

एतेन तं यथा ब्रह्मा त्रिसूत्रं बुबुधे तथैव हेतुलिङ्गौषधज्ञानम् इन्द्रः प्रोवाचेत्यविप्लुतमागमं दर्शयति

etena taṃ yathā brahmā trisūtraṃ bubudhe tathaiva hetuliṅgauṣadhajñānam indraḥ provācetyaviplutamāgamaṃ darśayati

1.24.2.12

बुबुध इति न कृतवान्

bubudha iti na kṛtavān

1.24.2.13

अत एवोक्तं शाश्वतं नित्यम् इत्यर्थः

ata evoktaṃ śāśvataṃ nityam ityarthaḥ

1.24.2.14

तच्च नित्यत्वं सूत्रस्थानान्ते व्युत्पादनीयम्

tacca nityatvaṃ sūtrasthānānte vyutpādanīyam

1.26.2.1

अथोद्दिष्टम् आयुर्वेदं कथं गृहीतवान् भरद्वाज इत्याह सो ऽनन्तेत्यादि

athoddiṣṭam āyurvedaṃ kathaṃ gṛhītavān bharadvāja ityāha so 'nantetyādi

1.26.2.2

अविद्यमानाव् अन्तपारौ यस्यासाव् अनन्तपारः अत्र पारशब्देन गोबलीवर्दन्यायेनादिर् उच्यते पारशब्दो ह्य् उभयोर् अपि नदीकूलयोर् विवक्षावशाद् वर्तते किंवा अनन्तो मोक्षः पारम् उत्कृष्टं फलं यस्यायुर्वेदस्यासाव् अनन्तपारः

avidyamānāv antapārau yasyāsāv anantapāraḥ atra pāraśabdena gobalīvardanyāyenādir ucyate pāraśabdo hy ubhayor api nadīkūlayor vivakṣāvaśād vartate kiṃvā ananto mokṣaḥ pāram utkṛṣṭaṃ phalaṃ yasyāyurvedasyāsāv anantapāraḥ

1.26.2.3

वक्ष्यति हि चिकित्सा तु नैष्ठिकी या विनोपधाम् इति

vakṣyati hi cikitsā tu naiṣṭhikī yā vinopadhām iti

1.26.2.4

अत्र नैष्ठिकी मोक्षसाधनहेतुः

atra naiṣṭhikī mokṣasādhanahetuḥ

1.26.2.5

त्रयो हेत्वादयः स्कन्धरूपा यस्य स त्रिस्कन्धः स्कन्धश्च स्थूलावयवः प्रविभागो वा

trayo hetvādayaḥ skandharūpā yasya sa triskandhaḥ skandhaśca sthūlāvayavaḥ pravibhāgo vā

1.26.2.6

तत्रैवायुर्वेदग्रहणे मनो यस्य स तन्मनाः

tatraivāyurvedagrahaṇe mano yasya sa tanmanāḥ

1.26.2.7

मननाज्ज्ञानप्रकर्षशालित्वान् मुनिः

mananājjñānaprakarṣaśālitvān muniḥ

1.26.2.8

एतेन यस्मादयं महामतिस् तन्मनाः मुनिश्च तेनानन्तपारमप्यायुर्वेदं हेत्वादिस्कन्धत्रयमालम्बनं कृत्वा यथावदचिरादेव प्रतिपन्नवान् इत्याशयः

etena yasmādayaṃ mahāmatis tanmanāḥ muniśca tenānantapāramapyāyurvedaṃ hetvādiskandhatrayamālambanaṃ kṛtvā yathāvadacirādeva pratipannavān ityāśayaḥ

1.26.2.9

अचिरादिति अचिरेण

acirāditi acireṇa

Āyurvedadīpikā