28.19.2.2

अहर्षणं च सत्यपि ध्वजोत्थाने मैथुनाशक्तिः

aharṣaṇaṃ ca satyapi dhvajotthāne maithunāśaktiḥ

28.19.2.3

शुक्रं हि दुष्टं सापत्यं सदारं बाधते नरमिति अत्रापत्यबाधा रोगिक्लीबाद्यपत्यजनकत्वेन दारबाधा तु स्राविगर्भादिजनकत्वेन

śukraṃ hi duṣṭaṃ sāpatyaṃ sadāraṃ bādhate naramiti atrāpatyabādhā rogiklībādyapatyajanakatvena dārabādhā tu srāvigarbhādijanakatvena

28.20.2.1

उपघातेत्यादौ उपघातो विनाशः उपतापस्तु किंचिद् वैकल्यम्

upaghātetyādau upaghāto vināśaḥ upatāpastu kiṃcid vaikalyam

28.21.2.1

कण्डराभ्य इति सप्तम्यर्थे पञ्चमी

kaṇḍarābhya iti saptamyarthe pañcamī

28.21.2.2

खल्ली करपदावमोटनम्

khallī karapadāvamoṭanam

28.21.2.3

ग्रन्थिः स्नाय्वादिग्रन्थिरेव

granthiḥ snāyvādigranthireva

28.22.2.1

मलानित्यादौ भेदशोषप्रदूषणम् इति यथासम्भवं ज्ञेयं तत्र भेदः पुरीषस्य शोषस्तु विशेषेण सर्वमलेषु सम्भवति प्रदूषणं तु प्रदुष्टवर्णादियुक्तत्वेन प्राकृतवर्णाद्युपघातः

malānityādau bhedaśoṣapradūṣaṇam iti yathāsambhavaṃ jñeyaṃ tatra bhedaḥ purīṣasya śoṣastu viśeṣeṇa sarvamaleṣu sambhavati pradūṣaṇaṃ tu praduṣṭavarṇādiyuktatvena prākṛtavarṇādyupaghātaḥ

28.22.2.2

संगोत्सर्गाव् अतीव चेति अतीव सङ्गः अप्रवृत्तिः अत्युत्सर्गस्तु अतिप्रवृत्तिः

saṃgotsargāv atīva ceti atīva saṅgaḥ apravṛttiḥ atyutsargastu atipravṛttiḥ

28.30.2.1

सम्प्रत्यहिताहारजनितान् दोषान् दर्शयन् यथाकर्तव्यम् उपदिशति विविधादित्यादि

sampratyahitāhārajanitān doṣān darśayan yathākartavyam upadiśati vividhādityādi

28.30.2.2

भिषग्जितम् उक्तम् इति शेषः

bhiṣagjitam uktam iti śeṣaḥ

28.30.2.3

पञ्चकर्माणीत्यभिधायापि वस्तय इति वचनं तिक्तोपहितवस्तेर् विशेषेण हितत्वोपदर्शनार्थम्

pañcakarmāṇītyabhidhāyāpi vastaya iti vacanaṃ tiktopahitavaster viśeṣeṇa hitatvopadarśanārtham

28.30.2.4

शुद्धिरिति वमनादिना

śuddhiriti vamanādinā

28.30.2.5

सिद्धिः प्रोक्ता क्वचिदिति अतीसारग्रहण्यादौ

siddhiḥ proktā kvaciditi atīsāragrahaṇyādau

28.32.2.1

सम्प्रति रसादीनां शाखारूपत्वात् कोष्ठाश्रयिणो दोषा यथा शाखां यान्ति तद् आह व्यायामेत्यादि

samprati rasādīnāṃ śākhārūpatvāt koṣṭhāśrayiṇo doṣā yathā śākhāṃ yānti tad āha vyāyāmetyādi

28.32.2.2

तत्र व्यायामक्षोभात् कोष्ठं परित्यज्य शाखां मला यान्ति ऊष्मणो वह्नेस्तीक्ष्णत्वाद् विलायिता दोषाः शाखां यान्ति हितस्यानवचारणयाहितसेवयातिसेवयातिमात्रवृद्धो दोषो जलापूरवद् वृद्धः स्वस्थानमाप्लाव्य स्थानान्तरं यातीति

tatra vyāyāmakṣobhāt koṣṭhaṃ parityajya śākhāṃ malā yānti ūṣmaṇo vahnestīkṣṇatvād vilāyitā doṣāḥ śākhāṃ yānti hitasyānavacāraṇayāhitasevayātisevayātimātravṛddho doṣo jalāpūravad vṛddhaḥ svasthānamāplāvya sthānāntaraṃ yātīti

28.32.2.3

द्रुतत्वान्मारुतस्येति चलत्वाद् वायोर् वायुना क्षिप्तो यातीत्यर्थः वाय्वन्तरेण च वायोर् आक्षेपणमुपपन्नम् एवेति अन्यथा मला इति बहुवचनम् असाधु

drutatvānmārutasyeti calatvād vāyor vāyunā kṣipto yātītyarthaḥ vāyvantareṇa ca vāyor ākṣepaṇamupapannam eveti anyathā malā iti bahuvacanam asādhu

28.32.2.4

अथ शाखागताः किं कुर्वन्तीत्याह तत्रस्थाश्चेत्यादि

atha śākhāgatāḥ kiṃ kurvantītyāha tatrasthāścetyādi

28.32.2.5

विलम्बन्ते कदाचिद् इति कदाचिद्व्याधिकरणे विलम्बं कुर्वन्ति

vilambante kadācid iti kadācidvyādhikaraṇe vilambaṃ kurvanti

28.32.2.6

कुतो विलम्बन्त इत्याह न समीरिताः

kuto vilambanta ityāha na samīritāḥ

28.32.2.7

ये दोषा अल्पत्वेनाबलवन्तस्ते हेत्वन्तरेण समीरिताः सन्तः कुप्यन्ति तथा त एव नादेश इत्यननुगुणदेशे तथा नाकाल इत्यननुगुणकाले कुप्यन्तीति योजना

ye doṣā alpatvenābalavantaste hetvantareṇa samīritāḥ santaḥ kupyanti tathā ta eva nādeśa ityananuguṇadeśe tathā nākāla ityananuguṇakāle kupyantīti yojanā

Āyurvedadīpikā