26.21.1.3

स्वादूषणौ तथेत्यनेन स्वादुकटुकतिक्तकषायरूपम् एकम्

svādūṣaṇau tathetyanena svādukaṭukatiktakaṣāyarūpam ekam

26.21.1.4

कट्वाद्यैर् इत्यादाव् अपि बहुवचनं जातौ

kaṭvādyair ityādāv api bahuvacanaṃ jātau

26.21.1.5

अम्ललवणौ संयुक्तौ कटुना सहितौ शेषाभ्यां योगाद् द्वे तथाम्ललवणौ तिक्तयुक्तौ शेषयोगाद् एकम्

amlalavaṇau saṃyuktau kaṭunā sahitau śeṣābhyāṃ yogād dve tathāmlalavaṇau tiktayuktau śeṣayogād ekam

26.21.1.6

अम्लकटू तथेत्यनेनाम्लकटुतिक्तकषायरूपम् एकम्

amlakaṭū tathetyanenāmlakaṭutiktakaṣāyarūpam ekam

26.21.1.7

युज्येते त्व् इत्यादिना चैकम्

yujyete tv ityādinā caikam

26.21.1.8

एवं पञ्चदश चतूरसानि

evaṃ pañcadaśa catūrasāni

26.22.1.1

अपवर्जनादिति त्यागात्

apavarjanāditi tyāgāt

26.22.1.2

अत्र च रसानां गुणत्वेनैकस्मिन् द्रव्ये समवायो योगशब्देनोच्यते

atra ca rasānāṃ guṇatvenaikasmin dravye samavāyo yogaśabdenocyate

26.23.2.1

रससंसर्गस्य प्रकारान्तरेणासंख्येयताम् आह त्रिषष्टिः स्याद् इत्यादि

rasasaṃsargasya prakārāntareṇāsaṃkhyeyatām āha triṣaṣṭiḥ syād ityādi

26.23.2.2

अनुरसोऽग्रे वक्ष्यमाणः

anuraso'gre vakṣyamāṇaḥ

26.23.2.3

अत्र च त्रिषष्ट्यात्मकरसे रसानुरसकल्पना नास्ति केवले मधुरादौ तदभावात् तेन यथासम्भवं सप्तपञ्चाशत्संयोगविषयं रसानुरसकल्पनं ज्ञेयम्

atra ca triṣaṣṭyātmakarase rasānurasakalpanā nāsti kevale madhurādau tadabhāvāt tena yathāsambhavaṃ saptapañcāśatsaṃyogaviṣayaṃ rasānurasakalpanaṃ jñeyam

26.23.2.4

किंवा एकरसेऽप्यनुरसोऽस्त्येवाव्यपदेश्यः

kiṃvā ekarase'pyanuraso'styevāvyapadeśyaḥ

26.23.2.5

प्रकारान्तरेणाप्य् असंख्येयताम् आह रसास् तरतमाभ्याम् इत्यादि

prakārāntareṇāpy asaṃkhyeyatām āha rasās taratamābhyām ityādi

26.23.2.6

मधुरमधुरतरमधुरतमादिभेदाद् असंख्येयता रसानां भवतीति भावः

madhuramadhurataramadhuratamādibhedād asaṃkhyeyatā rasānāṃ bhavatīti bhāvaḥ

26.23.2.7

किंवा रसानुरसत्वेनैव यासंख्येयता तत्रैवायं हेतुः रसास् तरतमाभ्यामित्यादिः

kiṃvā rasānurasatvenaiva yāsaṃkhyeyatā tatraivāyaṃ hetuḥ rasās taratamābhyāmityādiḥ

26.24.2.1

एवमसंख्येयत्वेऽपि त्रिषष्टिविधैव कल्पना चिकित्साव्यवहारार्थम् इहाचार्यैः कल्पितेत्याह संयोगा इत्यादि

evamasaṃkhyeyatve'pi triṣaṣṭividhaiva kalpanā cikitsāvyavahārārtham ihācāryaiḥ kalpitetyāha saṃyogā ityādi

26.24.2.2

तत्र योग्यत्वाद् इति तत्र स्वस्थातुरहितचिकित्साप्रयोगे ऽनतिसंक्षेपविस्तररूपतया हितत्वाद् इत्यर्थः

tatra yogyatvād iti tatra svasthāturahitacikitsāprayoge 'natisaṃkṣepavistararūpatayā hitatvād ityarthaḥ

26.26.2.1

तमेव चिकित्साप्रयोगम् आह क्वचिदित्यादि

tameva cikitsāprayogam āha kvacidityādi

26.26.2.2

अत्रादिग्रहणाद् देशकालबलादीनाम् अनुक्तानां ग्रहणम्

atrādigrahaṇād deśakālabalādīnām anuktānāṃ grahaṇam

26.26.2.3

एतदेव संयुक्तासंयुक्तरसकल्पनं भिन्नरसद्रव्यमेलकाद् वानेकरसैकद्रव्यप्रयोगाद् एकरसद्रव्यप्रयोगाद्वा भवतीति दर्शयन्नाह द्रव्याणीत्यादि

etadeva saṃyuktāsaṃyuktarasakalpanaṃ bhinnarasadravyamelakād vānekarasaikadravyaprayogād ekarasadravyaprayogādvā bhavatīti darśayannāha dravyāṇītyādi

Āyurvedadīpikā