2.3.19.2.1

कर्षम् इत्यादिकान्ताः पञ्चदश प्रयोगाः

karṣam ityādikāntāḥ pañcadaśa prayogāḥ

2.3.25.2.1

घृतक्षीराशन इत्यादिना तु वृष्यत्वार्थिन आहाराचाराभिधानम्

ghṛtakṣīrāśana ityādinā tu vṛṣyatvārthina āhārācārābhidhānam

2.3.25.2.2

नित्यम् इत्यनेन व्यवायनित्यतया शुक्रमार्गानवरोधेन व्यवायशक्तिं दर्शयति

nityam ityanena vyavāyanityatayā śukramārgānavarodhena vyavāyaśaktiṃ darśayati

2.3.25.2.3

कृतम् एकं कृत्यं यैस्ते तथा एतच्च अन्योन्यार्थरागकारणम्

kṛtam ekaṃ kṛtyaṃ yaiste tathā etacca anyonyārtharāgakāraṇam

2.3.25.2.4

सिद्धार्था इति सिद्धसाध्याः अकृतार्था हि व्याकुलमनसो न कामक्षमाः

siddhārthā iti siddhasādhyāḥ akṛtārthā hi vyākulamanaso na kāmakṣamāḥ

2.3.25.2.5

वृषायत इति उपचितप्रवृत्त्युन्मुखशुक्रो भवति

vṛṣāyata iti upacitapravṛttyunmukhaśukro bhavati

2.3.28.2.1

मत्तद्विरेफाचरिताः इत्यादि गृहाणि च इत्यन्तं योग्यतया ऋतुविभागेनानुक्तम् अपि ग्रीष्म एव ज्ञेयं मेघानां इत्यन्तं प्रावृषि तथा गन्धिन इत्यन्तं शरदि वल्लभा इत्यन्तं च विधानं हेमन्तशिशिरयोर् ज्ञेयम्

mattadvirephācaritāḥ ityādi gṛhāṇi ca ityantaṃ yogyatayā ṛtuvibhāgenānuktam api grīṣma eva jñeyaṃ meghānāṃ ityantaṃ prāvṛṣi tathā gandhina ityantaṃ śaradi vallabhā ityantaṃ ca vidhānaṃ hemantaśiśirayor jñeyam

2.3.28.2.2

संकोचं कुङ्कुमं संकोचागुरुणोः समालभनार्थं वल्लभा यासु निशासु तास् तथा

saṃkocaṃ kuṅkumaṃ saṃkocāguruṇoḥ samālabhanārthaṃ vallabhā yāsu niśāsu tās tathā

2.3.32.1.1

सुखा इत्यादिग्रन्थविधानं तु वसन्ताभिप्रायविहितम् अन्यत्राप्यविरुद्धम्

sukhā ityādigranthavidhānaṃ tu vasantābhiprāyavihitam anyatrāpyaviruddham

2.3.32.1.2

आत्मजस्येति मन्मथस्य

ātmajasyeti manmathasya

2.3.32.1.3

जातमदः कालो वसन्तादिः

jātamadaḥ kālo vasantādiḥ

2.4.2.1

पारिशेष्यात् पुमाञ्जातबलादिक उच्यते

pāriśeṣyāt pumāñjātabalādika ucyate

2.4.2.2

पुमाञ्जातबलादयः शब्दा अस्मिन् विद्यन्त इति पुमाञ्जातबलादिकः आसिक्तक्षीरिकवच्छब्दसिद्धिः

pumāñjātabalādayaḥ śabdā asmin vidyanta iti pumāñjātabalādikaḥ āsiktakṣīrikavacchabdasiddhiḥ

2.4.10.2.1

जातबलत्वे सत्य् अपि नावश्यम् अपत्यभागित्वं भवतीति वा यथा जातबलः इत्युक्तेऽपि यथा चापत्यवान् भवेत् युक्तम्

jātabalatve saty api nāvaśyam apatyabhāgitvaṃ bhavatīti vā yathā jātabalaḥ ityukte'pi yathā cāpatyavān bhavet yuktam

2.4.10.2.2

तदेव शुक्रवैचित्र्यं स्फोटयति न हीत्यादि

tadeva śukravaicitryaṃ sphoṭayati na hītyādi

2.4.10.2.3

न हि जातबलाः सर्वे इत्येकः पक्षः तथा नरा नापत्यभागिनः सर्व इति द्वितीयः पक्षो ज्ञेयः

na hi jātabalāḥ sarve ityekaḥ pakṣaḥ tathā narā nāpatyabhāginaḥ sarva iti dvitīyaḥ pakṣo jñeyaḥ

2.4.10.2.4

एतच्छुक्रबलभेदप्रसङ्गाद् अपरानपि शुक्रबलविशेषान् आह बृहच्छरीरा इत्यादि

etacchukrabalabhedaprasaṅgād aparānapi śukrabalaviśeṣān āha bṛhaccharīrā ityādi

2.4.10.2.5

अल्पाश्रया अल्पशरीराः एते च शुक्रसारत्वेन नरीषु बलवन्तो बहुप्रजाश्च भवन्ति

alpāśrayā alpaśarīrāḥ ete ca śukrasāratvena narīṣu balavanto bahuprajāśca bhavanti

2.4.10.2.6

गजवत् प्रसिञ्चन्तीति शुक्रं बहु विसृजन्ति

gajavat prasiñcantīti śukraṃ bahu visṛjanti

2.4.10.2.7

कालयोगेन हेमन्तादिकालसम्बन्धेन व्यवाये बलवन्तो भवन्तीति कालयोगबलाः

kālayogena hemantādikālasambandhena vyavāye balavanto bhavantīti kālayogabalāḥ

Āyurvedadīpikā