2.1.49.1

निशीत्यनेन सकलनिशामैथुने ऽपीति दर्शयति

niśītyanena sakalaniśāmaithune 'pīti darśayati

2.1.49.2

हंसेत्यादि हंसबर्हिदक्षाणाम् अण्डप्रयोगा यद्यपि भिन्नाः तथापि प्रयोगापेक्षया एक एवायं प्रयोगः

haṃsetyādi haṃsabarhidakṣāṇām aṇḍaprayogā yadyapi bhinnāḥ tathāpi prayogāpekṣayā eka evāyaṃ prayogaḥ

2.1.49.3

एवं संग्रहोक्ताः हंसबर्हिदक्षाणाम् एकप्रयोगेण पञ्चदशप्रयोगाः पूर्यन्ते

evaṃ saṃgrahoktāḥ haṃsabarhidakṣāṇām ekaprayogeṇa pañcadaśaprayogāḥ pūryante

2.1.51.2.1

वृष्ययोगाश्च शुद्धदेहैरेव कर्तव्या इति दर्शयन्नाह स्रोतःस्वित्यादि

vṛṣyayogāśca śuddhadehaireva kartavyā iti darśayannāha srotaḥsvityādi

2.1.51.2.2

मितमिति मात्रावत्

mitamiti mātrāvat

2.1.51.2.3

क्लिष्टे इति म्लाने

kliṣṭe iti mlāne

2.1.54.1

संग्रहे यस्य चैव येति यस्य या वृष्येत्यर्थः

saṃgrahe yasya caiva yeti yasya yā vṛṣyetyarthaḥ

2.2.2.1

आसिक्तक्षीरिकं वृष्यपादाभिधानप्रसङ्गात् पदान्तस्य विशिष्टसम्बन्धावयवतयोच्यते

āsiktakṣīrikaṃ vṛṣyapādābhidhānaprasaṅgāt padāntasya viśiṣṭasambandhāvayavatayocyate

2.2.2.2

आसिक्तक्षीरमिति पदम् अस्त्य् अस्मिन्न् इति आसिक्तक्षीरी तत्र स्वार्थिकः कप्रत्ययः किंवा ढक्प्रत्ययेन वैशेषिकशब्दवत् आसिक्तक्षीरिक इति साधनीयम्

āsiktakṣīramiti padam asty asminn iti āsiktakṣīrī tatra svārthikaḥ kapratyayaḥ kiṃvā ḍhakpratyayena vaiśeṣikaśabdavat āsiktakṣīrika iti sādhanīyam

2.2.9.2.1

आसिक्तक्षीरमिति क्षीरसेकवृद्धम्

āsiktakṣīramiti kṣīrasekavṛddham

2.2.9.2.2

यदुक्तं जतूकर्णे

yaduktaṃ jatūkarṇe

2.2.9.2.2.2

क्षीरसेकवृद्धं षष्टिकं पक्वम् इत्यादि

kṣīrasekavṛddhaṃ ṣaṣṭikaṃ pakvam ityādi

2.2.9.2.3

शुद्धषष्टिकमिति गौरषष्टिकम्

śuddhaṣaṣṭikamiti gauraṣaṣṭikam

2.2.9.2.4

अत्र बलादिरसानां तुल्यमानताः किंवा मात्राशब्दस्याल्पवचनत्वाद् बलादिरसानाम् अल्पमात्रत्वम्

atra balādirasānāṃ tulyamānatāḥ kiṃvā mātrāśabdasyālpavacanatvād balādirasānām alpamātratvam

2.2.9.2.5

प्रक्षेप्यचूर्णप्रमाणम् आह यैः स सान्द्रीभवेद् रस इति यावन्मानेन चूर्णेन रसस्य सान्द्रता भवति तावन्मात्रं चूर्णं ग्राह्यम्

prakṣepyacūrṇapramāṇam āha yaiḥ sa sāndrībhaved rasa iti yāvanmānena cūrṇena rasasya sāndratā bhavati tāvanmātraṃ cūrṇaṃ grāhyam

2.2.9.2.6

प्रभूतत्वं मधुशर्करयोर् यावतात्यर्थमधुरत्वं स्यात् तावज्ज्ञेयम्

prabhūtatvaṃ madhuśarkarayor yāvatātyarthamadhuratvaṃ syāt tāvajjñeyam

2.2.9.2.7

अत्र च प्रयोगमहिम्नैव मधुयुक्तस्यापि प्रयोगस्य भर्जनक्रियायाम् अग्निसंयोगो न विरोधम् आवहति तथा हि सुश्रुते ऽपि त्रिफलायस्कृतौ मधुनो ऽग्निसम्बन्धो भवत्येव

atra ca prayogamahimnaiva madhuyuktasyāpi prayogasya bharjanakriyāyām agnisaṃyogo na virodham āvahati tathā hi suśrute 'pi triphalāyaskṛtau madhuno 'gnisambandho bhavatyeva

2.2.9.2.8

आत्मजमिति हर्षभूतात्मजं शुक्रमिति यावत्

ātmajamiti harṣabhūtātmajaṃ śukramiti yāvat

2.2.17.2.1

दक्षः कुक्कुटः

dakṣaḥ kukkuṭaḥ

2.2.17.2.2

शुक्राणीति यद्यप्युक्तं तथापि चटकादिशुक्रग्रहणस्याशक्यत्वात् समानगुणानि तदण्डान्यपीह गृह्यन्ते

śukrāṇīti yadyapyuktaṃ tathāpi caṭakādiśukragrahaṇasyāśakyatvāt samānaguṇāni tadaṇḍānyapīha gṛhyante

Āyurvedadīpikā