1.4.35.2.4

नित्यं रसायनप्रयोगो यस्य स नित्यरसायनः

nityaṃ rasāyanaprayogo yasya sa nityarasāyanaḥ

1.4.38.2.1

मनःशुद्ध्यैव प्रयतात्मतायां लब्धायां पुनस् तदभिधानम् इतरमानसगुणेषु प्रयतात्मताया

manaḥśuddhyaiva prayatātmatāyāṃ labdhāyāṃ punas tadabhidhānam itaramānasaguṇeṣu prayatātmatāyā

1.4.38.2.2

अरुजेभ्यो ऽद्विजातिभ्यो येषु च पुरुषेषु शुश्रूषा नास्ति तेषु चैतन् न वाच्यमिति योजना

arujebhyo 'dvijātibhyo yeṣu ca puruṣeṣu śuśrūṣā nāsti teṣu caitan na vācyamiti yojanā

1.4.51.2.1

सम्प्रति रसायनादिसिद्धिर् वैद्याधीना तेन वैद्यस्तुतिम् आरभते य इत्यादि

samprati rasāyanādisiddhir vaidyādhīnā tena vaidyastutim ārabhate ya ityādi

1.4.51.2.2

प्राणाचार्यमित्यत्र प्राणिवर्यम् इति वा पाठः तत्र प्राणिनां वर्यः श्रेष्ठः प्राणिवर्यः

prāṇācāryamityatra prāṇivaryam iti vā pāṭhaḥ tatra prāṇināṃ varyaḥ śreṣṭhaḥ prāṇivaryaḥ

1.4.51.2.3

यज्ञं वहत इति यज्ञवाहौ

yajñaṃ vahata iti yajñavāhau

1.4.51.2.4

एतद्यज्ञवाहत्वमेव दर्शयति दक्षस्य हीत्यादि

etadyajñavāhatvameva darśayati dakṣasya hītyādi

1.4.51.2.5

पूष्णः सूर्यस्य भगोऽपि सूर्यभेदः

pūṣṇaḥ sūryasya bhago'pi sūryabhedaḥ

1.4.51.2.6

सोमाभिपतित इति सोमाभिपतनयोगेन पीडित इत्यर्थः सोमातिपचित इति वा पाठः तत्राप्यतिपचनेन सोमपानातियोगं

somābhipatita iti somābhipatanayogena pīḍita ityarthaḥ somātipacita iti vā pāṭhaḥ tatrāpyatipacanena somapānātiyogaṃ

1.4.51.2.7

ग्रहाः सोमपानपात्राणि

grahāḥ somapānapātrāṇi

1.4.51.2.8

स्तोत्राणि स्तवाः स्तावकवाचः शस्त्राणीति केचित् संशस्यते ऽनेनेति कृत्वा सामऋग्व्यतिरिक्तं स्तोत्रमाहुः शस्त्राणि अस्त्राण्येव वषड्युक्तानि शस्त्राणि च यज्ञे कल्प्यन्त एव

stotrāṇi stavāḥ stāvakavācaḥ śastrāṇīti kecit saṃśasyate 'neneti kṛtvā sāmaṛgvyatiriktaṃ stotramāhuḥ śastrāṇi astrāṇyeva vaṣaḍyuktāni śastrāṇi ca yajñe kalpyanta eva

1.4.51.2.9

धूम्राश् च पशव इति धूम्रवर्णपशवः एवंवर्णाश् च पशवः श्रेष्ठा भवन्ति

dhūmrāś ca paśava iti dhūmravarṇapaśavaḥ evaṃvarṇāś ca paśavaḥ śreṣṭhā bhavanti

1.4.51.2.10

सवन इति यज्ञस्थाने

savana iti yajñasthāne

1.4.51.2.11

सौत्रामणी यज्ञविशेषः

sautrāmaṇī yajñaviśeṣaḥ

1.4.51.2.12

अतिशक्तित इति निजशक्तेर् अप्यतिरेकेण

atiśaktita iti nijaśakter apyatirekeṇa

1.4.54.2.1

वैद्यशब्दद्विजशब्दयोः प्रवृत्तिनिमित्तमाह विद्येत्यादि

vaidyaśabdadvijaśabdayoḥ pravṛttinimittamāha vidyetyādi

1.4.54.2.2

तेन विद्यायोगाद् वैद्यत्वं तथा विद्यासमाप्तिलक्षणजन्मना द्विजत्वं भवतीत्युक्तं भवति

tena vidyāyogād vaidyatvaṃ tathā vidyāsamāptilakṣaṇajanmanā dvijatvaṃ bhavatītyuktaṃ bhavati

1.4.54.2.3

ब्राह्मं वा आर्षं वा इति विकल्पो वैद्यविशेषाभिप्रायाद् भवति तयोर् यो नैष्ठिकचिकित्सार्थस्तस्य ब्राह्मम् इतरस्य तु लोकानुग्राहिण आर्षमिति व्यवस्था

brāhmaṃ vā ārṣaṃ vā iti vikalpo vaidyaviśeṣābhiprāyād bhavati tayor yo naiṣṭhikacikitsārthastasya brāhmam itarasya tu lokānugrāhiṇa ārṣamiti vyavasthā

1.4.62.2.1

संश्रुत्येति प्रतिज्ञाय

saṃśrutyeti pratijñāya

1.4.62.2.2

चिकित्सैव पण्यं विक्रेतव्यमिति चिकित्सापण्यम्

cikitsaiva paṇyaṃ vikretavyamiti cikitsāpaṇyam

Āyurvedadīpikā